دنیای فناوری هیچوقت سر جاش نمیایسته! هر روز یه اتفاق جدید، یه کشف تازه یا یه ایده خفن وارد میشه و همهچی رو زیر و رو میکنه. اگه یادتون باشه، همین چند سال پیش بلاکچین و رمزارزها مثل ارز بیت کوین تازه سر زبونها افتاده بودن و کسی فکر نمیکرد اینقدر سریع همهگیر بشن. حالا امروز، اسم جدیدی داره همه رو کنجکاو میکنه: کامپیوترهای کوانتومی.
ولی اینجا یک ماجرای جالب شروع میشه: از یک طرف بلاکچین به امنیت فوقالعاده معروفه، از اون طرف کامپیوترهای کوانتومی میتونن خیلی راحت این امنیت رو به چالش بکشن. نتیجه؟ یک نبرد جذاب بین دو فناوری که میتونن آینده اقتصاد دیجیتال رو شکل بدن. در ادامه این مطلب از بلاگ کیف پول من ، همراه ما باشید !
بذار ساده بگم. کامپیوترهای معمولی که همین الان داری ازشون استفاده میکنی، همهچی رو با صفر و یک (بیت) پردازش میکنن. یعنی یا روشن، یا خاموش. اما کامپیوترهای کوانتومی یه مفهوم دیگه دارن به اسم کیوبیت. کیوبیتها میتونن همزمان صفر، یک یا هر دو باشن. به این ویژگی میگن برهمنهی.
همین قابلیت ساده باعث میشه سرعت و قدرت پردازش این سیستمها هزاران برابر بیشتر از کامپیوترهای دیجیتال باشه. برای درک بهتر، تصور کن یک کامپیوتر معمولی مثل دوچرخه باشه، کامپیوتر کوانتومی مثل یک موشک چند مرحلهایه 🚀.
ایده اولیه این فناوری رو ریچارد فاینمن (فیزیکدان معروف) در دهه ۱۹۸۰ مطرح کرد. از اون زمان، پیشرفتها خیلی سریع بوده. مثلا:
سال ۱۹۹۸ اولین کامپیوتر کوانتومی با ۲ کیوبیت ساخته شد.
چند سال بعد، مدلهای ۵ و ۷ کیوبیتی معرفی شدن.
در سال ۲۰۱۱ شرکت D-Wave کانادا، یک سیستم ۱۲۸ کیوبیتی رو رونمایی کرد.
در سال ۲۰۱۹ هم گوگل ادعا کرد که یک عملیات رو در چند دقیقه انجام داده که یک ابرکامپیوتر کلاسیک (سامیت) باید ۱۰ هزار سال براش وقت بذاره! (البته IBM گفت یکم زیادی اغراق کردی 😅).
الان هم غولهای فناوری مثل گوگل، IBM و مایکروسافت میلیاردها دلار روی این حوزه سرمایهگذاری میکنن.
خب حالا چرا این موضوع برای بلاکچین و رمزارزها مهمه؟
رمزنگاری قلب تپنده بلاکچینه. یعنی همون چیزی که باعث میشه تراکنشهای بیتکوین یا هر رمزارز دیگهای قابل اعتماد باشن و کسی نتونه به راحتی دستکاریشون کنه.
اما وقتی یک کامپیوتر کوانتومی وارد میشه، داستان فرق میکنه. قدرت پردازشی این سیستمها میتونه خیلی راحت الگوریتمهای رمزنگاری فعلی رو بشکنه. تصور کن یک هکر با یک رایانه کوانتومی به شبکه بیتکوین حمله کنه! 😨
به همین خاطر، متخصصها دنبال راههایی هستن که بلاکچین رو در برابر پردازش کوانتومی مقاوم کنن.
در دیجیتالها همهچی بر اساس صفر و یکه، ولی در کوانتوم، کیوبیتها میتونن ترکیبی از هر دو باشن.
دیجیتالها با ترانزیستور کار میکنن، اما کوانتومیها با ذرات ریز مثل فوتون، یون یا الکترون.
کامپیوترهای معمولی دادهها رو مرحله به مرحله پردازش میکنن، اما کوانتومیها میتونن همهچی رو به صورت موازی انجام بدن.
همین پردازش موازی باعث میشه کوانتوم میلیونها برابر سریعتر باشه.
بزرگترین تهدیدش هم اینه که میتونه سیستمهای امنیتی مثل بلاکچین یا حتی رمزهای بانکی رو بشکنه.
دانشمندان نمیخوان دست روی دست بذارن. یکی از ایدههای جالب، بلاکچین کوانتومیه.
ایده اینجاست که به جای استفاده از رمزنگاری سنتی، از قوانین کوانتوم برای امنیت استفاده بشه. مثلا دو پژوهشگر نیوزلندی (دل راجان و مت وایزر) مدلی پیشنهاد دادن که در اون بلاکچین از ذرات کوانتومی ساخته میشه. اینطوری تغییر دادهها تقریبا غیرممکن میشه، چون قوانین فیزیک خودش جلوی دستکاری رو میگیره.
از طرف دیگه، دانشمندان روسی هم تونستن روی پروژهای آزمایشی در بانک گازپروم یک بلاکچین مقاوم در برابر کوانتوم رو تست کنن و موفق بودن. توی این مدل، امضای دیجیتال جای خودش رو به رمزنگاری کوانتومی داده و همین امنیت رو چند برابر کرده.
مطلب پیشنهادی: تاثیر چالش برانگیز کامپیوتر های کوانتومی روی آیندهی رمزارزها
حالا فکر نکن این دستگاهها همین الان آماده باشن برای استفاده روزمره. هنوز مشکلات بزرگی وجود داره:
باید در دمای نزدیک به صفر مطلق (منفی ۲۷۳ درجه سانتیگراد!) کار کنن.
هرچی تعداد کیوبیتها بیشتر بشه، احتمال خطا هم بیشتر میشه.
هزینه ساخت و نگهداریشون نجومی بالاست.
برای همین هنوز تا استفاده عمومی فاصله داریم.
کامپیوترهای کوانتومی مثل یک شمشیر دولبه هستن. از یک طرف میتونن مشکلات پیچیده علمی، پزشکی و حتی فضایی رو در چند ثانیه حل کنن. از طرف دیگه، میتونن تهدید بزرگی برای بلاکچین و امنیت رمزارزها باشن.
برای همین، متخصصها دارن روی رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم کار میکنن تا جلوی تهدیدات احتمالی گرفته بشه. در آیندهای نه چندان دور، احتمالا میبینیم که بلاکچین و کوانتوم به جای دشمنی، در کنار هم کار میکنن و یک دنیای جدید از امنیت و سرعت رو به وجود میارن.
مطلب پیشنهادی: آسیبپذیری قراردادهای هوشمند
کامپیوترهای کوانتومی سرعت و قدرتی دارن که هیچ سیستمی بهش نمیرسه.
این قدرت میتونه رمزنگاری فعلی بلاکچین رو به خطر بندازه.
برای همین دانشمندان دنبال ایجاد بلاکچین کوانتومی یا الگوریتمهای مقاوم در برابر کوانتوم هستن.
آینده رمزارزها مثل بیتکوین وابسته به اینه که چقدر سریع بتونیم خودمون رو با دنیای کوانتوم هماهنگ کنیم.
پس میشه گفت: کوانتوم و بلاکچین شاید الان مثل دو دشمن به نظر بیان، ولی در نهایت قراره دو یار قدرتمند بشن که آینده اقتصاد دیجیتال رو بسازن. 🌍💡
خیلی راحت میتونی فقط با چند کلیک از طریق صرافی کیف پول من، خرید رمز ارز رو انجام بدی و بعدش هم با خیال راحت اون رو توی کیف پول امن خودت نگهداری. 🚀
