دسترسی به اینترنت دیگر یک کالای لوکس نیست، بلکه یک حق اساسی و موتور حیاتی برای رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی است. کشور ایران به طور مداوم در میان پایینترین رتبهها در سطح جهانی از نظر آزادی اینترنت قرار دارد. گزارشها، ایران را در جایگاه 95 از 100 کشور در دسترسی آزاد به اینترنت قرار میدهند و آن را سومین کشور جهان از نظر محدودیتهای اینترنتی معرفی میکنند. در سال 2023، ایران بیشترین کاهش را در آزادی اینترنت در سراسر جهان تجربه کرد.
در مقایسه با اکثر کشورهای آمریکای شمالی، اروپای غربی و استرالیا که از اینترنت آزاد برخوردار هستند، ایران در کنار رژیمهای بسیار محدودکننده مانند چین، روسیه و میانمار دستهبندی میشود. این انزوای دیجیتال، توانایی ایران را برای مشارکت مؤثر در اقتصاد دیجیتال جهانی، دسترسی به دانش بینالمللی، ترویج نوآوری و حفظ نیروی کار ماهر خود مختل میکند. علیرغم محدودیت و فیلتر برخی پلتفرمها، بخش قابل توجهی از کاربران همچنان به آنها دسترسی پیدا میکنند که نشاندهنده اثربخشی محدود این اقدامات در دستیابی به اهداف اعلام شده است.
جایگاه ثابت ایران در پایینترین رتبههای آزادی اینترنت در جهان، نشاندهنده یک انزوای دیجیتال خودخواسته و قابل توجه است. این امر صرفاً یک انتخاب سیاستی داخلی نیست، بلکه مانعی حیاتی برای توسعه ملی، نوآوری و رقابتپذیری جهانی است و به طور مؤثر دسترسی به فرصتهای عظیم چشمانداز دیجیتال بینالمللی را قطع میکند. در دنیای جهانی شده، آزادی اینترنت مستقیماً با رشد اقتصادی، نوآوری و توسعه سرمایه انسانی مرتبط است. با قرار گرفتن مداوم در میان محدودکنندهترین کشورها، ایران به طور فعال دسترسی خود را به بازارهای جهانی محدود میکند، کارآفرینان خود را از ابزارها و همکاریهای بینالمللی محروم میسازد و به طور بالقوه به فرار مغزها کمک میکند. این پیامد گستردهتر نشان میدهد که سیاست فعلی اینترنت یک مانع اساسی برای دستیابی به اهداف توسعه ملی گستردهتر است و یک دارایی بالقوه (جمعیت جوان و آگاه به فناوری) را به منبعی از سرخوردگی و عدم بهرهوری تبدیل میکند.
