تولیدکنندۀ محتوا، نویسنده/مترجم/ویراستار نیست

در شناسنامۀ بسیاری از کتاب‌ها، ذیلِ نامِ نویسنده و مترجم، نامِ ویراستار هم آمده است. کم هستند نویسندگانی که کارِ ویرایش را نیز خود انجام دهند و خروجی کارشان چیزِ روان و تمیزی از آب درآید.

اساساً نویسندۀ به خاطرِ ارتباطِ ذهنیِ قوی با متن، گزینۀ مناسبی برای ویرایش نیست. ویرایش را باید کسی انجام دهد که با متن بیگانه بوده و آشنایی خوبی با قواعد و دستورِ زبان داشته باشد. نویسنده فقط در حوزۀ خاصی چون ادبیات، هنر و موسیقی اطلاعات دارد ولی ویراستار سطح معلوماتش بیشتر است. مترجم کسی است که با قواعد، فرهنگ و اصطلاحاتِ زبانِ مبدأ و مقصد آشناست. ترجمۀ دقیق و امانت‌دارانه کارِ سختی است؛ به همین سبب در دانشگاه‌ها تا سطح دکتری، مترجمی زبان تدریس می‌کنند.


تولیدکنندۀ محتوا مهارتش در حدِ نویسندگان، ویراستاران و مترجمان حرفه‌ای نیست. او می‌نویسد ولی نویسنده نیست، ترجمه می‌کند ولی مترجم نیست، ویرایش می‌کند ولی ویراستار نیست. در واقع تولیدکنندۀ محتوا فصلِ مشترکِ همۀ این‌هاست.

به اعتقادِ من بسیاری از کارفرماها انتظارات زیادی از تولیدکنندگان محتوا دارند. آن‌ها دنبال کسی هستند که در سادگی مثل محمد علی جمال‌زاده بنویسید؛ در ویرایش و درست‌نویسی چون مرحوم نجفی و در موضوعِ نگارش جزء متخصصینِ به‌نام در آن حوزه باشد. بله؛ انتخابِ ایده‌الی است ولی بعید می‌دانم تا صد سال دیگر هم چنین شخصی را پیدا کنید!

نویسندگان، ویراستاران و مترجمان حرفه‌ای معمولاً فرصت یا تمایلی به تولید محتوا برای یک وبلاگِ آموزشی، اقتصاد و بورس را ندارند! اینجاست که سروکلۀ تولیدکننده‌های محتوا پیدا می‌شود...

آن‌ها در شاخه‌هایی که علاقه و اطلاعات اولیه دارند اقدام به تولیدِ محتوا می‌کنند. این افراد جملات را سطر به سطر ترجمه نمی‌کنند. گاهی دانسته‌ها و فهم خودشان را در قالب یک نوشتۀ تألیفی به متن اضافه می‌کنند؛ گاهی برداشتشان از چند پاراگراف را بیان می‌کنند و حتی گاهی اشکالات فنی متن را تصحیح می‌کنند. برای ویرایش نیز در حدِ توان و تجربه‌شان رعایت می‌کنند.

تولیدکنندۀ محتوا متنی به شما تحویل می‌دهد که به لحاظ خوانایی، ترجمه و ویرایش، قابل قبول است. اگر انتظارات شما فراتر از این بود باید خروجی را به یک ویراستار کارکشته که زندگی‌اش را صرف این کار کرده بدهید تا واو به واوِ متن را ویرایش کند. اگر از لحاظ فنی رضایت نداشتید، دنبال متخصصی در آن حوزه باشید تا برای شما بنویسد. و اگر امانت‌داری متن برایتان مهم است مترجمی پیدا کنید که ضمن داشتن مدرک مترجمیِ زبان چندین سال در این حوزه فعالیت کرده باشد.

پس دوباره تکرار می‌کنم:

تولیدکنندۀ محتوا، نویسنده، مترجم یا ویراستار نیست؛ چیزی ما بین همۀ این‌هاست.

البته ذکر این مطلب معنی‌اش این نیست که به همان سطحی که هستید بسنده کنید. بلکه همواره باید دانشِ زبانی و مهارت‌های نگارشی خود را ارتقاء دهید. زیاد مطالعه کنید تا دایره واژگان و سبک‌های مختلفِ نوشتن را بیاموزید. بیشتر بخوانید تا در حوزه‌های مختلف اطلاعات کسب کنید.