آشپزخانه به طور مستقیمی با سلامت اعضای خانواده در ارتباط است. به همین دلیل است که برای نظافت آن باید زمان کافی اختصاص دهید. انتقال آلودگیهای میکروبی، فساد مواد غذایی و حتی کاهش عمر لوازم برقی آشپزخانه میتواند نتیجه نظافت غیراصولی آن باشد. به همین دلیل در این مقاله چک لیست نظافت آشپزخانه را آماده کردهایم تا با بهترین روش به سراغ نظافت آشپزخانه بروید و یا در صورت نیاز به نظافت منزل فوری، چیزی را از قلم نندازید. با ما همراه باشید.
بسیاری از سطوح آشپزخانه مانند سینک و تختههای برش از آلودهترین بخشهای خانه هستند. با این حال این سطوح با مواد غذایی در ارتباطاند. به همین دلیل میتوانند منبع خوبی برای انتقال آلودگیها به بدن ما باشند. در این میان اگر از چک لیست نظافت آشپزخانه استفاده کنید، تمام بخشهای آشپزخانه را به صورت اصولی نظافت میکنید و هیچ بخشی را از اقلم نمیاندازید. اختصاص دفعات مناسب نظافت در ماه به هر بخش هم به تعداد دفعات استفاده از آن مرتبط است. به این ترتیب نظافت بر اساس چک لیست میتواند به فرایند نظافت شما نظم ببخشد.
نظافت روزانه پایه اصلی نظافت آشپزخانه است. اگر این مرحله را به درستی انجام دهید، حجم آلودگیها به مقدار زیادی کاهش پیدا میکند. در نتیجه حجم نظافت هفتگی و ماهانه هم سنگین نمیشود. به این ترتیب، در ابتدای چک لیست نظافت آشپزخانه، نظافت روزانه را قرار میدهیم:
سینک آشپزخانه منبع اصلی آلودگی در آشپزخانه است. پس از پایان هر روز، باقی مانده مواد غذایی را کامل جمع کرده و سینک را با شوینده ملایم و برس نرم بشویید. برای ضدعفونی، از محلول آب گرم، سرکه یا مواد ضدعفونیکننده استاندارد استفاده کنید. شیرآلات را نیز با دستمال میکروفایبر خشک کنید تا از ایجاد لکه و تجمع رسوبات جلوگیری کند.
سطوح کابینت و کانتر به صورت مداوم با دست، مواد غذایی و چربی در تماس هستند. به همین دلیل باید در پایان آشپزی با استفاده از دستمال مرطوب آغشته به شوینده مناسب آن را تمیز کنید. پس از آن هم با دستمالی خشک، رطوبت را پاک کنید. نظافت کانتر به صورت روزانه و پس از پایان آشپزی اصل مهمی در چک لیست نظافت آشپزخانه است.
تختههای برش، به ویژهای تختهای که برای گوشت خام از آن استفاده میکنید را باید بلافاصله پس از استفاده شسته و ضدعفونی کنید. ابتدا با آب داغ و مایع ظرفشویی آن را بشویید و پس از آن با استفاده از محلول ضدعفونیکننده ایمن مواد غذایی، آلودگی آن را از بین ببرید.
زبالههای آشپزخانه را باید روزانه تخلیه کنید؛ حتی اگر حجم کمی داشته باشد. از کیسههای زباله مقاوم استفاده کنید. سطل زباله را هم به صورت منظم بشویید تا از انتشار بو و رشد میکروبها جلوگیری کنید.
نظافت هفتگی بخشهای عمیقتر نظافت را شامل میشود. این نظافت نقش مهمی در حذف چربیهای انباشتهشده و آلودگیهای پنهان دارد. در یک چک لیست نظافت آشپزخانه، هر بخش از نظافت هفتگی را میتوانید در میان روزهای هفته تقسیم کنید تا سنگینی نظافت برای یک روز نباشد.
اجاق گاز و فر تماس مستقیمی با چربی دارند. برای پاک کردن راحت چربیها باید به صورت هفتگی آنها را تمیز کنید. ابتدا شبکههای فلزی گاز را جدا کنید. میتوانید آنها را در محلول آب گرم و چربیزدا بگذارید و یا از ماشین ظرفشویی برای تمیز کردن این شبکهها استفاده کنید. پس از آن هم سطح اجاق گاز را با اسفنج تمیز کنید تا بر روی آن خش نیفتد.
هود آشپزخانه هم به صورت مداوم در تماس با حرارت و چربی قرار دارد. بدنه خارجی آن را باید با دستمال مرطوب و شوینده ملایم پاک کنید. اگر فیلتر هود قابلیت شستشو دارد، هفتهای یکبار آن را با مواد چربیزدا بشویید.
در نظافت هفتگی پاک کردن طبقات یخچال، کشوها و دستگیرهها را قرار دهید. مواد غذایی تاریخ گذشته را دور بریزید و سطوح داخلی آن را با محلول جوششیرین و آب تمیز کنید. بدنه بیرونی و لاستیک دور یخچال را هم باید با دستمال مرطوب ضدعفونی کنید تا محل تجمع باکتریها نشود. یخچال مواد غذایی را در خود جای میدهد. به همین دلیل در چک لیست نظافت آشپزخانه باید توجه ویژهای به آن داشته باشید.
کف آشپزخانه محل تجمع چربی است و آلودگیهای نامرئی دارد. شوینده مناسب کف آشپزخانه خود را پیدا کنید و با استفاده از برس نرم و شوینده آن را تمیز کنید. به درزهای میان سرامیک یا پارکت، زیر کابینتها و گوشههای آشپزخانه توجه ویژهای داشته باشید. این بخشها منبع اصلی آلودگی کف هستند.
دستگیر درها، کابینتها و کلیدهای برق از پرتماسترین نقاط آشپزخانه هستند. باید این سطوح را با مواد ضدعفونیکننده تمیز کنید.
نظافت ماهانه آشپزخانه، به صورت عمیق آشپزخانه را تمیز میکند. به همین دلیل باید آن را هم در چک لیست نظافت آشپزخانه جای دهید. اگر مطابق اصول زیر پیش بروید، آشپزخانه بهداشتی خواهید داشت:
وسایل داخل کابینتها به مرور زمان به هم میریزد، سطوح آن آلوده میشود و درها چربی میگیرند. به همین دلیل باید به صورت ماهانه کابینتها را تخلیه کرده و دوباره بچینید، سطوح داخلی آن را با شویندهای ملایم تمیز و بعد از آن خشک کنید. درب و لولاها را نیز فراموش نکنید. آنها را از هرگونه چربی پاک کنید.
برای جرمگیری سینک، از ترکیب جوششیرین و سرکه استفاده کنید. این ترکیب میتواند رسوبات را از بین ببرد و بوی نامطبوع را هم کاهش دهد. لولههای فاضلاب را نیز با آبجوش و محلولهای مخصوص جرمگیری تمیز کنید. اگر ای کار را به صورت ماهانه در چک لیست نظافت آشپزخانه قرار دهید، از گرفتگی لولهها جلوگیری کردهاید.
در این بخش پشت لوازم برقی و زیر آنها را بررسی و تمیز کنید. گاهی حتی گردوغبار انباشتهشده در این نقاط، عملکرد دستگاهها را مختل میکند.
قطعات داخلی لوازم برقی به شدت حساس هستند. به همین دلیل روش نظافتی آنها باید دقیق و اصولی باشد تا آسیب نبینند. اگر به این موضوع بیتوجهی کنید، کارایی دستگاهها کاهش پیدا میکند. اگر نظافت لوازم برقی را در چک لیست نظافت آشپزخانه قرار دادهاید، نظافت را مطابق اصول زیر انجام دهید:
پیش از شروع نظافت، یخچال را از برق بکشید. مواد غذایی را خارج کنید. طبقات کشوها را جداگانه با آب ولرم و شوینده ملایم بشویید. برای سطح داخلی، محلول آبجوش شیرینی بهترین انتخاب خواهد بود. این محلول بو و باکتری را از بین میبرد.
تمیز کردن لاستیک دور در، محفظه مواد شوینده و اجرای یک چرخه شستشوی خالی با جرمگیر مخصوص را در چک لیست نظافت آشپزخانه قرار دهید تا از رشد قارچ و بوی نامطبوع در آشپزخانه جلوگیری کنید.
برای تمیز کردن مایکروویو از بخار آب و لیمو یا سرکه استفاده کنید. یک ظرف آب حاوی لیمو را چند دقیقه در مایکروویو گرم کنید تا خار آن چربیها را نرم کند. پس از ان با دستمالی نرم سطوح داخلی آن را پاک کنید.
نظافت اصولی کابینتها نقش مهمی در تمیزی و زیبایی آشپزخانه دارد. به همین دلیل با وجود یک چک لیست نظافت آشپزخانه میتوانید به بهترین روش کابینتها را نیز نظافت کنید. تمیزکاری منظم سطح بیرونی کابینتها، استفاده از هود هنگام پختوپز، پاک کردن سریع لکهها از تجمع چربی روی کابینت و پاک کردن سخت آنها جلوگیری میکند. با این اقدامات ساده، سنگینی نظافت دورهای را کاهش میدهید.
هر جنسی از کابینت، شوینده مخصوص خود را دارد. برای اینکه در فرایند چک لیست نظافت آشپزخانه، سطح کابینتها آسیب نبیند، بهتر است از شوینده مخصوص آنها استفاده کنید. در ادامه شوینده مناسب برای هر نوع کابینتی را نام بردهایم:
برای کابینت MDF از دستمال نمدار و شونده سطوح ملایم استفاده کنید. رطوبت زیاد میتواند موجب بادکردگی چوب شود.
برای کابینت چوبی از شویندههای مخصوص چوب استفاده کنید. پس از نظافت هم سطح آن را کامل خشک کنید.
برای کابینت هایگلاس از دستمال میکروفایبر و شوینده بدون الکل استفاده کنید تا مانع خطوخش روی کابینت به وجود نیاید.
حتی اگر مطابق چک لیست نظافت آشپزخانه پیش بروید و محیطی تمیز داشته باشید، اگر مواد غذایی همچنان آلوده باشند، سلامت اعضای خانواده به خطر میافتد. پس ضدعفونی و شستشوی درست مواد غذایی هم مهم است. برای اینکه سبزیجات و میوهها را به طور کامل از هرگونه آلودگی پاک کنید، آن را با آب سرد بشویید، پس از آن سبزی و میوه را در محلول آبنمک یا آب و سرکه قرار دهید. پس از گذشت چند ساعت هم آبکشی کاملی انجام دهید تا هیچگونه آلودگی روی آنها باقی نماند.
مواد غذایی را باید در ظروف دربسته در یخچال نگهداری کنید. تفکیک مواد خام و پخته نکته دیگری است که با رعایت بهداشتی مواد غذایی کمک میکند. میتوانید برای اطلاع از تاریخ انقضا هر ماده غذایی، از برچسب تاریخ پخت یا خرید استفاده کنید. بررسی همیشگی دمای یخچال هم اصل مهمی در سالم ماندن مواد غذایی است.
برای اینکه آشپزخانهتان همیشه تمیز بماند، باید علاوه بر داشتن چک لیست نظافت آشپزخانه، مدیریت صحیحی را هم به کار بگیرید. با ترکیب این دو اصل نتیجهای ماندگار از پاکیزگی را به وجود آوردهاید. در ادامه روشهای صحیح کاهش زمان نظافت و برنامهریزی اصولی برای آشپزخانهای شلوغ را بررسی کردهایم:
برای اینکه زمان نظافت روزانه، هفتگی و حتی ماهانهتان در فرایند چک لیست نظافت آشپزخانه کاهش پیدا کند، این اصول را هنگام کار در آشپزخانه رعایت کنید:
همزمان با پختوپز تمیزکاری را هم انجام دهید. هر زمان لکهای روی گاز ایجاد شد، با دستمال مرطوب آن را پاک کنید. سطح کانتر را پس از هر بار آشپزی با دستمالی مرطوب تمیز کنید. پس از هر بار شستشوی ظروف، سینک را خشک کنید. در این صورت چربیها به آلودگیهای پاکنشدنی تبدیل نمیشوند.
از پارچهای برای سطح زیر کار خود استفاده کنید. هر زمان که میخواهید از تختهگوشت استفاده کنید و یا قصد دارید مواد غذایی را برش دهید، از پارچه مخصوص برای زیر کار خود استفاده کنید. در این صورت سطح کانتر کمتر آلوده میشود. درنهایت تنها باید پارچه را به صورت هفتگی بشویید.
انجام کارهای چک لیست نظافت آشپزخانه را در روزهای هفته تقسیم کنید. تمام امور نظافتی آشپزخانه را موکول به یک روز نکنید. با استفاده از برنامهریزی دقیق از تمام روزهای هفته برای نظافت استفاده کنید.
اگر آشپزخانهای پرمصرف و شلوغ دارید، باید برنامهای دقیقتر برای نظافت خود ترتیب دهید. وظایف را به روزانه، هفتگی و ماهانه تقسیم کنید و به آنها پایبند باشید. در این شرایط میتوانید از نظافتچی حرفهای هم کمک بگیرید. در این صورت در زمانتان صرفهجویی کردهاید و کیفیت نظافت را هم افزایش میدهید. از سایت کمککار به شما برای پیدا کردن یک نظافتچی حرفهای یاری بگیرید.
نظافت آشپزخانه زمانی اثربخش و ماندگار است که بر اساس برنامه اصولی و دقیقی باشد. برای برنامهریزی دقیقتر بهتر است از یک چک لیست نظافت آشپزخانه استفاده کنید. چک لیست مزایایی مانند عدم فراموشی برخی از بخشها، افزایش بهداشت آشپزخانه و صرفهجویی در زمان دارد. با رعایت نکاتی که در این مقاله بیان کردیم میتوانید آشپزخانهای سالم و تمیز داشته باشید.
