ژنوم و نژاد

در سال 2003 دانشمندان موفق به اتمام پروژه بزرگ ژنوم انسان شدند که ردگیری نیاکان افراد را براساس ژن ها ممکن کرد. هم اکنون شرکت هایی وجود دارند که بشما این امکان را میدهند که با کیت های تست خانگی از منشا اجدادتان از پنج گروه اصلی (آفریقا، اروپا، آسیا، اقیانوسیه، و بومی آمریکا) آگاهی پیدا کنید. اما عملا نژاد بمعنای زیست شناسی کلمه را نمی توان براساس تفاوت های ژنتیکی افراد تعریف کرد و مرز بین نژادها بسیار غیردقیق است.


در مطالعه معروف دانشگاه استنفورد در سال 2002 دانشمندان توزیع تفاوت های ژنتیکی در مناطق جغرافیایی براساس 4000 آلل را بررسی نمودند. آلل ها صورت های مختلف یک ژن هستند، مثلا همه انسان ها ژن مشابهی برای مو دارند اما تغییرات آلل تعیین کنده تفاوت نوع و رنگ مو هستند. در این مطالعه بیش از 92% آلل ها در دو یا چند منطقه جغرافیایی یافت شدند و حدود نیمی از آلل ها در تمام هفت منطقه جغرافیایی مورد بررسی دیده شدند. این اشتراک آلل ها نشاندهنده شباهت های اساسی انسان ها در مناطق مختلف است که در تایید سایر تحقیقات انجام شده در این زمینه است.


اگر تفاوت بین نژادها و قوم ها واقعی بود پس باید آلل های بخصوصی در آن گروه ها وجود میداشت که شاخص آنها بود. اما تحقیق نامبرده تنها 7.4% آلل ها را مختص تنها یک ناحیه جغرافیایی بخصوص یافت و آن ها هم تنها در 1% جمعیت منطقه مذبور دیده شدند که نمی تواند بعنوان ویژگی خاص مردم آن ناحیه در نظر گرفته شود. بنابراین مدرکی دال بر وجود ویژگی های بخصوص یک نژاد وجود ندارد. این ابهام تا حدی است که تفاوت ژنتیکی دو اروپایی گاها بمراتب بیشتر از شباهتشان به یک آسیایی است.


از نظر زیست شناسی و علوم انسانی نژاد یک برساخت اجتماعی است و نه ویژگی بیولوژیک. ازین جهت دانشمندان از اصطلاح "اجداد" استفاده می کنند که نشان دهنده ارتباط انسان ها با منطقه جغرافیایی مبدا پدرانشان است که بر تاریخچه شخص تمرکز دارد و نه جا دادن او در یک گروه بندی بخصوص. مثلا در بحث کلینیکی دانشمندان می گویند فلان بیماری در افراد دارای اجدادی از منطقه فرضا شمال اروپا رایج تر است.


این درحالی است که ما دسته بندی نژادی افراد را عموما برمبنای ویژگی های فیزیکی همچون رنگ پوست، قد، چشم، و مو انجام می دهیم. هرچند در ظاهر این تفاوت ها چشمگیر باشند اما عملا بخش بسیار ناچیزی از ژنوم را تشکیل میدهند. مثلا تکامل رنگ پوست بصورت جداگانه صورت گرفت و سایر ویژگی ها همچون توانایی های ذهنی و رفتار را متاثر نکرد. درحالیکه انسان ها 99.9% اشتراک ژنتیکی دارند تفاوت های باقیمانده عموما نشاندهنده عوامل بیرونی و محیطی هستند.


منبع: اخبار هاروارد https://bit.ly/2MUM7zD