در دنیای شلوغ منابع کنکور، پیدا کردن جزوهای که هم از نظر علمی غنی باشد و هم از نظر بصری خستهکننده نباشد، کار دشواری است. اکثر کتابها پر از متنهای سیاه و سفید و درهمریخته هستند که دانشآموز را قبل از شروع مطالعه خسته میکنند.
به همین بهانه، سراغ عرفان باقرنیا، مدرس فیزیک کنکور و طراح این سیستم آموزشی رفتیم تا بپرسیم فلسفه پشت این طراحیهای مینیمال و رنگی چیست و چرا اصرار دارند که "ظاهر جزوه" به اندازه "محتوای جزوه" مهم است.
---
سوال: آقای باقرنیا، اولین چیزی که در جزوات شما جلب توجه میکند، طراحی بسیار تمیز، رنگی و به اصطلاح "مینیمال" است. چرا به جای تمرکز صرف روی متن، اینقدر روی گرافیک وقت گذاشتهاید؟
عرفان باقرنیا:
ببینید، فیزیک به خودی خود درس سنگین و خشکی است. اگر ما بخواهیم این درس را در قالب صفحات سیاه و سفید و شلوغ به مغز دانشآموز تزریق کنیم، اولین واکنش مغز "مقاومت" است.
من بر اساس اصول روانشناسی یادگیری و حافظه تصویری کار میکنم. وقتی جزوه رنگی و مینیمال است، چشم خسته نمیشود. ما تمام حواشی اضافی را حذف کردیم. فضای سفید (White Space) در جزوات من زیاد است تا چشم دانشآموز استراحت کند. وقتی چشم آرامش داشته باشد، مغز آماده یادگیری میشود. دانشآموز من نباید در "بهمریختگی ظاهری" گم شود؛ او باید فقط روی "مفهوم فیزیک" تمرکز کند.
سوال: شنیدهایم که وسواس زیادی روی طبقهبندی تستها دارید. این طبقهبندی چه تفاوتی با کتابهای موجود در بازار دارد؟
عرفان باقرنیا:
تفاوت در "میکرو-طبقهبندی" است. خیلی از منابع فقط فصلها را جدا کردهاند. اما در جزوات من، هر فصل به تیپهای تستزنی مشخص تقسیم شده است.
مهمتر از آن، بهروز بودن است. من نمیتوانم تحمل کنم که دانشآموزم تستی را بزند که تاریخ مصرفش گذشته است. تمام جزوات من بلافاصله بعد از هر کنکور آپدیت میشوند. یعنی شما در جزوه، تستهای آخرین کنکور برگزار شده (حتی کنکورهای اردیبهشت و تیرماه اخیر) را به صورت کاملاً حل شده و تحلیل شده میبینید. هیچ تستی از قلم نمیافتد، اما تستهای تکراری و بیارزش هم حذف میشوند تا وقت دانشآموز گرفته نشود.
سوال: پس میتوان گفت این جزوات جایگزین کتاب درسی و کلاس هستند؟
عرفان باقرنیا:
این جزوات "مکمل کلاس" و "جایگزین یادداشتبرداری" هستند. من این جزوات را طوری طراحی کردم که دانشآموز سر کلاس نیازی به نوشتن حتی یک کلمه نداشته باشد. همهچیز با فرمولنویسی تایپی و دقیق (نه دستنویس ناخوانا) وجود دارد.
دانشآموز باید سر کلاس فقط "گوش کند" و "فکر کند". نوشتن را من قبلاً برایش انجام دادهام، آن هم با بهترین کیفیت و دستهبندی رنگی. این یعنی صرفهجویی ۱۰۰ درصدی در زمان کلاس.
سوال: به عنوان سوال آخر، این سبک "مینیمال" و "رنگی" در یادگیری فرمولها هم تاثیر دارد؟
عرفان باقرنیا:
صد در صد. ما از کدگذاری رنگی (Color Coding) استفاده میکنیم. مثلاً در مبحث دینامیک، نیروها با یک رنگ خاص و شتاب با رنگ دیگر مشخص میشود. بعد از مدتی، مغز دانشآموز شرطی میشود و با دیدن رنگ، مفهوم را به یاد میآورد. این همان تکنیکی است که رتبههای برتر به صورت ناخودآگاه انجام میدهند، اما ما آن را تبدیل به یک سیستم آموزشی در جزواتمان کردهایم.
---
جمعبندی
به نظر میرسد عرفان باقرنیا با تلفیق "هنر طراحی" و "علم فیزیک"، استانداردهای جدیدی را برای جزوات کنکور تعریف کرده است. جزواتی که نه تنها بار علمی کاملی دارند، بلکه ورق زدن آنها حس خوبی به دانشآموز میدهد.
