فیلم سینمایی «عنکبوت» یک اثر جنایی–اجتماعی ایرانی است که در سال ۱۳۹۸ به کارگردانی ابراهیم ایرجزاد ساخته شد و در سال ۱۳۹۹ اکران شد.
نام: عنکبوت
کارگردان: ابراهیم ایرجزاد
تهیهکننده: جواد نوروزبیگی
ژانر: جنایی، درام، اجتماعی
سال تولید: ۱۳۹۸
بازیگران اصلی:
محسن تنابنده
ساره بیات
ماهور الوند
علی عربی
فیلم «عنکبوت» بر اساس یک پرونده واقعی ساخته شده و الهامگرفته از ماجرای سعید حنایی (قاتل زنجیرهای مشهد در اوایل دهه ۸۰) است.
داستان درباره مردی است که با انگیزههای مذهبی و به بهانه «پاکسازی جامعه»، زنان کارگر جنسی را به قتل میرساند. فیلم بهجای تمرکز صرف بر جنایت، تلاش میکند ذهنیت، توجیهات درونی، فضای اجتماعی و واکنش جامعه را نسبت به این جنایتها نشان دهد.
محسن تنابنده در نقش قاتل، یکی از متفاوتترین بازیهای کارنامهاش را ارائه میدهد. او شخصیتی را نمایش میدهد که:
در ظاهر مردی معمولی و خانوادهدوست است،
اما در باطن دچار انحراف فکری و خشونت عمیق است،
و اعمالش را با استدلالهای ایدئولوژیک توجیه میکند.
بازی او مورد توجه منتقدان قرار گرفت و یکی از نقاط قوت اصلی فیلم محسوب میشود.
فیلم «عنکبوت» صرفاً یک اثر جنایی نیست، بلکه به موضوعات عمیقتری میپردازد:
افراطگرایی مذهبی
خطر خودقاضیپنداری
تناقض میان ظاهر مذهبی و خشونت پنهان
نقش جامعه در شکلگیری هیولاها
مسئله زنان آسیبپذیر و نگاه اجتماعی به آنان
فیلم سعی میکند این سؤال را مطرح کند:
آیا قاتل فقط یک فرد منحرف است یا محصول یک بستر اجتماعی خاص؟
فیلم به دلیل پرداختن به یک پرونده حساس، با حواشی و واکنشهایی روبهرو شد.
برخی آن را اثری جسورانه دانستند.
برخی نیز معتقد بودند فیلم میتوانست عمیقتر به زمینههای اجتماعی بپردازد.
گاهی این فیلم با فیلم «عنکبوت مقدس» (Holy Spider) به کارگردانی علی عباسی (تولید مشترک دانمارک و ایران) اشتباه گرفته میشود.
هر دو درباره همان پرونده هستند، اما:
«عنکبوت» نسخه ایرانی و تولید داخل است.
«عنکبوت مقدس» نگاه بینالمللیتر و انتقادیتری دارد و در جشنواره کن هم نمایش داده شد.
منبع: چت جی پی تی