«حقیقت را نمیتوان تحریف کرد، اما میتوان آن را پنهان ساخت؛ و این همان کاری است که رسانههای سلطه انجام میدهند.»
منبع: سید مرتضی آوینی، آیینه جادو، ج ۱، مرکز نشر آثار شهید آوینی
«اگر رسانه از تعهد به حقیقت تهی شود، به ابزاری برای فریب افکار عمومی تبدیل خواهد شد.»
منبع: سید مرتضی آوینی، آیینه جادو، ج ۲، مرکز نشر آثار شهید آوینی
«هنر آنگاه ارزشمند است که در خدمت حقیقت باشد، نه آنکه حقیقت را فدای جذابیت و تکنیک کند.»
منبع: سید مرتضی آوینی، توسعه و مبانی تمدن غرب، مرکز نشر آثار شهید آوینی
«ما مأمور به انجام تکلیفیم، نه مأمور به نتیجه؛ و این اصل، در همه عرصهها از جمله رسانه صادق است.»
منبع: سید مرتضی آوینی، مقالات منتشرشده در مجموعه آیینه جادو (برگرفته از مبانی فکری ایشان)
«آنچه در جبههها اتفاق افتاد، صرفاً یک رویداد تاریخی نبود؛ حقیقتی انسانی بود که باید روایت میشد، نه گزارش.»
منبع: گفتار متن مجموعه مستند روایت فتح، گروه جهاد تلویزیونی
شهید آوینی الگوی تمام عیار اصحاب رسانه آن هم درست در زمانه ای جنگ و جبهه همه در رسانه خلاصه میشود اما چگونه در شرایط امروز آوینی الگوی ما شود
شخصیت شهید سید مرتضی آوینی؛ الگویی راهبردی برای اصحاب رسانه در جهان امروز است:
در جهانی که رسانهها بیش از هر زمان دیگری درگیر جنگ روایتها، تحریف واقعیت، تولید اخبار جعلی و رقابتهای مبتنی بر هیجان کاذب شدهاند، بازخوانی شخصیت و اندیشه شهید سید مرتضی آوینی ضرورتی راهبردی برای اصحاب رسانه است. آوینی نهتنها یک چهره تاریخی، بلکه الگویی زنده و کاربردی برای رسانهگران امروز به شمار میرود.
۱. حقیقتمحوری؛ ستون اصلی شخصیت رسانهای آوینی
مهمترین ویژگی شخصیتی شهید آوینی، وفاداری بیقیدوشرط به حقیقت بود. او رسانه را محلی برای «پیروزی روایت درست» میدانست، نه میدان رقابت برای دیدهشدن.
در شرایط کنونی جهان که حقیقت اغلب قربانی منافع سیاسی، اقتصادی و الگوریتمی میشود، این رویکرد آوینیوار میتواند رسانه را دوباره به مرجع اعتماد تبدیل کند.
الگو برای امروز:
خبرنگار متعهد، حتی در فشار افکار عمومی یا فضای مجازی، حقیقت را قربانی ترند نمیکند.
۲. شجاعت رسانهای؛ ایستادن در برابر جریان غالب
شهید آوینی اهل حرکت در مسیر جریانهای غالب نبود. او از شجاعت فکری و رسانهای برخوردار بود و حاضر میشد هزینه صداقت خود را بپردازد.
در جهان امروز که بسیاری از رسانهها برای بقا به همرنگی با جریانهای مسلط تن میدهند، این ویژگی آوینی، یک درس بزرگ حرفهای است.
الگو برای امروز:
رسانهگر حرفهای، مستقل میاندیشد و اسیر موجسازیهای تحمیلی نمیشود.
۳. نگاه انسانی؛ فراتر از آمار و تیتر
آوینی در روایتهایش، پیش از هر چیز به انسان توجه داشت. او جنگ را نه از زاویه اعداد و پیروزیهای نظامی، بلکه از منظر انسان، ایمان، ترس، امید و انتخاب روایت میکرد.
امروز نیز رسانهای موفق است که در دل بحرانهای جهانی، انسان را فراموش نکند.
الگو برای امروز:
مخاطب با روایت انسانی ارتباط برقرار میکند، نه صرفاً با دادههای سرد و بیروح.
۴. ترکیب آگاهی، هنر و تعهد
شخصیت رسانهای آوینی حاصل پیوند تفکر عمیق، زبان هنری و تعهد اخلاقی بود. او نشان داد رسانه متعهد لزوماً خشک، شعاری یا غیرجذاب نیست.
این ویژگی در عصر رسانههای تصویری و دیجیتال اهمیت دوچندان دارد.
الگو برای امروز:
جذابیت رسانهای باید در خدمت معنا باشد، نه جایگزین آن.
۵. استقلال فکری در برابر سلطه رسانهای
آوینی منتقد جدی تمدن رسانهای غرب و سازوکارهای سلطه نرم بود. او رسانه را ابزاری میدانست که اگر آگاهانه استفاده نشود، به ابزار سلطه فرهنگی تبدیل میشود.
در شرایط فعلی جهان که پلتفرمها و رسانههای بزرگ روایت مسلط را شکل میدهند، این نگاه انتقادی بسیار راهگشاست.
الگو برای امروز:
اصحاب رسانه باید آگاه به ساختار قدرت رسانهای جهانی باشند، نه صرفاً مصرفکننده آن.
۶. اخلاق حرفهای؛ خط قرمز همیشگی
آوینی هیچگاه اخلاق را قربانی تأثیرگذاری نکرد. حفظ کرامت انسان، پرهیز از دروغ و سوءاستفاده از احساسات مخاطب، از خطوط قرمز شخصیتی او بود.
در زمانی که مرز اخلاق رسانهای کمرنگ شده، این ویژگی بیش از هر زمان دیگری حیاتی است.
الگو برای امروز:
رسانه اخلاقمدار شاید دیرتر دیده شود، اما عمیقتر اثر میگذارد.
