در دنیای پرشتاب امروز، بسیاری از ما به دنبال یافتن مسیری برای رشد شخصی، افزایش رضایت از زندگی و دستیابی به اهدافی هستیم که عمیقاً برایمان اهمیت دارند. در این میان، «کوچینگ» به عنوان یک ابزار قدرتمند و مؤثر شناخته شده است که افراد را در این سفر حمایت میکند. اما کوچینگ دنیای گستردهای با رویکردها و مدلهای گوناگون است. یکی از معتبرترین، عمیقترین و تحولآفرینترین این مدلها، کوچینگ کو-اکتیو (Co-Active Coaching) است.
این مقاله برای شماست که میخواهید بدانید چرا کوچینگ کو-اکتیو چیزی فراتر از یک جلسه پرسش و پاسخ معمولی است و چگونه میتواند به شما کمک کند تا نه تنها به اهدافتان برسید، بلکه به نسخه بهتری از خودتان تبدیل شوید. ما به این خواهیم پرداخت که این روش چه ویژگیهایی دارد و چه چیزی آن را از سایر رویکردهای کوچینگ متمایز میکند.
نام «کو-اکتیو» از ترکیب دو کلمه کلیدی ساخته شده است:
«Co» (همراهی، بودن، مشارکت): این بخش به کیفیت رابطه، حضور، ارتباط عمیق، گوش دادن و فضای امنی که بین کوچ و مراجع شکل میگیرد، اشاره دارد.
این جنبه بر «بودن»، پذیرش و کشف دنیای درونی فرد تمرکز دارد.
«Active» (فعالیت، اقدام، انجام دادن): این بخش به حرکت، قدرت، جهتدهی، عملگرایی و پیشروی به سوی اهداف اشاره میکند.
این جنبه بر «انجام دادن»، نتیجه گرفتن و ایجاد تغییر در دنیای بیرون متمرکز است.
جادوی کوچینگ کو-اکتیو در ایجاد تعادل پویا بین این دو جنبه نهفته است.
این یک همکاری و شراکت برابر است که در آن کوچ و مراجع به صورت فعالانه با هم در تعامل هستند تا به اهداف مشترک دست یابند.در این دیدگاه، کوچ به عنوان یک متخصص همه چیزدان ظاهر نمیشود، بلکه به عنوان یک شریک و تسهیلگر، شما را در کشف پاسخهایی که از قبل در درونتان وجود دارد، یاری میکند.
شاید مهمترین و انقلابیترین باور در مدل کو-اکتیو این جمله باشد: "انسانها ذاتاً خلاق، توانمند و کامل هستند."
این بدان معناست که از دیدگاه یک کوچ کو-اکتیو، شما فردی "شکسته" یا "ناقص" نیستید که نیاز به تعمیر داشته باشید.تمام پاسخها، تواناییها و منابعی که برای رویارویی با چالشها و ساختن زندگی مطلوب خود نیاز دارید، در درون شما نهفته است.وظیفه کوچ، ارائه راهحل نیست؛ بلکه کمک به شما برای کنار زدن گرد و غبارها، شنیدن صدای درونی و دسترسی به آن منبع عظیم خلاقیت و توانمندی است.این تغییر نگرش، سنگ بنای یک رابطه کوچینگ قدرتمند و تحولآفرین است.
مدل کو-اکتیو بر چهار ستون یا سنگ بنای اصلی استوار است که چارچوب این رویکرد را تشکیل میدهند.
درک این چهار اصل به خوبی نشان میدهد که یک جلسه کوچینگ کو-اکتیو در عمل چگونه است.
همانطور که پیشتر اشاره شد، این ستون، پایه و اساس همه چیز است. کوچ با این باور عمیق وارد جلسه میشود که شما بهترین متخصص زندگی خودتان هستید. این اصل به جای تمرکز بر "مشکلات"، بر "تواناییها" تمرکز میکند. نتیجه این باور، افزایش چشمگیر اعتماد به نفس و مسئولیتپذیری در شما به عنوان مراجع است، زیرا شما دیگر برای یافتن پاسخ به کوچ وابسته نخواهید بود.
بسیاری از روشهای سنتی کوچینگ ممکن است تنها بر یک جنبه از زندگی شما (مثلاً شغل یا یک هدف خاص) تمرکز کنند.
اما کوچینگ کو-اکتیو به انسان به عنوان یک سیستم پیچیده و یکپارچه نگاه میکند.در این دیدگاه، کار، روابط، احساسات، ارزشها، سلامت جسمی و رشد معنوی شما همگی به هم متصل هستند.
برای مثال، اگر شما برای چالش مدیریت زمان به کوچ مراجعه کنید، یک کوچ کو-اکتیو فراتر از تکنیکهای مدیریت زمان میرود.او ممکن است با کنجکاوی بررسی کند که این چالش چگونه با ارزشهای شما، سطح انرژیتان، روابط شخصیتان یا حتی ترسهای پنهانتان مرتبط است.زیرا گاهی ریشه یک مشکل در جایی کاملاً متفاوت قرار دارد.
این استعاره زیبا به انعطافپذیری و حضور کامل کوچ در جلسه اشاره دارد.
یک جلسه کوچینگ کو-اکتیو از یک برنامه یا اسکریپت خشک و از پیش تعیینشده پیروی نمیکند.کوچ و مراجع با هم در یک "رقص" پویا هستند و با هر آنچه در لحظه پدیدار میشود، حرکت میکنند.
ممکن است شما با یک هدف مشخص وارد جلسه شوید، اما در حین گفتگو، یک احساس، خاطره یا یک دغدغه عمیقتر پدیدار شود.کوچ کو-اکتیو با مهارت و حضور کامل، این تغییر مسیر را دنبال کرده و فضایی را برای کاوش آنچه در همان لحظه برای شما اهمیت دارد، فراهم میکند، زیرا عمیقترین یادگیریها و اکتشافات اغلب در همین لحظات غیرمنتظره رخ میدهند.
کوچینگ کو-اکتیو تنها به دنبال تغییرات کوچک و تدریجی نیست؛ هدف آن "برانگیختن تحول" است.
این یعنی ایجاد تغییرات بنیادین در دیدگاه، باورها و نحوه بودن شما در جهان. این رویکرد به شما کمک میکند تا به جای حل موقت یک مشکل، به سطحی از آگاهی برسید که بتوانید چالشهای آینده را نیز با قدرت و خلاقیت بیشتری مدیریت کنید. تحول، مانند تبدیل یک کرم ابریشم به پروانه، یک تغییر ماهیتی است و کوچینگ کو-اکتیو فضایی را برای این دگردیسی فراهم میکند.
حالا که با اصول این روش آشنا شدیم، بیایید به طور مشخص بررسی کنیم چه چیزی کوچینگ کو-اکتیو را از سایر مدلها، به خصوص رویکردهای دستوری یا صرفاً هدف-محور مانند مدل GROW، متمایز میکند.
ویژگیکوچینگ کو-اکتیو (Co-Active)سایر رویکردهای متداول (مانند GROW)تمرکز اصلیکل وجودی فرد و فرآیند تحول او.
حل مسئله یا دستیابی به یک هدف مشخص.
ماهیت رابطه شراکت برابر و اتحاد دوطرفه.
اغلب یک رابطه متخصص/شاگرد یا مدیر/کارمند.منبع پاسخهادرون مراجع. کوچ با پرسشگری قدرتمند، پاسخها را از درون فرد بیرون میکشد.
کوچ ممکن است راهنمایی، پیشنهاد یا راهحل ارائه دهد.نگاه به مراجع فردی کامل، خلاق و توانمند که نیاز به "تعمیر" ندارد.
فردی که با یک "مشکل" یا "مانع" روبروست و نیاز به کمک دارد.انعطافپذیریبسیار بالا و مبتنی بر "رقص در لحظه".
اغلب ساختاریافته و خطی (مثلاً مراحل Goal, Reality, Options, Will).
هدف نهایی تحول درونی و همراستایی کامل با ارزشها (Fulfillment, Balance, Process).
دستیابی به هدف و تکمیل اقدامات تعریفشده.توجه به "بودن"اهمیت برابر برای "بودن" (کیفیت حضور و آگاهی) و "انجام دادن" (اقدام).
تمرکز بیشتر بر "انجام دادن" و برنامهریزی برای اقدام.
یک کوچ کو-اکتیو برای پیادهسازی این مدل از مجموعهای از مهارتها و زمینههای (Contexts) خاص استفاده میکند. آشنایی با این مهارتها به شما کمک میکند تا عمق این رویکرد را بهتر درک کنید:
گوش دادن سه سطحی: این یکی از قدرتمندترین مهارتهای یک کوچ کو-اکتیو است.
سطح ۱ (گوش دادن درونی): تمرکز بر افکار، احساسات و قضاوتهای خودمان است. (مثلاً "چه سوالی بپرسم؟" یا "چه فکر خوبی!")
سطح ۲ (گوش دادن متمرکز): تمرکز کامل و لیزرمانند بر روی مراجع، کلمات، لحن و زبان بدن او.
سطح ۳ (گوش دادن جهانی): گوش دادن به انرژی، احساسات ناگفته، شهود و فضایی که بین کوچ و مراجع وجود دارد. کوچ در این سطح ممکن است یک تغییر ظریف در انرژی شما را حس کند و آن را با کنجکاوی مطرح کند.
کنجکاوی عمیق (Curiosity): کوچ به جای قضاوت یا ارائه راهحل، با کنجکاوی بیپایان به دنیای شما وارد میشود.
سوالات قدرتمند، باز و عمیق، ابزار اصلی این کنجکاوی هستند.
شهود (Intuition): کوچ کو-اکتیو از حس ششم یا شهود خود به عنوان یک ابزار استفاده میکند.
او ممکن است یک حس، یک تصویر یا یک کلمه را که به ذهنش میرسد، با شما به اشتراک بگذارد تا زاویه دید جدیدی را باز کند.
مدیریت خود (Self-Management): کوچ به طور مداوم افکار، قضاوتها و نیازهای شخصی خود را مدیریت میکند تا تمام توجه و تمرکز بر روی شما باشد. نورافکن همیشه روی مراجع است، نه کوچ.
پیشبرد اقدام و تعمیق یادگیری (Forward the Action/Deepen the Learning): این مهارت تضمین میکند که هر جلسه هم به سمت اقدامهای عملی و رو به جلو حرکت کند و هم یادگیری و آگاهی عمیقتری برای شما به ارمغان بیاورد.
کوچینگ کو-اکتیو بدون اقدام، کامل نیست.
اگرچه کوچینگ کو-اکتیو در زمینههای مختلفی از جمله کوچینگ مدیران، تیمها و کسبوکار کاربرد دارد
، اما به طور ویژه برای افرادی مناسب است که:
به دنبال تغییرات عمیق و پایدار در زندگی خود هستند، نه راهحلهای موقتی.
احساس میکنند در یک دوراهی قرار گرفتهاند و به دنبال شفافیت در مورد ارزشها و مسیر آینده خود هستند.
میخواهند رضایت و معنای بیشتری را در زندگی شخصی و حرفهای خود تجربه کنند.
آمادهاند تا مسئولیت کامل زندگی و انتخابهای خود را بر عهده بگیرند.
به دنبال یک رابطه کوچینگ مبتنی بر اعتماد، احترام و مشارکت عمیق هستند.
کوچینگ کو-اکتیو یک مدل یا مجموعهای از تکنیکها نیست؛ بلکه یک فلسفه و یک شیوه بودن است. این رویکرد بر این باور استوار است که شما به طور طبیعی خلاق، توانمند و کامل هستید و تمام پاسخها را در درون خود دارید.
وجه تمایز اصلی آن با سایر روشها درنگاه کلنگر به انسان،رابطه شراکتی برابر،انعطافپذیری در لحظهوتمرکز بر تحول بنیادین نهفته است.
این روش شما را به سفری عمیق برای کشف خود دعوت میکند؛ سفری که در آن نه تنها یاد میگیرید چگونه به اهدافتان برسید، بلکه کشف میکنید که واقعاً چه کسی هستید و میخواهید چگونه در این جهان زندگی کنید. اگر آمادهاید تا فراتر از دستورالعملها و راهحلهای آماده قدم بردارید و به قدرت درونی خود متصل شوید، کوچینگ کو-اکتیو میتواند همان شریک و همراهی باشد که در این مسیر به آن نیاز دارید.
نوشتهای از سید مجید | کوچ لایفاستایل
