رزونانس در کوچینگ:هماهنگی درونی برای تحول انسانی

مقدمه

کوچینگ به‌عنوان هنری از گفت‌وگو و حضوری آگاهانه، نقشی اساسی در بازگرداندن انسان به خویشتنِ اصیل خود دارد. در کوچینگ حرفه‌ای، تکنیک‌ها و ابزارها تنها بخشی از مسیر تحول هستند. در بطن این فرایند، نیرویی لطیف و انسانی وجود دارد که کوچ و مراجع را در سطحی فراتر از گفتار به هم پیوند می‌دهد. نیرویی که آن را  «رزونانس» می نامیم.

رزونانس در کوچینگ، هم‌فرکانسی در سطح حضور است. جایی که کوچ با همدلی، آگاهی بدنی و ذهن آرام، به ارتعاش مشترک با مراجع می‌رسد. این پدیده، همان پلی است که حضور آگاهانه را به تحول انسانی پیوند می‌دهد.

تعریف رزونانس

در معنای علمی، رزونانس به پدیده‌ی هم‌فرکانس شدن دو موج گفته می‌شود. در کوچینگ، این مفهوم استعاره‌ای است از هماهنگی انرژی، احساس و حضور میان دو انسان. رزونانس در جلسات کوچینگ زمانی رخ می‌دهد که کوچ با گوش دادن عمیق و حضور در لحظه، وارد میدان مشترکی از آگاهی با مراجع می‌شود؛ جایی که گفت‌وگو از سطح ذهنی عبور کرده و به سطح عمیق و وجودی می‌رسد.

مبنای علمی رزونانس در کوچینگ

ورود رزونانس به کوچینگ

مفهوم رزونانس از ترکیب رویکردهای روان‌شناسی انسان‌گرا و علوم اعصاب اجتماعی وارد کوچینگ شد. در دهه‌ی ۱۹۹۰، با ظهور مدل کو-اکتیو کوچینگ (Co-Active Coaching) توسط هنری و کارن کیمسی‌هاوس، فیلیپ ساندهال و لورا وایت‌ورث، مفهوم حضور و ارتباط همدلانه به عنوان پایه‌ی کوچینگ مؤثر معرفی شد. در این مدل، باور بر این است که مراجع ذاتاً خلاق، مدبر، کامل و توانمند است و کوچ میبایست با حضور آگاهانه و ارتباط عمیق (ایجاد رزونانس) آن توانمندی را فعال کند(Kimsey-House et al., 2018).

پشتوانه علمی

• نظریه پلی‌واگال (Stephen Porges):

• در روابط امن و همدلانه، سیستم عصبی انسان وارد حالت «تنظیم مشترک» می‌شود. یعنی تنفس، ضربان قلب و امواج مغزی دو نفر هماهنگ می‌گردد.

• این هم‌زمانی زیستی باعث می‌شود مراجع از حالت دفاعی به حالت کاوشگرانه تغییر وضعیت دهد نقطه‌ای که تحول آغاز می‌شود.

• نظریه عصب‌شناسی بین‌فردی (Daniel Siegel):

• دکتر دنیل سیگل با ارائه‌ی نظریه عصب‌شناسی بین‌فردی نشان داد که ذهن انسان شبکه‌ای پویا از روابط درونی و بیرونی است و «ارتباط سالم» مستقیماً باعث ادغام عصبی و روانی می‌شود.

• به گفته‌ی سیگل (2012)، وقتی ارتباطی همدلانه و بدون قضاوت برقرار می‌شود، مغز انسان در حالت «ادغام» قرار می‌گیرد. بخش‌های منطقی، هیجانی و شهودی مغز با هم هماهنگ می‌شوند. در کوچینگ، این دقیقاً زمانی رخ می‌دهد که کوچ و مراجع وارد میدان رزونانسی می‌شوند . حالتی که نه تنها بینش، بلکه آرامش عصبی و شفافیت شناختی را به همراه دارد.

• اهمیت رزونانس در کوچینگ

رزونانس در کوچینگ، پایه و پیش‌شرط گفت‌وگوی تحول‌آفرین است. بدون هم‌آوایی هیجانی و ذهنی میان کوچ و مراجع، فرایند کوچینگ ممکن است سطحی و محدود به کلمات باقی بماند و فرصت تجربه ی عمیق و تغییر واقعی از دست برود. اهمیت رزونانس در این است که فضای اعتماد، حضور و پذیرش بازخورد را فراهم می‌کند و امکان شکل‌گیری رابطه‌ای اصیل و مؤثر را مهیا می‌سازد. به بیان ساده، رزونانس پیش‌نیاز تحقق تأثیر واقعی کوچینگ است.

تأثیر رزونانس در فرآیند کوچینگ

۱. ایجاد اعتماد و امنیت روانی:

هنگامی که کوچ در حضور کامل است و با مراجع هم‌نوا می‌شود، مراجع احساس امنیت می‌کند. این ایمنی شرط اصلی گفت‌وگوی صادقانه است.

۲. افزایش خودآگاهی و انسجام درونی:

رزونانس باعث هماهنگی هییجانی می‌شود و مراجع را به شناختی عمیق‌تر از احساسات و ارزش‌های خود می‌رساند.

۳. تسریع تحول:

در فضای رزونانسی، مراجع با بخش‌های مختلف وجودش ارتباط برقرار می‌کند و از حالت مقاومت خارج، و در فرآیند تحول وارد می‌شود.

راهبردهای ایجاد و هدایت رزونانس در کوچینگ

1. آماده‌سازی درونی کوچ

تنظیم تنفس، بدن‌آگاهی و حضور کامل در لحظه، تا کوچ با ذهن و بدن آرام وارد جلسه شود و زمینه ایجاد رزونانس فراهم گردد.

2. گوش دادن همدلانه

شنیدن فراتر از واژه‌ها و درک انرژی نهفته در میان واژگان مراجع، برای فهم دقیق احساسات و نیازهای او.

3. بازتاب آینه‌ای

بیان دریافت‌های عمیق و حس‌های ظریف به زبانی خنثی و محترمانه، تا مراجع خود را بهتر درک کند و آگاهی درونی افزایش یابد.

4. رقص در لحظه

انعطاف در پاسخ به جریان گفت‌وگو و استفاده از سکوت آگاهانه، برای حفظ جریان طبیعی و زنده‌ی جلسه و تقویت رزونانس.

نمونه کاربردی

مراجع از اضطراب تصمیم‌گیری درباره‌ی تغییر شغل صحبت می‌کند.

مرحله ۱ — آماده‌سازی درونی کوچ:

کوچ نفس عمیق می‌کشد و ذهن خود را آرام می‌کند تا حضور کامل داشته باشد.

مرحله ۲ — گوش دادن همدلانه:

کوچ: «وقتی از این ترس می‌گویی، در بدنت چه احساسی داری؟»

مراجع: مکث می‌کند، تنفسش عمیق‌تر می‌شود و اشک در چشمانش حلقه می‌زند.

مرحله ۳ — بازتاب آینه‌ای:

کوچ: در سکوت هم صدایی هست، همان که تو را صدا می‌زند.»

مراجع: به آرامش می‌رسد و احساس می‌کند می‌تواند ترسش را بپذیرد.

مرحله ۴ — رقص در لحظه:

کوچ جریان گفت‌وگو را با انعطاف و سکوت آگاهانه هدایت می‌کند، بدون قضاوت یا فشار.

مراجع: فکر می‌کنم بالاخره می‌دانم چه می‌خواهم…..

نتیجه:

رزونانس در کوچینگ جوهره‌ی حضور انسانی است. زمانی که کوچ در هماهنگی درونی است، فضای امنی می‌سازد که در آن مراجع بتواند به خودش بازگردد. نظریه‌های علمی مانند پلی‌واگال و عصب‌شناسی بین‌فردی نشان می‌دهند که این پدیده، بنیانی عصبی و زیستی دارد، اما در سطح انسانی، به معنا و بیداری( تحول) منجر می‌شود.

رزونانس، پلی است میان ذهن و دل، میان حضور و تحول.

در مسیر زندگی و رشد فردی، با عشق و همدلی جوابگوی شما هستم.

راه های ارتباطی با من

@AtefehLife_FamilyCoach