
یکی از مواردی که در مهمانی ها و دورهمی های معمولی، به محض اینکه متوجه میشن که وکیل هستم، طرح سوال درخصوص تغییر نام هست. در نهایت هم بین علما بحث میشه که خیر، نام مذهبی تغییر نمیکنه، فلان نام ایراد داره و...
بین خودمان هم بماند که در نهایت اظهار نظر من به عنوان وکیل در آن جمع هیچ اعتباری نداره و فضلا و علما پیش دستانه حکم رد و یا تایید تغییر نام پرسشگر بخت برگشته را میدن.
حالا اینجا که من متکلم وحده هستم و یک جفت چشم رایگان بدست آوردم میخوام کامل و واضح داستان تغییر نام رو برای شما شرح بدم و امیدوارم کاربردی باشه.
قبل از شروع مقاله باید خدمتتان عرض کنم که اگر مطالعه کننده محترم از همکاران و اساتید بنده هستند، با مسامحه نگارش بنده حقیر را نقد کنند، زیرا این فضا برای ساده سازی مسائل برای عموم در اختیار قرار داده شد و اگر عزیزی که در حال مطالعه هستند از دنیای حقوق فاصله دارند از این مقاله به عنوان راه حل استفاده نکنند و بدونن که انجام پروسه تغییر نام کار تخصصی هست و حتما از همکاران وکیل دادگستری برای نتیجه گرفتن کمک بگیرند.
اگر شما از آن دسته افرادی هستید که قدرت متقاعدسازی را دارید و میتونید فرایند اداری را انجام بدید، آسانترین روش این هست که از اداره ثبت احوال شهرتون بخواید که نام رو تغییر بدند و اگر نامی که استفاده میکنید متعارف باشه، کارمند به آسانی این کار را انجام میده؛ ولی اگر مخالفت کرد چه اتفاقی می افته؟
درخواست تغییر نام به ثبت احوال بصورت رسمی و کتبی صورت میگیره و پاسخ هم کتبی داده میشه. اگر پاسخ مثبت بود که خدارو شکر. اگر پاسخ منفی بود، اینجاست که ما حقوقی ها بهش میگیم دعوا موضوعیت پیدا میکنه.
تغییر نام شناسنامه از طریق دادگاه نوعی دعوا هست و مستلزم رعایت تشریفات یک دعوای حقوقی هست و بهتر است که متقاضی در دادخواستش خواسته الزام اداره ثبت احوال به اصلاح شناسنامه هم بخواد.
ما حقوقی ها در جمع خودمان اصطلاحی داریم بنام دادگاه صالح به رسیدگی که بحث مفصلی هست و میتونید در مقالاتم یا وبسایتم مطالعه بفرمایید. در حال حاضر برابر بند 11 از ماده 12 قانون شورا های حل اختلاف دادگاه صالح برای رسیدگی، دادگاه صلح هست و مهمتر از همه اینکه نیازی نیست که دادخواست به محل تنظیم سند ثبت احوالتون تقدیم بشه و میتونید در محل اقامت خودتان هم دادخواست رو تقدیم کنید.
از آنجایی که دعوای تغییر نام یک دعوای غیر مالی هست؛ آقا پسر ها از 15 سالگی و دختر خانم ها از 9 سالگی باید خودشون شخصا دادخواست تغییر نام رو تقدیم کنند.
یک نکته خیلی مهم دیگه هم اینجا بگم که رای دعوای تغییر نام قطعی و غیر قابل تجدید نظر هست. یعنی اگر در دادخواست اشتباهی کرده باشید و بر اساس اون رای صادر بشه، دیگه نمیتونید بهش اعتراض کنید. بخاطر همین هست که در ابتدا عرض شد برای اقامه دعوا حتما از همکاران عزیز کمک بگیرید.
نکته دوم این هست که هر شخص در طول عمرش یک بار میتونه نام خودش رو تغییر بده مگر اینکه به جهت تغییر جنسیت باشه که اینجا باید پس از صدور حکم تغییر جنسیت از ناحیه دادگاه خانواده دادخواست تغییر نام به این جهت به دادگاه عموم تحویل بشه.
درمورد تغییر نام مذهبی هم بهتر هست که موارد زیر در جلسه دادگاه مطرح بشه:
1- داشتن نام مورد علاقه یک حق شهروندی هست و بعد از جسم و ظاهر، تنها چیزی هست که تا آخر عمر همراه یک فرد هست.
2- حق و هویت فردی از مهمترین حقوق شخصی افراد به شمار می رود و اعمال هرگونه قواعد اجباری درمورد نام اشخاص مداخله در حقوق خصوصی آنهاست.
3- اگر دو اسمه هستید حتما از شهود هم استفاده کنید و قاضی رو متقاعد کنید که داشتن یک نام مستعار و یک نام شناسنامه ای باعث بروز مشکلات و اخلال در زندگی می شود.
4- این مسئله هم باید به توجه دادگاه برسونید که شما در انتخاب نامتون نقشی نداشتید که الان باید بهش پایبند باشید. الان شما حس خوبتون با نام جدید هست که میخواید بهش تغییر بدید.
5- دوتا اصل داریم بنام های "اصل اباحه" و "اصل آزادی انتخاب نام". از این دو اصل نتیجه میشه که اجبار یک فرد به یک عمر زندگی با نامی که برای همیشه نسبت به اون احساس ناخوشایندی داره بر اساس حق و عدالت نیست.
6- معمولا قضات دست میذارن روی اینکه تغییر نام بی اعتبار کردن اسناد سجلی هست. دوست عزیز؛ موضوع تغییر نام در صفحه توضیحات شناسنامه قید میشه و ذره ای به اعتبار اسناد سجلی خلل وارد نمیشه.
مطمعن باشد که اگر دادخواست درست ارائه بدید و دفاع خوبی داشته باشید، به قاضی پرونده کمک میکنید که راحت تر بهتون رای تغییر نام رو بده.
امیدوارم که با ساده سازی این موضوع تونسته باشم کمی اطلاعات مفید به شما بدم. من در صفحه ویرگول، وبسایت شخصیم و ساید شبکه های اجتماعی تلاش میکنم که مطالبی که میبینم برای جامعه علامت سوال هست در حد معلوماتم ارائه کنم و تلاش کنم که بتونم آگاهی شما رو نسبت به مسائل رایج کمی بالا ببرم.
ارادتمند
محسن تجلی - عضو کانون وکلای دادگستری مرکز