زبان برنامه نویسی چیست؟ انواع زبان برنامه نویسی

زبان برنامه نویسی!

زبان‌های برنامه‌نویسی ابزارهایی هستند که برنامه‌نویسان با استفاده از آنها قادرند دستورات خود را به کامپیوتر منتقل کنند. این زبان‌ها انواع مختلفی دارند که هر یک، ویژگی‌ها، کاربردها و محدودیت‌های خاص خود را دارند. برخورداری از دانش کافی در حداقل یک زبان برنامه‌نویسی برای هر شخصی که وارد دنیای فناوری می‌شود، یک مزیت بزرگ است. با یادگیری زبان‌های برنامه‌نویسی، شما می‌توانید مهارت‌های کدنویسی و حل مسئله خود را بهبود دهید و به یک توسعه‌دهنده نرم‌افزار تبدیل شوید.

برنامه‌نویسان حرفه‌ای معمولاً حقوق‌های بالایی دریافت می‌کنند و به همین دلیل، بیشترین تقاضا برای استخدام در سال‌های اخیر مربوط به این شغل بوده است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که مشاغل برنامه‌نویسی تا سال 2028، 21 درصد افزایش خواهد داشت. ویکی‌پدیا ادعا می‌کند که حدود 700 زبان برنامه‌نویسی وجود دارد. بنابراین، انتخاب بهترین زبان برنامه‌نویسی برای یادگیری می‌تواند گیج‌کننده باشد. هر سال، زبان‌های جدیدی به این لیست اضافه می‌شود و این مسئله چالش‌هایی را به وجود می‌آورد. با توجه به عوامل مختلف از جمله درک شغلی، خواسته‌های آینده، الزامات تجاری و ویژگی‌های زبان‌های برنامه‌نویسی، ما در این مقاله به شما کمک خواهیم کرد تا بهترین زبان برنامه‌نویسی را انتخاب کنید.

زبان برنامه نویسی چیست؟

زبان برنامه‌نویسی یک سیستم ارتباطی است که به برنامه‌نویسان این امکان را می‌دهد تا دستورات خود را برای کامپیوتر قابل فهم کنند. زبان برنامه‌نویسی دارای دو اجزای کلیدی می باشند: سینتکس و سمانتیک. سینتکس به مجموعه‌ای از قواعد اشاره دارد که نحوه نوشتن کدها را تعیین می‌کند، در حالی که سمانتیک به معنی و منطق کدها اشاره دارد. برای اجرای یک برنامه، کامپیوتر باید هر دو بخش را درک کرده و به آن‌ها پاسخ دهد.

زبان‌های برنامه‌نویسی برای ایجاد نرم‌افزارهای مختلف، از جمله بازی‌ها، اپلیکیشن‌های موبایل، وب‌سایت‌ها و سایر برنامه‌ها استفاده می‌شوند. برای هر کاربرد خاصی، زبان‌های برنامه نویسی مخصوصی وجود دارند که بر اساس ویژگی‌ها و قابلیت‌های خود انتخاب می‌شوند.

دسته بندی اصلی زبان برنامه نویسی

اگر بخواهیم زبان‌های برنامه‌نویسی را به صورت کلی دسته‌بندی کنیم، می‌توانیم به دسته‌های زیر اشاره کنیم:

زبان های برنامه نویسی ویندوزی (دسکتاپ)

این زبان‌ها برای توسعه نرم‌افزارهایی طراحی شده‌اند که بر روی سیستم عامل ویندوز اجرا می‌شوند. معمولاً این زبان‌ها با محیط توسعه یکپارچه (IDE) مانند ویژوال استودیو کار می‌کنند. از جمله زبان‌های رایج در این دسته می‌توان به C#، C، C++، Java، Python، Perl و Visual Basic اشاره کرد.

زبان های برنامه نویسی موبایل

این زبان‌ها برای توسعه اپلیکیشن‌هایی بکار می‌روند که بر روی دستگاه‌های موبایل مانند تلفن‌های هوشمند و تبلت‌ها اجرا می‌شوند. برای مثال، برای ساخت اپلیکیشن‌های اندرویدی می‌توان از زبان‌هایی چون جاوا ، کاتلین و زامارین استفاده کرد و برای iOS از سوئیفت و آبجکتیو سی کمک گرفت.

زبان های برنامه نویسی وب

این زبان‌ها برای ایجاد وب‌سایت‌ها و برنامه‌های تحت وب استفاده می‌شوند و می‌توانند به سمت کاربر (فرانت‌اند) یا سمت سرور (بک‌اند) تقسیم‌بندی شوند.

برخی زبان‌های سمت کاربر شامل HTML، CSS، JavaScript و jQuery می‌شوند، در حالی که زبان‌های سمت سرور شامل Java، PHP، Ruby، Python و ASP.NET هستند.

فول استک دولوپر کیست؟

فول‌استک دولوپر به برنامه‌نویسی اطلاق می‌شود که در حوزه‌های فرانت‌اند و بک‌اند تخصص دارد و توانایی پیاده‌سازی کامل هر دو جنبه‌ی ظاهری و عملکردی یک وب‌سایت را دارد. این دسته از توسعه‌دهندگان باید با زبان‌های مختلف، فریم‌ورک‌ها، چارچوب‌ها، پایگاه‌های داده و API‌های گوناگون آشنا باشند. همچنین، آن‌ها باید به اصول طراحی، امنیت، تست و بهینه‌سازی تسلط داشته باشند. در واقع، فول‌استک دولوپر به عنوان یک متخصص همه‌جانبه در دنیای وب شناخته می‌شود که می‌تواند پروژه‌های پیچیده را از ابتدا تا انتها مدیریت کند.

زبان های برنامه نویسی چند منظوره

این زبان‌ها برای انجام وظایف مختلف کاربرد دارند و می‌توانند بر روی سیستم‌عامل‌های مختلف اجرا شوند. از جمله زبان‌های در این دسته می‌توان به Python، C++، Java، Go و Rust اشاره کرد.

📷

انواع زبان برنامه نویسی

زبان‌های برنامه‌نویسی را می‌توان بر اساس سبک و روش کدنویسی به دسته‌های مختلف تقسیم کرد. این دسته‌بندی نشان‌دهنده این است که چگونه برنامه‌نویسان می‌توانند داده‌ها، توابع، شی‌ها و منطق را در کدهای خود مدیریت کنند.

‏‏‏زبان‌های برنامه‌نویسی رویه‌ای

زبان‌های برنامه‌نویسی رویه‌ای به زبان‌هایی گفته می‌شود که بر اساس توالی دستوراتی که باید اجرا شوند، طراحی شده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید مراحل حل مسئله را به صورت مرتب و منطقی به کامپیوتر منتقل کند. این زبان‌ها معمولاً برای برنامه‌نویسی ساده و راحت مناسب هستند، اما ممکن است برای پروژه‌های بزرگ و پیچیده چندان کارآمد نباشند. برخی از زبان‌های برنامه‌نویسی رویه‌ای عبارتند از: پاسکال و C.

زبان‌های برنامه‌نویسی شی‌گرا

زبان‌های برنامه‌نویسی شی‌گرا بر اساس تعریف و استفاده از اشیاء با ویژگی‌ها و رفتارهای خاص خود بنا شده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید مسئله را به صورت تجریدی و مدل‌سازی کند. این زبان‌ها معمولاً برای پروژه‌های بزرگ و پیچیده که نیاز به قابلیت توسعه و تغییر دارند، مناسب‌تر هستند. از جمله زبان‌های برنامه‌نویسی شی‌گرا می‌توان به C#، پایتون و روبی اشاره کرد.

زبان‌های برنامه‌نویسی تابعی

زبان‌های برنامه‌نویسی تابعی بر اساس تعریف و فراخوانی توابعی که مقادیر را به عنوان ورودی می‌گیرند و خروجی می‌دهند، ساخته شده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید مسئله را به صورت ترکیبی از توابع کوچک‌تر و مستقل حل کند. این زبان‌ها معمولاً برای محاسبات ریاضی، علم داده و هوش مصنوعی مناسب هستند، هرچند ممکن است برای برنامه‌نویسانی که به سبک رویه‌ای عادت کرده‌اند، کمی چالش‌برانگیز باشند. برخی از زبان‌های برنامه‌نویسی تابعی عبارتند از: لیسپ، اسکیم، ارلنگ و هسکل.

زبان‌های برنامه‌نویسی منطقی

زبان‌های برنامه‌نویسی منطقی بر اساس تعریف و استنتاج منطقی از حقایق و قوانین به وجود آمده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید مسئله را به صورت مجموعه‌ای از حقایق و قوانین مطرح کرده و سپس از مفسر بخواهد که پاسخ را با استفاده از منطق بیابد. این زبان‌ها معمولاً برای مسائلی که نیاز به استدلال و اثبات دارند، مناسب هستند. برخی از زبان‌های برنامه‌نویسی منطقی عبارتند از: پرولوگ، ASP و Datalog.

زبان‌های برنامه‌نویسی اسکریپتی

زبان‌های برنامه نویسی اسکریپتی به زبان‌هایی گفته می‌شوند که برای اجرای کدها نیاز به یک مفسر (interpreter) دارند. در این زبان‌ها، کدها به صورت خط به خط توسط مفسر خوانده و اجرا می‌شوند. این زبان‌ها معمولا برای نوشتن سریع‌تر و راحت‌تر هستند، اما ممکن است کمی کندتر از زبان‌های کامپایلری باشند. برخی از زبان‌های برنامه نویسی اسکریپتی نیز عبارت‌اند از: جاوا اسکریپت، پایتون، پرل و لوا.

زبان‌های برنامه‌نویسی پایگاه داده‌ای

زبان‌های برنامه‌نویسی پایگاه داده‌ای به زبان‌هایی گفته می‌شود که برای ایجاد، مدیریت و پرس و جو از پایگاه‌های داده طراحی شده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید داده‌ها را به صورت جداول و روابط بین آن‌ها مدل‌سازی کند و سپس با استفاده از دستورات خاصی داده‌ها را اضافه، حذف، ویرایش و جستجو کند. این زبان‌ها معمولاً برای مسائلی که نیاز به ذخیره و پردازش داده‌های حجیم و ساختاری دارند، مناسب هستند. برخی از زبان‌های برنامه نویسی پایگاه داده‌ای عبارت‌اند از: SQL, MongoDB و GraphQL

زبان‌های برنامه‌نویسی جریان داده‌ای

زبان‌های برنامه‌نویسی جریان داده‌ای به زبان‌هایی گفته می‌شوند که بر اساس ایجاد و انتقال داده‌ها بین توابع و عملیات مختلف ساخته شده‌اند. در این زبان‌ها، برنامه‌نویس باید داده‌ها را به صورت جریان‌هایی از مقادیر مدل‌سازی کند و سپس با استفاده از عملیات‌هایی مانند فیلتر، مپ، ردوس و غیره، داده‌ها را پردازش کند. این زبان‌ها معمولاً برای مسائلی که نیاز به پردازش داده‌های پیوسته و غیر ساختاری دارند، مناسب هستند. برخی از زبان‌های برنامه نویسی جریان داده عبارت‌اند از: کلوژر، اسکالا و ارلنگ.

معرفی بهترین زبان های برنامه نویسی

با وجود پیشرفت‌های روزافزون تکنولوژی، انتخاب یک زبان مناسب از میان انواع زبان‌های برنامه‌نویسی می‌تواند کلید رسیدن به پتانسیل شما باشد. هر یک از زبان‌های برنامه‌نویسی مانند ابزاری خاص هستند که برنامه‌نویسان می‌توانند با استفاده از آنها کارهای مختلفی را انجام دهند. در ادامه، انواع زبان‌های برنامه‌نویسی را به‌صورت مفصل بررسی می‌کنیم تا شما بتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید.

📷

پایتون (Python)

پایتون یکی از زبان‌های برنامه‌نویسی پیشرفته و چندمنظوره است که به عنوان یکی از زبان‌های سطح بالا در دنیای فناوری اطلاعات شناخته می‌شود. این زبان به دلیل سادگی و قابلیت تطبیق‌پذیری خود، در حوزه‌های مختلفی از جمله توسعه وب و تجزیه و تحلیل داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. سینتکس ساده و قابل فهم پایتون، آن را به گزینه‌ای مناسب برای مبتدیان تبدیل کرده است.

پایتون همچنین مجهز به مجموعه‌ای از کتابخانه‌ها و فریم‌ورک‌ها از جمله جنگو (Django) و فلسک (Flask) است که به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا به راحتی اپلیکیشن‌های تحت وب بسازند و حتی پروژه‌های پیچیده‌ای مانند یادگیری ماشین و علم داده را پیاده‌سازی کنند. طبق گزارش Stack Overflow، پایتون در سال 2024 با 51 درصد آرا، به عنوان سومین زبان برنامه‌نویسی محبوب انتخاب شد (جهت مشاهده آخرین نتایج نظرسنجی کلیک کنید). از وب‌سایت‌هایی که از پایتون استفاده می‌کنند می‌توان به ردیت (Reddit)، اینستاگرام و یوتیوب اشاره کرد.

📷

جاوا اسکریپت (JavaScript)

جاوا اسکریپت به عنوان یکی از پرطرفدارترین زبان‌های برنامه‌نویسی در سطح جهانی شناخته می‌شود. این زبان به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد که وب‌سایت‌های تعاملی و جذاب ایجاد کنند. طبق داده‌های اخیر Stack Overflow، جاوا اسکریپت یکی از درخواست‌شدنی‌ترین زبان‌ها در حوزه برنامه‌نویسی است. بیش از 97 درصد از وب‌سایت‌ها از جاوا اسکریپت در سمت کاربر استفاده می‌کنند و 72 درصد از شرکت‌ها به دنبال استخدام توسعه‌دهندگان جاوا اسکریپت هستند.

طبق گزارش Stack Overflow، جاوا اسکریپت در سال 2024 با 62.3 درصد آرا، به عنوان محبوب ترین زبان برنامه‌نویسی انتخاب شد (جهت مشاهده آخرین نتایج نظرسنجی کلیک کنید). برخی از برترین شرکت‌هایی که از جاوا اسکریپت استفاده می‌کنند شامل مایکروسافت، اوبر، پی‌پل، گوگل و والمارت هستند.

📷

جاوا (Java)

جاوا زبانی است که به برنامه‌نویسان این امکان را می‌دهد تا اپلیکیشن‌های پیچیده و متنوعی ایجاد کنند. این زبان از زمان تأسیس شرکت Sun Microsystems در سال 1982، تأثیر عمیقی بر زندگی روزمره و صنعت فناوری داشته است. جاوا به عنوان یک زبان شی‌گرا و پلتفرم مستقل شناخته می‌شود که در توسعه اپلیکیشن‌های موبایل، وب‌سایت‌ها، سیستم‌های تجاری و نرم‌افزارهای سرور کاربرد دارد. تخمین زده می‌شود که این زبان در بیش از 3 میلیارد دستگاه مختلف در حال استفاده است.

با توجه به قدرت بالای جاوا در پردازش و توسعه نرم‌افزار، یادگیری آن می‌تواند فرصتی عالی برای افزایش درآمد و رشد شغلی شما باشد. به همین دلیل، جاوا به عنوان یکی از برترین زبان‌های برنامه‌نویسی برای یادگیری در سال 2024 معرفی می‌شود. از شرکت‌هایی که از جاوا بهره می‌برند می‌توان به آمازون، ادوبی، فلیپ‌کارت و اینستاگرام اشاره کرد.

📷

سی شارپ (#C)

سی شارپ (C#) زبانی مدرن است که بر روی فریم‌ورک دات‌نت توسط مایکروسافت در سال 2000 توسعه یافته است. این زبان در ایجاد نرم‌افزارها و بازی‌های دسکتاپ کاربرد دارد و طبق نظرسنجی‌ها، 34 درصد از برترین بازی‌های موبایلی با استفاده از سی شارپ ساخته شده‌اند. این زبان به خاطر رابط کاربری ساده و طراحی کاربرپسند خود، محبوبیت زیادی در بین توسعه‌دهندگان پیدا کرده است.

سی شارپ همچنین به عنوان زبانی ارزشمند در دنیای تجاری شناخته می‌شود و به دلیل پشتیبانی قوی از پروژه‌های سازمانی، به توسعه‌دهندگان توانایی ساخت اپلیکیشن‌های موبایل اندروید و iOS را می‌دهد. برخی از شرکت‌های بزرگ که از C# استفاده می‌کنند شامل مایکروسافت، Stack Overflow و اکسنتور (Accenture) هستند.

📷

سی پلاس پلاس (++C)

++C (C Plus Plus) زبانی شی‌گرا است که بر پایه زبان C توسعه یافته و به عنوان یک زبان برنامه‌نویسی سریع و پایدار شناخته می‌شود. این زبان معمولاً در توسعه نرم‌افزارها و بازی‌های پیچیده استفاده می‌شود و به دلیل امکان ایجاد زیرساخت‌های کارآمد، به یکی از انتخاب‌های اصلی برنامه‌نویسان تبدیل شده است.

از آنجایی که ++C پشتیبانی قوی از برنامه‌نویسی شی‌گرا دارد، همچنین می‌تواند به عنوان راهی برای یادگیری ساختارهای پیچیده‌تر زبان‌ها عمل کند. با قابلیت‌های داخلی و مقیاس‌پذیری بالا، ++C یکی از بهترین زبان‌ها برای پروژه‌های بزرگ و رقابتی است.

📷

سی (C)

زبان C که به عنوان “مادر همه زبان‌های برنامه‌نویسی” شناخته می‌شود، زبانی همه‌منظوره است که به طور خاص برای توسعه نرم‌افزارهای سیستم، بازی‌ها و برنامه‌های کاربردی سازمانی طراحی شده است. این زبان به دلیل طول عمر شگفت‌انگیز خود، تأثیر بسزایی در ایجاد زبان‌های جدید و سیستم‌عامل‌ها داشته و به عنوان پایه‌ای برای یادگیری زبان‌های دیگر محسوب می‌شود.

یادگیری C می‌تواند به شما پایه‌ای محکم برای درک مفاهیم برنامه‌نویسی و بهینه‌سازی عملکرد برنامه‌ها بدهد. این زبان به طور گسترده در برنامه‌های مشتری/سرور و نرم‌افزارهای پیچیده استفاده می‌شود.

📷

پی اچ پی (PHP)

PHP، که مخفف «زبان پیش‌پردازنده‌ی فوق‌متنی» است، یک زبان برنامه‌نویسی سمت سرور است که برای توسعه وب‌سایت‌های دینامیک و پایا استفاده می‌شود. این زبان با قابلیت‌های گسترده خود، به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا به راحتی اپلیکیشن‌های تحت وب را ایجاد و مدیریت کنند و با سیستم‌های مدیریت محتوا مانند وردپرس به خوبی سازگار است.

PHP به دلیل فارغ از وابستگی به سیستم‌عامل خاص، یکی از اولین زبان‌های سمت سرور بود که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا از قابلیت‌های HTML برای تأمین نیازهای وب استفاده کنند.

📷

سوئیفت (Swift)

سوئیفت، که توسط Apple توسعه یافته است، یک زبان برنامه‌نویسی مدرن و قدرتمند است که برای ایجاد اپلیکیشن‌های iOS، watchOS و macOS طراحی شده است. می‌توان آن را به عنوان آینده برنامه‌های کاربردی با کارایی بالا و ایمن دید. بنابراین زودتر به سطح بالای زبان‌های برنامه نویسی می‌رسد. سوئیفت با داشتن سینتکس مدرن و تمیز، توسعه اپلیکیشن‌های اپل را ساده و لذت بخش کرده است.

این زبان قابلیت آزمون و خطای سریع در محیط‌های توسعه را فراهم کرده و به‌طور فزاینده‌ای مورد توجه برنامه‌نویسان تازه‌کار قرار گرفته است.

📷

اس کیو ال (SQL)

SQL (Structured Query Language) زبان اصلی مدیریت پایگاه داده‌هاست که برای ایجاد، مدیریت و پرس و جو از پایگاه‌های داده رابطه‌ای به کار می‌رود. این زبان به دلیل سادگی و توانایی در انجام عملیات پیچیده، یک ابزار ضروری برای کسانی است که با داده‌ها سر و کار دارند.

برنامه‌نویسانی که به کار با اپلیکیشن‌های مبتنی بر پایگاه‌داده علاقه‌مند هستند، باید SQL را به خوبی یاد بگیرند، زیرا این زبان مهارت ضروری برای موقعیت‌های شغلی در حوزه مدیریت پایگاه‌داده، تحلیل داده‌ها و مهندسی نرم‌افزار است.

📷

متلب (Matlab)

متلب یک زبان برنامه‌نویسی تخصصی برای محاسبات عددی و رسم نمودارها است. این زبان به دلیل دارا بودن کتابخانه‌های متنوع در زمینه‌های مختلفی همچون مهندسی، ریاضی، فیزیک و شیمی به محبوترین گزینه برای دانشمندان و مهندسان تبدیل شده است.

متلب نه تنها برای محاسبات عددی، بلکه در پردازش تصویر و شناسایی الگوها نیز کاربرد دارد. میلیون‌ها نفر در صنعت و دانشگاه‌ها از متلب به عنوان ابزاری کارآمد برای حل مشکلات پیچیده در زمینه‌های مختلف استفاده می‌کنند.

جمع بندی

در این مقاله، به بررسی مفهوم برنامه‌نویسی و انواع زبان‌ها و کاربردهای آن پرداختیم. این مقاله را به گونه‌ای نوشته‌ایم که به تمامی سوالات شما پاسخ دهد. اگر هنوز سوالی دارید، لطفاً از طریق دیدگاه‌ها با ما تماس بگیرید! برنامه‌نویسی یکی از بهترین شغل‌ها در آینده است و با توجه به روند روزافزون هوش مصنوعی، نیاز به برنامه‌نویسان بیشتر خواهد شد.

منبع مقاله زبان برنامه نویسی چیست و انواع زبان برنامه نویسی سایت بیت آموز می باشد!