برنامه نویس آینده، ورود شما را به دنیای برنامه نویسی خوش آمد میگوییم. همین که اینجا هستید و در حال مطالعه این مقاله، یعنی مسیر انتخابی شما درست است. حتما شما هم مانند اکثر افراد جامعه در مورد برنامه نویسی مطالبی شنیدهاید. محبوبیت برنامه نویسی و جذابیتهای متعدد آن با توجه به مسیر شغلی گسترده و درآمد بالای آن موجب گردیده که افراد بسیاری وارد این حوزه شوند و برنامه نویسی را یاد بگیرند. از رایانهها، ساعتها و تلفنهای هوشمند گرفته تا تلویزیون، لباسشویی، آسانسورها و خودروهای جدید همگی با برنامه نویسی بر روی کامپیوترشان کار میکنند. به طور کلی هر وسیله هوشمندی که در اطراف خود میبینید توسط یک برنامه نویس کدنویسی شده است. در این وسایل با زدن هر دکمه یک کد کامپیوتری اجرا میشود که از قبل نوشته شده است.
اگر شما هم میخواهید از صفر و پایه برنامه نویسی را یاد بگیرید، ما به شما کمک میکنیم که قدمهای محکمی در این سفر هیجان انگیز بردارید. احتمالا سوالات زیادی در ذهن شما نقش بسته است که اصلا برنامه نویسی چیست و چگونه میتوان با آن زندگی آینده را ساخت؟ باعث افتخار من و دوستانم در جونیوراست که در این مقاله هرآنچه در مورد برنامهنویسی لازم است بدانید را با بیانی ساده در اختیار شما بگذاریم.
برنامه نویسی چیست؟
در تعریف برنامه نویسی به بیان خودمانی، آمادهسازی یک برنامه از طریق تعدادی دستورالعمل برای اجرا شدن توسط رایانه یا هر دستگاه هوشمند، با هدف رسیدن به نتیجه موردنظر میباشد. به عبارت دیگر برنامه نویسی مهارت صحبت کردن و زبان مشترک برقراری ارتباط بین انسان و ماشین است.
برای توضیح برنامه نویسی با نگاهی تخصصی باید گفت که کامپیوترها و دستگاههای هوشمند فقط دادههای صفر و یک را متوجه میشوند. به دلیل دشواری به کارگیری آن برای انسان، به برنامه نویسی نیاز داریم. پس برای نوشتن، اجرا و توسعه یک برنامه، نیازمند وجود یک زبان واسط خواهیم بود که به آن زبان برنامه نویسی گفته میشود. این برنامهها معمولا به زبان انگلیسی که بین المللی و قابل درک برای انسان باشد نوشته میشوند. با این کار خواندن و نوشتن برای برنامه نویس ساده میگردد. زمانیکه برنامه نویس کدی را مینویسد، آن کد توسط زبان برنامه نویسی ترجمه شده و در قالب یک فایل قابل اجرا برای رایانه یا دستگاه هوشمند تبدیل میشود. بنابراین برنامه نویسی کامپیوتر (Computer Programming) فرآیند طراحی و ساخت یک برنامه قابل اجرا به منظور انجام یک عمل رایانشی خاص میباشد.
کامپیوتر مانند انسان قدرت درک مسائل را ندارد و قدم به قدم و به ترتیب دستورات را اجرا میکند. به طور کلی هدف از برنامه نویسی را میتوان ایجاد ترتیبی از اجرای خودکار دستورالعملها برای حل کردن یک مسئله یا انجام یک عمل در سیستمهای کامپیوتری عنوان کرد.
تاریخچه برنامه نویسی
یک برنامه نویس را در ذهن خود تصور کنید. اگر تصویر یک مرد در ذهن شما نقش بست، جالب است بدانید که اولین برنامه نویس در واقع خانمی ریاضیدان و بریتانیایی به نام آیدا لاولیس (Ada Lovelace) بوده است. پس برنامه نویسی کمتر از دویست سال قبل در سال ۱۸۳۳ متولد گردیده است. درآن سال خانم لاولیس با یک دانشمند و مخترع به نام آقای چارلز بابج (Charles Babbage) دیدار کرد. آقای بابج در حال ساخت ماشینی بود که امروزه آن را با نام موتور تحلیلی میشناسیم. خانم لاولیس متوجه پتانسیل بسیار بالای این دستگاه برای انجام کارهای پیچیده توسط محاسبات ساده ریاضی شد. بنابراین شروع به نوشتن اولین الگوی برنامه نویسی برای ارتباط با این موتور کرد و به عنوان اولین برنامه نویس تاریخ شناخته شد. او پیشبینی کرد کامپیوترها میتوانند موزیک بنوازند و شطرنج بازی کنند.درسال ۱۸۹۰ هرمن هولرس (Herman Hollerith) آمریکایی این دستگاه را تقویت و در اداره سرشماری آمریکا به کار گرفت. او درسال ۱۹۲۴ شرکت بینالمللی ماشینهای تجاری (International Business Machine Corporation) که به IBM مشهور است را ایجاد کرد. شرکت IBM اولین کامپیوترهای نوین خود را در دههی ۱۹۴۰ عرضه نمود. این کامپیوترها توسط نیروی برق زیاد، سرعت پایین و ظرفیت حافظهی بسیار کم وبا زبانهای سطح پایین کار میکردند.
باگذر زمان ایدهها و اختراعات مختلفی برای طراحی و پیشرفت این ماشینها ارائه شد. الگوریتمهای پیچیدهتری شکل گرفت. بههمین ترتیب زبانهای برنامه نویسی نیز از سطح پایین به سطح بالاتر و پیشرفتهتر تکامل پیدا کردند. اکنون شما در دنیایی هستید که پر از زبانهای مختلف برنامه نویسی است. چون بسته به هر نوع نیازی زبان برنامه نویسی جدیدی طراحی و به دنیا معرفی میگردد! در ایران مدت کوتاهی است که برنامه نویسی جایگاه خود را به عنوان یک حرفه تخصصی و موفق ما بین رشتهها پیدا کرده است.
برنامه نویس کیست؟
اصطلاحات «کدنویس»، «برنامه نویس» و «توسعه دهنده» در دنیای فناوری اطلاعات زیاد به کار میرود. اینها با یکدیگر تفاوتهایی دارند که در ادامه بیشتر متوجه آنها خواهید شد.
برنامه نویس کسی است که روی مانیتور چیزهایی را خلق میکند، خلاقیت، زیبایی یا مفید بودن آنها ممکن است شما را شگفت زده کند. پس در دو حالت میتوانید ادامه مقاله را بخوانید؛ اول: مشتاق حل کردن مسائل ریز و درشت باشید؛ دوم: بخواهید با دستها و ذهنتان از طریق آفرینش ایدههای خود یا دیگران، آدمها را مجذوب کنید.
برنامه نویس دستورالعملهای لازم را کدنویسی، امتحان و برای اجرا روی سیستمهای کامپیوتری آماده مینماید. در حقیقت برنامه نویسی فرآیند گستردهای را علاوه بر کدنویسی شامل میشود. برای تولید یک نرم افزار فرآیندی از طراحی، برنامهریزی و زمانبندی، حل مسئله، ایجاد ساختار تا نوشتن و معماری کلی آن را برنامه نویس انجام میدهد. برنامه نویسی، تصمیمگیری سطح بالا در خصوص نحوه عملکرد و تعامل اجزای مختلف یک سیستم میباشد که نیاز به درک عمیقتر و جامعتری از مفاهیم علوم کامپیوتر دارد.
کدنویس کیست؟
در تفاوت کدنویس و برنامه نویس باید بدانید که همهی برنامه نویسان کد نویس هستند. ولی همهی کد نویسان برنامه نویس نیستند. کدنویسان دانشی همانند یک برنامه نویس یا توسعه دهنده را ندارند. آنها اغلب در الگوریتمسازی و خودکار سازی فرآیندها تجربهکمتری داشته و تنها در یک زبان برنامه نویسی مهارت دارند. بنابراین برنامه نویس، کدنویسی با تجربه و حرفهای است که به دو یا چند زبان برنامه نویسی مسلط بوده و با داشتن دانش فنی کافی کدهایی تمیز و بدون خطا مینویسد.
برای آگاهی بیشتر به مقاله تفاوت کدنویسی با برنامه نویسی را بیشتر بشناسید از جونیورا مراجعه نمایید.
توسعه دهنده کیست؟
توسعه دهنده برنامههای نرم افزاری را تولید و خلق میکند. او قادر است کدهای منبع یک نرم افزار را نوشته، مستندسازی، عیبیابی و در نهایت اجرا کند. توسعه دهنده نقشی کلیدی در ساختاردهی و گسترش کدهای نرم افزاری و برنامههای کاربردی دارد. یک توسعه دهنده با عناوین مختلفی همچون توسعه دهنده نرم افزار، اپلیکیشن، موبایل، وب و غیره شناخته میشود.
بنابراین توسعه دهنده نسبت به برنامه نویس به صورت عمیقتر در پروژهها شرکت دارد و محدودهی وظایف او گستردهتر است.
شاید با خود بگویید چرا باید برنامه نویسی یاد بگیریم؟ به چه دلیل باید خود را درگیر این مهارت کنیم؟ البته حق دارید زیرا آدمی تا دلیل یک کار و فایده آن را نداند انگیزه و اشتیاقی نیز برای یادگیری نخواهد داشت. اینجا قصدداریم به این موضوع بپردازیم که اگر وارد حوزه برنامه نوسی شوید چه اتفاقات خوبی برای شما رقم خواهد خورد. درعصر حاضر تکنولوژی در حال بلعیدن تمام حوزههاست. حال اگر شما به درک بهتری از آن برسید میتوانید نگرش خود را به این دنیا تغییر دهید. زیرا برنامه نویسی تنها طریقه ساخت یک برنامه را شرح نمیدهد بلکه شما را از سرعت بالای پیشرفت و توسعه تکنولوژی آگاه میسازد. شما میآموزید چرا یک برنامه ساخته شده است؟ چه مشکلی از جامعه حل کرده و چرا دیگران این موقعیت را برای ساخت چنین برنامهای درک نکردهاند؟
درمقاله چرا باید کودکان برنامه نویسی یاد بگیرند؟ از جونیورا میتوانید مطالب بیشتری را مطالعه نمایید.
بیشتر مردم به دنبال رفتار منطقی و استدلالی در مواجهه با مشکلات خود هستند. برنامه نویسی به یافتن بهترین راه حلها کمک میکند و در درازمدت موجب افزایش گیرایی و هوش میشود. البته برای بسیاری تنها ابزار سرگرمی و رشد خلاقیت است. برنامه نویسی شما را از یک مصرف کنندهی فناوری به تولیدکننده فنآوری رسانده که حس غرور و اعتماد به نفس را درونتان شعلهور میکند. آینده روشنی دارد و ازمهمترین، پردرآمدترین و پرمخاطبترین مشاغل است. برای کودکان و نوجوانان در شکلگیری شخصیت آنها بسیار مناسب است. به طورخلاصه موجب افزایش مهارتهای ارتباطی، تمرکز، توانایی، پشتکار و کارگروهی میشود. کارکردن روی ایدههایتان هیجان را در وجود شما ایجاد میکند و به استقلال کاری و حتی مالی دست پیدا میکنید.
برای کسب اطلاعات وجزییات بیشتر نسبت به این فواید مقاله ۱۹ علت اهمیت آموزش برنامه نویسی به کودکان و نوجوانان از جونیورا را نیز مطالعه نمایید.
خوشبختانه یادگیری برنامه نویسی خیلی آسان است. شما به عنوان برنامه نویس آینده به پیش نیاز یا مقدمات خاصی احتیاج ندارید و به راحتی با داشتن یک کامپیوتر و هدف میتوانید این علاقه را دنبال کنید. زیرا چیزی که در این مسیر مهمترین است علاقه، تلاش و پشتکار شما میباشد. با تمرین، به راحتی میتوانید مهارت خود را افزایش دهید و به تدریج متخصص گردید. کافی است خودتان بخواهید تا در آینده از این مهارت درآمد بسیار خوبی کسب کنید.
برنامه نویسی حوزهای وسیع و دارای شاخههای مختلفی است. اما شما با هر سن، سطح سواد، تحصیل در هر رشته و کمترین میزان زبان انگلیسی (به منظور کدنویسی) میتوانید برنامه نویسی را یاد بگیرید. البته شیوه آموزش آن به یک کودک با یک فرد جوان قطعا تفاوت دارد. مقاله بهترین سن شروع برنامه نویسی چه زمانی است؟ از جونیورا را ببینید.
در سالهای اخیر محتواهای زیاد و بسیار خوبی به زبان فارسی نیز تولید شده است. در ابتدا مشخص کنید با چه هدفی و به کدام کاربرد و شاخهای از آن علاقه دارید؟ زیرا درحال حاضر حرفهی برنامه نویسی از پژوهشهای زیست شناسی گرفته تا تحلیلهای سیاسی و اقتصادی کاربرد دارد. برنامه نویسی یک ابزار است و صرفا منحصر به دانش آموختگان رشته کامپیوتر نیست.
پس از تعیین حیطه فعالیت، در قدم بعدی باید به سراغ انتخاب و یادگیری زبان برنامه نویسی به عنوان ابزاری مورد نیاز برای اهداف خود بروید. مفاهیم پایه و مقدماتی هر زبان برنامه نویسی منتخب را باید با شروع کار عملی، تمرین و انجام پروژه فرا گرفت.
برای آگاهی بیشتر میتوانید مقاله نکاتی که قبل از شروع برنامه نویسی کودکان باید بدانید را از جونیورا مطالعه نمایید.
چطور برنامه نویسی را یاد بگیریم؟
اگر واقعا مشتاق یادگیری هستید همین حالا شروع کنید! ما در جونیورا نقشهی راهی را ترسیم کردهایم که رویاهای شما خط به خط واقعی گردد. دوره استارتر برای آشنایی بیشتر شما با برنامه نویسی به شیوه بازی و سرگرمی مهیا شده است. در این دورهی کاملا رایگان هم بازی کنید و هم برنامه نویسی را یاد بگیرید.
کوئرا کالج، به صورت تعاملی برنامه نویسی را به شما آموزش میدهد. در دوره دروازه ورود به برنامه نویسی دید کلی از مسیرهای برنامه نویسی، تفکر الگوریتمی، حل مسئله و آشنایی با تجربیات افراد مختلف را در قالب ۹ فصل و ۸۰ درسنامه و ۴۵ ویدئو فرا خواهید گرفت.
همچنین میتوانید از مشاوره رایگان کارشناسان خبره جونیورا برای اینکه بدانید کدام مسیر مناسب شماست استفاده نمایید. یادتان باشد هدف بزرگ جونیورا ترویج برنامهنویسی و تفکر رایانشی به عنوان یکی از مهارتهای اصلی عصر نوین فناوری و تکنولوژی در بین دانشآموزان است.
به طور خلاصه ما بستر یادگیری ابتدایی تا حرفهای برنامهنویسی در حوزههای مختلف را در سامانههای جذاب و کمک آموزشی جونیورا و کوئرا فراهم کردهایم. هیچ زمانی برای یادگیری و کسب مهارت، دیر یا زود نیست.
زبان برنامه نویسی چیست؟
برای به اشتراک گذاشتن نظرات، افکار و احساسات ما به ابزاری به اسم زبان نیاز داریم. برای مثال فارسی، زبان مادری مشترک ما، موجب گردیده تا بتوانیم دانستهها و آموزههای خود را از طریق این مطالب با شما به اشتراک بگذاریم. زبان برنامه نویسی نیز زبانی است که بوسیله آن برنامه نویسان و توسعهدهندگان با رایانهها و سیستمهای کامپیوتری ارتباط برقرار کرده و آن را هدایت میکنند. به بیانی دیگر زبان برنامه نویسی نوعی نظام نشانهگذاری نوشتاری یا گرافیکی ما بین انسان و ماشین میباشد. زبانهای برنامه نویسی انواع مختلفی داشته و برای اهداف، سلایق و کاربردهای متفاوتی استفاده میگردند.
زبانهای برنامه نویسی از دیدگاههای متفاوت بررسی و تقسیمبندی میشوند. در اینجا به دستهبندی زبانهای برنامه نویسی نزدیک به زبان ماشین خواهیم پرداخت. میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله زبانهای برنامهنویسی معروف دنیا را نیز مطالعه نمایید. البته هرگز این نکته کلیدی را فراموش نکنید که چیزی به عنوان بهترین زبان برنامهنویسی وجود ندارد و هر زبان برای سادهتر کردن مسائل و راه حلهای خاص به کار میرود.
انواع زبانهای برنامه نویسی
زبانهای برنامه نویسی بر اساس نزدیکی به زبان ماشین به زبانهای سطح پایین و بالا دستهبندی میشوند.
