دستگاه جوش یکی از اصلیترین ابزارها در صنایع فلزی، ساختمانسازی، تعمیرات، کارگاههای صنعتی و حتی مصارف خانگی است. اما تنوع بالای دستگاههای جوشکاری در بازار ایران، از اینورترهای سبک گرفته تا دستگاههای میگ، تیگ و ترانسهای صنعتی، باعث شده انتخاب یک گزینه مناسب برای بسیاری از کاربران چالش برانگیز باشد. در این راهنمای خرید دستگاه جوش، سعی کردهایم با نگاهی کاربردی و فنی، به شما کمک کنیم تا طبق فناوری و مدلهای متنوع در بازار در سال ۱۴۰۴ متناسب با نوع کار، حجم پروژه و بودجه خود، بهترین دستگاه جوش را انتخاب کنید.

قبل از شروع بهتر است بدانید که یک مدل دستگاه جوش لزوما برای هر نوع جوشکاری مناسب نیست. در واقع 2 کلاس متفاوت دستگاه جوش خانگی و سبک کارگاهی یعنی اینورترها و دستگاههای جوش صنعتی تکفاز و سه فاز و دستگاه جوش هوا-گاز باعث میشوند تا خریدار این گروه ابزار از همان ابتدا راه درست را برگزیند. بطور کلی انواع دستگاه جوش به ترتیب زیر است:
· اینورتر جوش
· ترانس جوش
· رکتی فایر جوش
· دستگاه جوش میگ یا CO2
· دستگاه جوش تیگ یا آرگون
· دستگاه جوش توپودری
· دستگاه جوش زیرپودری
· دستگاه و پیک جوش هوا-گاز
هر کدام از این مدلها مشخصات فنی و ویژگیهای خاص خود را دارند که کاربری آنها را به طور کامل از یکدیگر متفاوت میکند. پس برای شروع فرآیند خرید و انتخاب بهتر است اول چند سوال ساده را جواب دهید:
1. کجا میخواهید جوشکاری کنید؟ (کارگاه سبک، کارگاه و کارخانه و خط تولید و تعمیرات، پروژه ساختمانی و اسکلت ها، فضای باز، کار خانگی، عملیات صنعتی مثل صنایع کشتی سازی، هوافضا و هواپیما سازی، راهسازی و پل سازی، ریل، وسایل نقلیه و... ویا موارد خاص مثل جوشکاری زیر آب و...)
2. چه فلزی را جوش میدهید؟ (آهن، فولاد، استیل، آلومینیوم، ورق نازک یا ضخیم)
3. حجم کار چقدر است؟ (مقطعی، نیمه صنعتی، صنعتی و مداوم)
4. سطح مهارت شما چیست؟ (مبتدی، نیمه حرفهای، حرفهای و کاملا ماهر)
پاسخ به همین چند سؤال، نوع دستگاه جوش مناسب شما را تا حد زیادی مشخص میکند. مثلا اینورتر جوشکاری با حداکثر جریان خروجی 160 آمپر تا 200 آمپر تنها برای کاربری خانگی و کار سبک مناسب است و به هیچ عنوان به درد صنایع سنگین و فلزات ضخیم نمیخورد. و یا برعکس، برای جوشکاری سبک نیازی نیست تا یک نوع دستگاه جوش بزرگ با جریان 250 آمپر به بالاتر تهیه کنید. در ادامه به بررسی بهتر انواع دستگاه جوش و کاربرد آنها میپردازیم.

اینورتر جوش الکترودی Inverter Welding Machine یا جوش MMA محبوبترین نوع دستگاه جوش در حال حاضر است. وزن کم، مصرف برق پایین و کیفیت قوس بالا باعث شده این دستگاهها جایگزین ترانسهای قدیمی شوند و در تمام مصارف خانگی و بسیاری از کارگاههای کوچک و عملیات سبک جوشکاری مورد استفاده قرار گیرند. مدلهلی مختلف اینورتر جوشکاری الکترودی میتواند از حدود 130 آمپر تا نزدیک 500 آمپر جریان تولید کنید برای جوش دارند انواع الکترود اسیدی، قلیایی، سلولزی و... از سایز 1 تا 4 میلی متر مناسب است.
در راهنمای خرید اینورتر جوشکاری باید بدانید که این گروه معمولا در 2 تیپ و با ترانزیستورهای IGBT و ماسفت ارائه میشود. نوع IGBT رایجترین و پایدارترین نوع اینورتر بوده و سرعت سوییچینگ بیشتری دارد و هرچه جوش سبکتر، سریعتر و جریان پایینتر باشد، راندمان بهتری ارائه میدهد. در مدل اینورتر MOSFET اما قدت سوییچینگ بیشتر است برای آمپرهای بالا و جوشکاری قطعات ضخیمتر کارایی بهتری دارد.
کاربردها:
· مناسب مصارف سبک و خانگی و عمومی
· جوشکاری آهن و فولاد
· سازههای فلزی و اسکلت ها
· تعمیرات و کارگاههای سیار
· پروژههای ساختمانی

دستگاههای ترانس جوش Transformer Welding Machine ساختار سادهای دارند و بهخاطر تحمل بالا در شرایط سخت هنوز در برخی پروژهها استفاده میشوند. ترانس جوش نسخه اولیه این دستگاههاست که برق زیادی از شبکه مصرف میکند و امروزه به دلیل وجود تکنولوژی اینورتر، کاربرد کمتری دارد. وزن سنگین و ابعاد بزرگ، مصرف برق بالا، تعمیرپذیری ساده و دوام بالا از ویژگیهای این دستگاه است.
کاربردها:
· پروژههای صنعتی سنگین
· محیطهایی با برق سهفاز
· کارهای طولانیمدت بدون حساسیت به مصرف انرژی
رکتیفایر Rectifier Welding Machine بین ترانس و اینورتر قرار میگیرد و در واقع نمونه پیشرفتهتر از ترانس جوش قدیمی است. رکتی فایرها خروجی DC پایدارتری نسبت به ترانس دارند و برای جوشهای الکترودی با قدرت و آمپراژ بالاتر از 500 آمپر استفاده میشوند. رکتی فایر ساده و گوجینگ معمولا دستگاه جوش صنعتی هستند که با ماکزیمم جریان خروجی 100 آمپر و 2000 آمپر هم در بازار دیده میشوند.
کاربردها:
· صنایع فلزی سنگین
· جوشکاری سازهها و قطعات ضخیم
· خطوط تولید قدیمیتر
دستگاه جوشکاریMIG یا جوش گاز دی اکسید کربن CO2 یک مدل کاملا صنعتی است و مصرف خانگی ندارد. در این روش، بجای الکترود از سیم جوش سایز 0.8 میلی متر تا 2 میلی متر استفاده شده و این سیم برخلاف الکترود، به کمک یک تورچ مخصوص بهصورت پیوسته تغذیه میشود؛ در نتیجه سرعت جوشکاری بسیار بالاست. ضمن اینکه جهت افزایش کیفیت جوش و کاهش حرارت نیز کپسول گاز CO2 همراه متعلقات دستگاه است. این مدل اینورتر 2 تیپ کاری دارد: جوش MIG مناسب انواع آلومینیوم و فلزات غیرآهنی (با گاز خنثی) و جوش MAG مناسب فولاد و آهن (با گاز فعال) که هر کدام با توجه به نوع پروژه انتخاب میگردند.
کاربردها:
· بدنهسازی خودرو و مکانیکی
· ساخت کابینت فلزی و قطعات مشابه
· تولید صنعتی و خطوط مونتاژ
· جوش ورقهای نازک

اگر کیفیت ظاهری، کنترل بالا و جوش تمیز برایتان مهم است، دستگاه جوش TIG بهترین انتخاب است. جوش تیگ نیز با گاز و تورچ مخصوص به خود کار کرده و به دلیل استفاده از گاز Ar به نام دستگاه جوش آرگون نیز معروف است. در این مدل دستگاه، الکترود تنگستن غیر مصرفی استفاده میشود و حوضچه جوش با یک عملیات احتراقی دو فلز را به یکدیگر وصل میکند. الکترود تنگستن مصرف نمیشود اما عمر مفید دارد؛ ضمن اینکه کاربر میتواند از فلز پرکننده نیز جهت بهتر شدن قدرت و کیفیت جوش استفاده کند. با کمک این نوع جوش میتوان انواع فلزات حساس مثل استیل، آلومینیوم، مس، تیتانیوم و... را جوشکاری کرد.
انواع مدلهای جوش تیگ و دستگاههای آن عبارتند از:
· دستگاه جوش تیگ غیر پالسی با ساختار سادهتر و مناسب کارهای عمومی
· دستگاه جوش تیگ پالسی (Pulse TIG) با کنترل بهتر حرارت و مناسب ورقهای نازک و فلزات حساس و...
کاربردها
· صنایع غذایی و دارویی و بهداشتی
· ساخت لوازم و تجهیزات استیل
· جوشهای ظریف و نمایان

مدلهای زیادی در بازار وجود دارند که تنها یک حالت جوش را ارائه نمیدهند. دستگاههایی ترکیبی که البته قدرت زیادی ندارند اما از چند فرآیند جوشکاری بهره برده و معمولا برای کارگاههای کوچک، تعمیرکاران، کسانی که تنوع کار اما فضای محدود دارند و یا برای افرادی به کار میروند که گستردگی استفادهشان بالاست. این گروه دستگاه جوش در مدلهایی مثل زیر دیده میشوند:
· دستگاه جوش الکترودی + تیگ خراشی
· دستگاه جوش MIG + MMA
· دستگاه جوش سه کاره MIG + TIG + MMA
نسل نوین و نسبتا جدید جوشکاری نوع دستگاه جوش توپودری یا FCAW است که مثل جوش میگ از سیم جوش استفاده میکند اما نیازی به گاز ندارد. این مدلها کوچک و به اندازه یک اینورتر جوشکاری الکترودی هستند و در کنار حالت MMA حالت جوش یا سیم توپودری دارند. سیم جوش توپودری نوعی سیم مخصوص است که به دلیل داشتن پودر داخل، از گاز خنثی بینیاز شده و بدون استفاده از آن محافظت حوضچه مذاب در جوشکاری با سیم را فراهم میکند. دستگاه جوش توپودری برای کسانی که نیاز به جوش شبیه به میگ در موقعیتهایی خاص دارند و امکان استفاده از کپسول گاز برایشان فراهم نیست کاربرد دارد.
کاربردها:
· جوش انواع ورق نازک
· جوشکاری خودرو و لوازم دیگر
· جوشکاری ورق ها در فضا و موقعیت محدود (عدم امکان استفاده از کپسول)

در کنار نوع کاربری، شغل و پروژه شما که نوع دستگاه جوش را تعیین میکند، بهتر است بدانید که چند ویژگی و مشخصه فنی حین خرید دستگاه جوش از اهمیت بالایی برخوردار است و قبل از انتخاب هر مدل و برندی، بهتر است از معنای آنها آگاه باشید.
چرخه کاری یا دیوتی سایکل مشخص میکند که دستگاه جوش در یک بازه استاندارد، چه مدت میتواند با آمپراژ مشخص و بدون داغ شدن و قطع شدن کار کند. این عدد معمولاً بهصورت درصد بیان میشود و ارتباط مستقیمی با توان واقعی دستگاه دارد. مثلا در اکثر مدلهای اینورتر جوشکاری الکترودی، استاندارد دیوتی سایکل 60% است. هرچه آمپراژ کاهش پیدا کند و سایز الکترود کوچک شود، دیوتی سایکل افزایش مییابد. به همین دلیل بسیاری از دستگاهها در آمپراژهای پایینتر، عملاً امکان کار مداوم دارند. برای کارهای خانگی و مقطعی همان چرخه کاری متوسط 60 درصد کافی است. برای پروژههای صنعتی، اسکلت فلزی و جوشکاری مداوم، دیوتی سایکل بالا یک ضرورت و بسیار مهم است و به 100% نیز میل میکند.
حال اگر فرض کنیم این اینورتر یک خروجی 200 آمپر داشته باشد و بخواهد در زمان 10 دقیقه کار کند، دیوتی سایکل آن طبق توضیح زیر است:
60% در 200 آمپر یعنی دستگاه میتواند 6 دقیقه با جریان 200 آمپر کار کند و سپس به 4 دقیقه زمان استراحت نیاز دارد.
این موضوع بیشتر به سطح کاربری، دقت مورد نیاز و شرایط کاری بستگی دارد اما مدلهای دیجیتال به تازگی رواج زیادتری پیدا کردهاند.
در دستگاه جوش آنالوگ تنظیم جریان بهصورت ولومی انجام میشود و نمایشگر دقیقی از آمپر خروجی وجود ندارد. ساختار ساده، قیمت اقتصادیتر و حساسیت کمتر به نوسان برق از جمله مزایای آن است.
دستگاه جوش دیجیتال اما دارای نمایشگر عددی و برد کنترلی دقیقتر است و تنظیم جریان با دقت بالاتری انجام میشود. برای همین مزایایی مثل نمایش آمپر واقعی خروجی، تنظیم دقیق جریان برای فلزات نازک و حساس و کیفیت جوش یکنواختتر را دارد.
متاسفانه بسیاری از کاربران فقط به عدد آمپراژ نگاه میکنند و این تصور وجود دارد که هر چه ماکزیمم جریان بالاتر باشد بهتر است؛ در حالیکه تناسب آمپراژ با نوع کار مهمتر از عدد بالا است. به عنوان یک راهنمای کلی بهتر است بدانید که:
جریان 130 تا 200 آمپر مناسب مصارف خانگی، تعمیرات سبک و الکترودهای نازک تا سایز 3 میلی متر است. برای یک اینورتر جوش الکترودی در کارهای سبک نیازی به جریان بیشتر نیست.
جریان 200 تا 250 آمپر مناسب کارگاههای نیمه صنعتی و اسکلتهای سبک تا نیمه سنگین کاربرد دارد.
جریان 300 تا 500 آمپر مناسب پروژههای سنگین، فلزات ضخیم و کار مداوم است.
جریان 500 آمپر به بالا مخصوص صنایع فوق سنگین، عملیات خاص صنعتی، دستگاههای جوش 3 فاز، جوش های زیرپودری، گوجینگ، استادولدر و... است.
(نکته مهم: دستگاهی که آمپراژ اسمی بالایی دارد اما دیوتی سایکل و قدرت واقعی پایینی دارد، در عمل راندمان و عملکرد ضعیفتری نسبت به یک دستگاه آمپراژ پایینتر اما باکیفیت خواهد داشت.)
قدرت ذوب الکترود در دستگاه اینورتر جوشکاری الکترودی به این معنی است که دستگاه تا چه نوع و چه سایز الکترودی را میتواند بصورت «مقطعی» و یا «دائمی» ذوب کند. هر چقدر یک مدل بتواند در زمان بیشتری، الکترود قطورتری را ذوب کند، خروجی آن قویتر است.
مثلا در بازار انواع دستگاه اینورتر جوش 200 آمپر وجود دارد که ممکن است در یک برند و مدل امکان ذوب الکترود دائمی تا سایز 3 میلی متر و مقطعی تا سایز 4 میلی متر را داشته باشد، اما برند دیگر بتواند الکترود 4 و حتی 5 را بصورت دائم و بدون چسبندگی، با قوس پایدار و با نفوذ مناسب در فلز ذوب کند. ذوب ضعیف معمولاً باعث پاشش زیاد، جوش سرد و اتصال ضعیف و ترکدار میشود.
اگر در محیطهایی کار میکنید که برق شهری در دسترس نیست و قرار است از ژنراتور برق استفاده کنید، باید حتماً بررسی کنید که دستگاه جوشی که میخرید با ژنراتور سازگار است یا خیر؟ مدلهای زیادی وجود دارند که در برابر نوسان ولتاژ محافظت شده هستند و برای اتصال به موتور برق مناسب اند. ضمنا دقت کنید که برای انتخاب موتور برق جهت اتصال دستگاه جوش، توان ژنراتور باید حداقل ۱.۵ تا ۲ برابر توان مصرفی دستگاه باشد.
سیستم ضد چسبندگی یا Anti-Stick که امروزه در بسیاری از دستگاههای جوش جدید و دیجیتال وجود دارد، زمانی فعال میشود که الکترود به قطعه کار بچسبد. در این موقعیت و در یک لحظه سریع و کوتاه، دستگاه بهصورت خودکار جریان را کاهش میدهد تا الکترود نسوزد، ذوب متوقف شود، قطعه کار آسیب نبیند تا در نهایت جدا کردن الکترود آسانتر شود. بدین ترتیب از چسبیدن الکترود به قطعه جلوگیری میشود. در نتیجه این عمل باعث کاهش خطای کاربر، مصرف کمتر الکترود و یادگیری سریعتر جوشکاری خواهد شد.
فرآیند تنظیم شدت قوس جوش یا Arc Force یکی دیگر از ویژگیهای دستگاه جوش الکترودی است. در این سیستم هنگام کوتاه شدن فاصله الکترود با قطعه، دستگاه جریان را بصورت لحظهای افزایش میدهد تا نسبت فاصله و جریان به شکل یکسان و یکنواخت فراهم شود. در نتیجه شدت قوس جوش منظم شکل گرفته و کیفیت جوش بالاتر میرود. هنگام خرید اینورتر جوشکاری به داشتن ولوم و قابلیت تنظیم آرک فورس نیز توجه کنید.
مزایا:
· نفوذ بهتر جوش و الکترود
· جلوگیری از خاموش شدن قوس
· عملکرد بهتر در جوشکاری عمودی و سقفی
· اهمیت بالا برای جوشکاری با الکترودهای روکشدار
یک دستگاه جوش همواره و در تمام زمان روشن بودن، در حال جوشکاری نیست! پس نیازی ندارد که برق خروجی آن همیشه در حالت حداکثر باشد. سیستم نسبتا جدید کاهش و تنظیم خودکار ولتاژ به نام VRD یا Voltage Reduction Device این وظیفه را بر عهده داشته و ولتاژ خروجی دستگاه جوش را در حالت بیباری و زمان عدم جوشکاری کاهش میدهد. این عمل باعث کاهش خطر برقگرفتگی، ایمنی بیشتر در محیطهای مرطوب، کاهش استهلاک دستگاه، عدم اعمال بار زیاد روی شبکه و حفظ ایمنی برخی پروژهها و عملیات مقطعی جوشکاری میشود
نمیتوان تنها چند مدل محدود را به عنوان مدل های پر فروش دستگاه جوش بازار معرفی کرد، اما برای یک اشاره مختصر باید گفت که برندهای زیر جزو بهترین ها هستند:
· صبا الکتریک
· ایران ترانس
· وینر
· گام الکتریک و جوشا
· آروا
· رونیکس
· و...
به عنوان مثال در نوع جوش الکترودی برای خانه و کارگاه سبک، مدل جدید دستگاه اینورتر جوشکاری صبا الکتریک 200 آمپر ریموت دار مدل Comfort Series R201 یکی از پرفروش ترین های این روزهای بازاراست. البته که از اینورتر پاورمکس رونیکس 200 آمپر توربو فن پلاس مدل RH-4604 با قدرت بالا و همینطور اینورتر جوشکاری آروا 180 آمپر مدل 2114 نباید غافل شد.
در جوشکاری میگ چند دستگاه زیر از کیفیت بسیار خوبی برخوردارند:
· اینورتر جوشکاری میگ وینر 250 آمپر مدل HIPOWER 5510-250M.A
· اینورتر جوشکاری میگ ایران ترانس 270 آمپر مدل MIG 270SP
· اینورتر جوشکاری میگ صبا الکتریک 250 آمپر مدل MASTER MIG M-252D ANALOG
برای جوشکاری تیگ نیز میتوانید مدلهای پرفروش زیر را بررسی کنید:
· اینورتر جوشکاری تیگ ایران ترانس 200 آمپر مدل TIG 200P Ac/Dc Digital
· اینورتر جوشکاری تیگ گام الکتریک (جوشا) 250 آمپر مدل Easy TIG 251 DC
· اینورتر جوشکاری تیگ وینر 200 آمپر پالسی مدل Power 9510-200WSM
در نهایت اینکه برای نوع جوش توپودری نیز برند وینر چند مدل جدید دارد که راندمان، کارآیی، قدرت آنها با توجه به ویژگی ها و مزایای زیادشان بسیار جذاب و کاربردی است. از این محصولات میتوان اینورتر جوشکاری میگ وینر 250 آمپر مدل HIPOWER 5510-250 M.A.N و همینطور اینورتر جوشکاری میگ وینر 200 آمپر پالسی مدل POWER 5010 - 200 M.A.DP را پیشنهاد کرد.
در انتخاب این ابزارها و دستگاه های جوش، توجه به این جزئیات فنی و نکاتی که در بالا گفته شد باعث میشود هزینه اضافی نپردازید، دستگاه متناسب با کارتان انتخاب کنید و کیفیت جوش و ایمنی کار را بالا ببرید. اما بهتر است این انتخاب را از مراجع تخصصی و فروشگاههای معتبر آنلاین انجام دهید و به عنوان پیشنهاد برای سفارش به این لینک خرید دستگاه جوش مراجعه کنید تا تمام محصولات با گارانتی رسمی، بصورت اورجینال و اصل در تمام ایران در اختیار شما قرار گیرد.
منبع:
https://abzarmarket.com/blog/post/welding-machine-buying-guide