چند روز قبل جرقه هایی در ذهنم زده شد که به نظرم کاربردی و جالب بودند و می خوام اونها رو با شما به اشتراک بزارم. شاید بتونه کمکی در مسیر زندگی براتون باشه.
حداقل یکی از مهترین عوامل فکر کردن سیال که در ادامه توصیف آن را خواهم گفت و بسیار اثر بخش، لذتبخش و روح افزاست، اندیشیدن فارغ از نظامهای قالب ذهنی ایست که عموما از بستر جوامع و گروههای واقعی و امروزه بیشتر مجازی در تعامل و تاثیرگذار بر انسان می گذرد. ما در قالب پیش فرضها و چارچوبهایی می اندیشم که داخل همانها درگیر دورهای تکراری باطل می شویم و ما را به همان نتایج، تصمیمات و زندگی جاری بر می گردانند. اما انروز احساس کردم که می توانم خودم را از این پیش فرضها تا حد قابل قبولی جدا کنم و به نظامهای حاکم در ذهن خود از بیرون بنگرم. البته قبلا هم مواقعی بود که به چنین درکی می رسیدم ولی تا بحال به اینصورت بر آن متمرکز نشده بودم. این مساله از علاقمندی خودم و همصحبتی با یکی از دوستانم که در تعامل با او احساس می کنم بر خرد و ادراکم تاثیر می گذارد و تفکر انتقادی مان وجه مشترک خوبی بینمان است و از چارچوبهای قالب امروزی تا حد قابل قبولی فارغ است نشات گرفت.
نظام حاکم امروز به جایی رسیده که خاطرات گذشته که منجر به خرد ذهنی انسان می گردد را نیز دستکاری می کند تا انسان معاصر را وادار کند بر پایه خرد مطلوب نظام سلطه، تصمیم بگیرد و این یعنی بازتولید نظام سلطه حاکم. اما باید اهداف و ارزشهای جدیدی برای اینکه خودمان و آیندگان مان بتوانیم بهتر زندگی کنیم و نه فقط زنده باشیم ( که البته با تداوم روند فعلی احتمالا به زودی دیگر زنده هم نخواهیم بود) را باز تعریف نماییم و در حد ممکن آنها را بطور مرتب بازبینی و انتشار دهیم. منظورم این است که نباید منفعل در این دنیا نشست و نظاره گر بود . می گویند کشتی در ساحل در آرامش و امن است، اما فلسفه وجود آن زدن به دل دریاست و گرنه با یک تکه سنگ در ساحل چه تفاوتی دارد. هویت وجودی انسان نیز، همانا ایجاد اثر مثبت در این هستی ست. در این راستا مهمترین موضوع، حفظ کنجکاوی و تفکر آزاد نقاد در این روزمرگی طاقت فرساست.
به زبان ریاضی اگر بگویم تصمیمات هر انسانی مانند یک تابع است که ذهن فرد آنرا تولید نموده و دارای متغیرهای متعدد است که انتخاب آنها در ابتدا در ید اختیار او نبوده، ولی نتیجه گیری از انها می تواند در اختیار او باشد. همینطور می توانیم برای اینکه به نتایج متفاوتی برسیم پس از مدتی برخی متغیر ها را نیز آگاهانه دستکاری کنیم و تغییر این متغیرها نیز میسر نیست جز با تفکر سیال نقاد و تحمل اندکی رنج. لازم است این را هم در نظر داشت که اکثر اوقات برای اینکه از این رنج بگریزیم فقط سعی می کنیم همان متغییرهای موجود را اندکی دستکاری کنیم تا همان تابع مان را با متغیرهای موجود به نقطه بهینه خود برسانیم. پس تغییر متغیر ها دشوارترند.
- شروع این اندیشیدن سیال و لذتبخش در این تجربه از کجا شروع شد؟
می خواهم خیلی ساده عمده وقایع پیش از آن را برایتان توصیف کنم: وقتی حقوقم را دریافت کردم و بدهی هایم را پرداخت کردم و خودرو خود را به کارواش بردم و سوار بر مرکب تمیز احساس خوب و سبکی پیدا کردم ( که خود این نظام و چارچوب ذهنی نیز تا حدود زیادی از بافته های ذهن توسط داده های نظام سلطه قالب در جامعه است)، تصمیم گرفتم با دوستی که بدهی او را پرداخت کرده بودم ( البته بانک نبود (: ) قرار بگذارم تا به نوعی از او بابت لطفش تشکر کنم. این قرار منجر به طرح مباحثی شد که برای هر دو طرف جذاب بود و کم کم به نتایج لذتبخشی رسیدیم که مرا به فکر واداشت که ماحصل ان را با شما به اشتراک گذاشتم.
سوال جالب دیگری که هست این است که آیا زیر فشار های روزمره قدرت تفکر سیال و نقاد ضعیف و ضعیفتر می شود؟ به نظر اینطور می رسد. قطعا راه حلهایی هست. باید یا قید و بندهایی را که منجر به فشار می شود (یعنی متغیرها) را تغییر داد یا از طریق حصول عایدی بیشتر از این فشارها عبور کرد یا هر دو با هم؟ در هر صورت باید راههایی یافت که هم به تقویت و رضایت بلند مدت خودمان بیانجامد تا در نهایت منجر به آسیب به هستی نگردد زیرا در آخر باز هم خودمان و فرزندانمان و همنوعانمان متضرر خواهیم بود.
