قاجار و آغا محمد خان

بریم به تاریخ قاجار و نخستین پادشاه آن بپردازیم.

به پست چهارم من خوش اومدید. این دفعه دیگه تئوری نذاشتم این تاریخ واقعیه.

مختصری از تاریخ پادشاهی قاجار

ریشه ی قاجارها به ایل قوانلو قاجار که یکی از هفت قبیله ی ترکمان ها بودند برمی گشت. این ایل از ایل های قدرتمند و تاثیرگذار بود و در به سلطنت رساندن شاه اسماعیل یکم، نقش بسزایی داشتند. سقوط اصفهان سبب شد که نقش های سیاسی ایل قاجار افزایش یابد. به گونه ای که بعد از به قتل رسیدن نادر شاه، محمد حسن خان قاجار توانست بر بخش های زیادی از کشور، چیره شود.

اما کریم خان زند موفق شد او را شکست دهد و فرزند او یعنی آغامحمد خان را اسیر کند. آغا محمد خان توانست بعد از مرگ کریم خان، از شیراز فرار کند و خود را به مناطق اجدادی اش یعنی، مازندران برساند.

حالا بریم به بنیانگذار این سلسله یعنی آقا محمد خان قاجار بپردازیم.

آغا محمد خان اولین پادشاه قاجار

آغا محمدخان اولین پادشاه قاجار، متولد ۱۱۲۱خورشیدی و فرزند محمد حسن خان، رئیس ایل قاجار بود. از جمله وقایع مهم آغا محمد خان می توان به برانداختن حکومت زندیه، قتل لطفعلی خان زند، فتح گیلان، تاسیس سلسله ی قاجاریه، انتخاب تهران به عنوان پایتخت، لشگرکشی به گرجستان و تسخیر خراسان اشاره کرد.

آغا محمد خان در زمان تصرف شوشی، توسط یکی از پیشخدمتان خود در ۲۸خرداد ۱۱۷۶خورشیدی کشته شد. نجف اشرف محل دفن وی می باشد.

بیشتر بدانیم:

برانداختن زندیه و تاجگذاری:

در سال ۱۷۷۹ میلادی کریم خان فوت کرد. با مرگ او ایران دچار آشوب شد. محمد خان هم از فرصت استفاده کرده و از شیراز (محل اسارتش) به مازندران گریخت. او میان شاخه های ایل قاجار اتحاد ایجاد کرد. و بر علیه زندیان جنگید. خیلی سریع اصفهان و تهران را فتح کرد. و در نبرد شیراز لطفعلی خان زند آخرین پادشاه زندیه را دستگیر کرده و در سال ۱۷۹۶ تاجگذاری کرد.

انتصاب تهران به عنوان پایتخت:

دلایل اینکه آغا محمد خان تهران را برگزید:

آغا محمد خان قاجار پس از تثبیت قدرت خود، در نوروز سال ۱۱۷۵ شمسی (۱۲۱۰ قمری) در تهران تاج‌گذاری کرد و این شهر را به عنوان پایتخت رسمی سلسله قاجار برگزید. دلیل اصلی این انتخاب موقعیت جغرافیایی مناسب تهران، نزدیکی به پایگاه ایل قاجار در استرآباد و امکان کنترل بهتر بر سراسر ایران بود.

---

دلایل انتخاب تهران به عنوان پایتخت:

- موقعیت جغرافیایی مرکزی: تهران در دامنه جنوبی البرز قرار داشت و از سه طرف به کوه محدود می‌شد. این موقعیت دفاعی و دسترسی آسان به مناطق مختلف ایران، آن را برای اداره کشور مناسب می‌کرد.

- نزدیکی به پایگاه ایل قاجار: آغا محمد خان از ایل قاجار در استرآباد (گرگان امروزی) برخاسته بود. انتخاب تهران باعث می‌شد ارتباط او با پایگاه اصلی ایل حفظ شود.

- جمعیت و توان نظامی: در زمان تاج‌گذاری، تهران حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار نفر جمعیت داشت که بیش از نیمی از آنان سربازان قاجار بودند. این امر امنیت و کنترل شهر را تضمین می‌کرد.

- پیشینه تاریخی و مذهبی: تهران پیش‌تر در دوره صفویان و زندیان مورد توجه قرار گرفته بود. شاه طهماسب صفوی حصاری برای شهر ساخت و کریم‌خان زند نیز به آبادانی آن پرداخت.

پیامدهای انتخاب تهران:

- توسعه شهری: با رسمی شدن تهران به عنوان پایتخت، بناهای مهمی چون کاخ گلستان، بازار تهران و محلات تاریخی مانند عودلاجان شکل گرفتند.

- تمرکز سیاسی: تهران به مرکز تصمیم‌گیری‌های سیاسی و نظامی ایران بدل شد و عنوان دارالخلافه به خود گرفت.

- گسترش نفوذ قاجار: این انتخاب به قاجاریان امکان داد تا از یک نقطه مرکزی، هم بر شمال و هم بر جنوب ایران تسلط یابند.

مرگ:

برای فوت آغا محمد خان روایات زیادی وجود دارد که من دو تا از آنها را آوردم: (پیش زمینه: محمد خان در شهر شوشی یا شوشا اردو زده بود آماده نبرد با روس‌ها می‌شد.)

۱. او سربازانش را از غارت منع کرده بود ولی چند نفر شهر را غارت کردند و آقا محمد خان آنها را اسیر کرد ولی شبانه همین چند نفر شاه را کشتند.

۲. چند تا از خدمتکاران شخصی او را کشتند. زیرا از خشم شاه به سطوح آمده بودند.

امیدوارم از پست چهارمم خوشتون اومده باشه.