اختلالات یادگیری ریاضی

انواع اختلال ریاضی

مهارت‌های مختلفی در فهم ریاضیات دخیل هستند و بر این اساس می‌توان اختلالات یادگیری ریاضی را به ۴ دسته اصلی طبقه‌بندی کرد:

اختلال در مهارت های زبانی ریاضی

این مهارت‌ها مربوط به درک و فهم اصطلاحات ریاضی و مفاهیم آن هستند و کودک توان استفاده درست و به جا از واژه‌های ریاضی را ندارد. یکی از مثال‌های رایج این نوع اختلال در ریاضی ناتوانی در شمارش اعداد است.

اختلال در مهارت های ادراکی ریاضی

قابلیت‌هایی مانند شناخت و درک نشانه‌های محاسباتی، نشانه‌های عددی و نشانه‌های ریاضی در این بخش قرار می‌گیرند که کودک ممکن است در تشخیص آن‌ها مشکل داشته باشد. از جمله مفاهیم ادراکی ریاضی می‌توان علامت بزرگتر و کوچکتر، جمع و تفریق و مساوی را نام برد.

اختلال در مهارت های ریاضیاتی

دانش‌آموز در موضوعاتی که منحصرا مربوط به ریاضیات هستند مانند حفظ کردن جدول ضرب، شمارش اعداد به ترتیب و حفظ کردن قواعد و اصول ریاضی مثل نحوه محاسبه محیط و مساحت دچار مشکل است.

اختلال در مهارت های نیازمند توجه در ریاضی

محسابات و فرایندهای ریاضیاتی نیازمند تمرکز، دقت و توجه برای جلوگیری از بروز خطاهای عددی و محاسبه‌ای هستند. اما کودکان دچار اختلال یادگیری ریاضی ممکن است در این بخش دچار مشکل باشند مثلا به دلیل نداشتن حافظه تصویری قوی نتوانند اعداد را به ذهن بسپارند و به شکل دقیق آن‌ها را بنویسند یا توانایی کپی کردن شکل‌ها را نداشته باشند.

علائم اختلال یادگیری ریاضی در کودکان

اگر نشانه های اختلال یادگیری ریاضی را در فرزند یا دانش‌آموز خود مشاهده کردید بهتر است برای تشخیص دقیق و درمان اقدام کنید:

• مشکل در درک و شمارش اعداد
• کودک با وجود آموزش و تمرین‌های متعدد، شمارش اعداد یا انجام محاسبات را با استفاده از انگشتان انجام می‌دهد.
• کودک سطح هوش عادی و نرمال دارد.
• اختلال در گفتن زمان یا خواندن ساعت (نسبت به کودکان همسن)
• بی‌علاقگی نسبت به انجام تکالیف ریاضی
• مشکل در درک ارزش مکانی اعداد
• مشکل در خواندن یا درک نشانه‌ها و علائم ریاضی مانند بزرگتر و کوچکتر
• مشکل در درک و انجام ۴ عمل اصلی محاسباتی
• مشکل در انجام محاسبات پیشرفته‌تر
• مشکل در دسته‌بندی اشیا و اشکال
• مشکل در تشخیص تفاوت اشکال و اندازه آن‌ها
• مشکل در درک مفاهیم متضای مانند سنگین‌تر و سبک‌تر
• مشکل در زیر هم نوشتن درست اعداد به ترتیب کوچک به بزرگ خصوصا در مورد اعداد اعشاری
• مشکل در کپی کردن از روی شکل‌ها و محاسبه مفاهیمی مانند حجم و مساحت
• مشکل در درک جهت‌ها
• مشکل در درک ارزش پول
• مشکل در درک زمان
• عدم شناخت درست رنگ‌ها و ناتوانی در نام بردن آن‌ها
• عدم توانایی در طبقه‌بندی و دسته‌بندی کردن چیزها

علت اختلال یادگیری ریاضی در کودکان

در حال حاضر علت اصلی مشکلات رایج اختلالات یادگیری در دانش آموزان به طور دقیق مشخص نشده است اما برخی از محققان وجود این اختلال را مشکل در ساختارهای مغزی می‌دانند. در برخی کودکان آسیب یا نقص در ساختارهای مخغزی از بدو تولد وجود دارد که اختلال ریاضی رشدی را ایجاد می‌کند. در سایر کودکان حوادث یا آسیب‌های مغزی ناگهانی،‌ منجر به اختلال ریاضی اکتسابی می‌شوند. همچنین تحقیقات شیوع ۹۰درصدی مشکلات ریاضی (نه لزوما اختلال) را در بین کودکانی که از هر دو دست به یک اندازه استفاده می‌کنند را نشان می‌دهند.

روش تشخیص اختلال ریاضی

ارزیابی برای تشخیص اختلالات یادگیری ریاضی باید هم در حوزه عددی و محاسباتی و هم برای مفاهیم ریاضی انجام شوند. چون برخی از کودکان در درک مفاهیم عددی مشکل کمتری دارند و این تشخیص را مشکل می‌کند. در مرحله اول ارزیابی غیر رسمی از طریق روش‌های زیر، می‌تواند به والدین و معلمان در احتمال وجود اختلال یادگیری ریاضی کمک کند:

• مشاهده مستقیم دانش‌آموز در ساعت ریاضی یا انجام تکالیف در منزل
• ارزیابی تکالیف ریاضی دانش‌آموز
• راهکارهای کودک برای حل مسائل
• مهارت‌های ریاضیاتی و محاسباتی کودک در مقایسه با همسالان

راه های درمان اختلال یادگیری ریاضی

اگر تشخیص و درمان اختلال یادگیری ریاضی در سنین کودکی و ابتدای به وجود آمدن انجام نشود، می‌تواند مشکلات روحی و تحصیلی زیادی به دنبال داشته باشد. ترک تحصیل یا بی‌علاقه بودن به درس، ‌کمبود اعتماد به نفس و انزوا، خشم و افسردگی از مشکلات رایج در افراد مبتلا به اختلال ریاضی درمان نشده هستند. با توجه به حوزه اختلال یادگیری ریاضی در دانش‌آموز، می‌توان مداخلات درمانی مختلفی برای بهبود درک و تشخیص کودک و تسریع در بهبود فرایندهای رشدی او انجام داد.

.