تاسوعا و عاشورا، دو روزِ سرنوشتساز در تقویمِ تاریخِ بشریت، بهویژه در جهانِ اسلام و تشیع هستند. این دو روز، یادآورِ بزرگترین حماسهیِ تاریخ، یعنی قیامِ سیدالشهدا، حضرتِ امام حسین (ع) و یارانِ باوفایش در برابرِ ظلم و جورِ یزید، هستند. این واقعهیِ عظیم، تنها یک رویاروییِ نظامی نبود، بلکه اوجِ تجلیِ مفاهیمی چون حقطلبی، آزادگی، ایثار، شجاعت و تسلیم در برابرِ ارادهیِ الهی بود. تاسوعا و عاشورا، نه تنها روزهایِ اندوه و عزاداری، بلکه روزهایی برایِ درسآموزی و تجدیدِ پیمان با آرمانهایِ والایِ انسانیت هستند.
روزِ تاسوعا، نهمین روزِ ماهِ محرم، در تاریخِ کربلا، روزی پر از صلابت و اراده بود. در این روز، سپاهِ یزید، که تعدادشان بسیار بیشتر از یارانِ اندکِ امام حسین (ع) بود، سعی در ایجادِ وحشت و فشار بر سپاهِ حق داشتند. اما در این روز، وفاداری، شجاعت و استقامتِ اباالفضل العباس (ع)، علمدارِ کربلا، به اوجِ خود رسید. او در این روز، با بصیرتی عمیق و ارادهای پولادین، در برابرِ دشمن ایستاد و تلاش کرد تا از خیمهها و اهلِ بیت (ع) محافظت کند. تاسوعا، روزی است که نمادِ ایستادگی در برابرِ فشارهایِ حداکثری و حفظِ ارزشها، حتی در سختترین شرایط، به نمایش گذاشته شد. این روز، یادآورِ صلابتِ عباس (ع) در دفاع از حریمِ حرم و وفاداریِ بینظیرِ او به امامِ زمانش است.
روزِ عاشورا، دهمین روزِ ماهِ محرم سال ۶۱ هجری قمری، روزِ اوجِ تراژدیِ کربلا و در عینِ حال، اوجِ حماسه و ایثار بود. در این روز، حضرتِ امام حسین (ع) و یارانِ جانبرکفشِ او، با وجودِ تمامِ سختیها و تشنگی، در برابرِ سپاهِ کفر ایستادند و با نثارِ جانِ خود، درسِ آزادگی و مقاومت را به بشریت آموختند.
قیامِ عاشورا: این قیام، حرکتی بود در برابرِ انحرافِ جامعه از مسیرِ حق و عدالت، و مقابله با ظلم و فسادِ حکومتِ وقت. امام حسین (ع) با شعارِ «هیهات منا الذله» (هرگز زیرِ بارِ ذلت نمیرویم)، عزتِ نفس و سربلندیِ انسان را در گروِ ایستادگی در برابرِ ستم و پایبندی به حق دانست.
شهادتِ امام حسین (ع) و یاران: در این روز، امام حسین (ع) به همراهِ ۷۲ تن از یارانِ پاکباختهاش، در صحرایِ کربلا به شهادت رسیدند. این شهادت، نه یک شکست، بلکه اوجِ پیروزیِ معنوی و جاودانگیِ راهِ حق بود.
اسارتِ اهلِ بیت (ع): پس از شهادتِ امام و یارانش، خاندانِ پیامبر (ص)، از جمله حضرتِ زینب (س)، به اسارت گرفته شدند و با تحملِ مشقاتِ فراوان، پیامِ عاشورا را به گوشِ تاریخ رساندند.
واقعهیِ عاشورا، درسی بزرگ برایِ تمامِ اعصار است. مهمترین پیامهایِ آن عبارتند از:
آزادگی و ظلمستیزی: عاشورا، نمادِ ایستادگی در برابرِ ظلم و دفاع از حق، حتی به قیمتِ جان است.
ایثار و فداکاری: شهادتِ امام حسین (ع) و یارانش، اوجِ ایثار و فداکاری در راهِ عقیده و آرمان است.
وفاداری و پایبندی به عهد: وفاداریِ یارانِ امام به او، حتی تا لحظهیِ شهادت، نمونهای بیبدیل از پایبندی به عهد است.
عزتِ نفس و مقاومت: شعارِ «هیهات منا الذله»، پیامِ جاودانهیِ عزتِ نفس و عدمِ تسلیم در برابرِ ذلت است.
تسلیم در برابرِ ارادهیِ الهی: علیرغمِ تمامِ سختیها، امام حسین (ع) و یارانش، تسلیمِ محضِ ارادهیِ خداوند بودند.
مراسمِ عزاداریِ تاسوعا و عاشورا، در فرهنگِ شیعی، جایگاهی ویژه دارد. این مراسم، که شاملِ سینهزنی، نوحهخوانی، روضهخوانی، برپاییِ هیئتها، نذر و اطعام، و سیاهپوشیِ خیابانها و اماکنِ مذهبی است، فرصتی است برایِ زنده نگهداشتنِ یاد و خاطرهیِ شهدایِ کربلا و تجدیدِ پیمان با آرمانهایِ آنان. این عزاداریها، نه تنها موجبِ تسکینِ اندوهِ شیعیان، بلکه وسیلهای برایِ ترویجِ فرهنگِ ایثار، مقاومت و عدالتخواهی است.
تاسوعا و عاشورا، روزهایی هستند که اندوهِ شهادت را با شکوهِ حماسه در هم میآمیزند. واقعهیِ کربلا، درسی است که هر سال در ماهِ محرم، در جانها طنینانداز میشود و یادآورِ این حقیقت است که راهِ حق، هرچند دشوار، اما جاودانه و پیروز است. درسِ عاشورا، درسِ آزادگی، مقاومت، ایثار و عشق به حقیقت است؛ درسی که هیچگاه کهنه نمیشود و همواره چراغِ راهِ هدایتِ انسانها خواهد بود.
