
در این صفحه به معرفی رشته های آزمون دکتری می پردازیم ؛ شرکت در کنکور مقطع دکتری که بالاترین مقطع تحصیلات دانشگاهی تا حدودی به حساب میآید، بهخاطر ظرفیت محدود پذیرش در این مقطع و همینطور افزایش تقاضای داوطلبان تحصیلات تکمیلی، جزو کارهای سخت به حساب میآید. شرکت در این رقابت نفسگیر و سخت و تنگاتنگ، نیازمند آمادگیهایی است که همه داوطلبان باید به آن دست پیدا کنند و بعد به جدال با دیگر داوطلبان بروند.
آزمون دکتری تخصصی در ایران، یکی از مهمترین مراحل ورود به بالاترین سطح تحصیلات دانشگاهی است که هر ساله هزاران فارغالتحصیل کارشناسی ارشد را به رقابت دعوت میکند. این آزمون توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار میشود و شامل گروههای اصلی علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، کشاورزی و منابع طبیعی، هنر، دامپزشکی و زبانهای خارجی است. در هر گروه، دهها رشته و گرایش تخصصی وجود دارد؛ از مدیریت، حقوق و روانشناسی گرفته تا مهندسی برق، شیمی، زیستشناسی، معماری و آموزش زبان انگلیسی. داوطلبان علاوه بر آزمون کتبی (زبان عمومی + دروس تخصصی)، باید مرحله مصاحبه علمی دانشگاهها را نیز با موفقیت پشت سر بگذارند.
انتخاب رشته مناسب نه تنها به علاقه شخصی، بلکه به بازار کار، ظرفیت پذیرش دانشگاهها و توان پژوهشی فرد بستگی دارد. بسیاری از داوطلبان با مطالعه دقیق سرفصلهای رسمی سنجش و ارزیابی شرایط آینده شغلی، مسیر تحصیلی خود را هدفمندتر پیش میبرند.
این آزمون فرصتی است برای تبدیل دانش پیشین به تخصص عمیق و مشارکت در تولید علم و حل مسائل واقعی کشور.
بعد از یکپارچه کردن آزمون دانشگاههای سراسری و آزاد، این رقابت سختتر از قبل هم شد، البته بعضی از داوطلبان معتقدند که با یکی شدن سرفصلهای آزمون دکتری برای دانشگاه آزاد و دانشگاه سراسری کار سادهتری از قبل در پیش دارند، که درست هم هست، شما برای شرکت در آزمون دکتری ، چه برای دانشگاههای سراسری و چه برای قبولی در دانشگاه آزاد، منابع یکسانی را باید بخوانید و بلد باشید.
سرفصلهای بخش عمومی در حدودا تمام رشتههای امتحانی آزمون دکتری یکسان است. برای هر گروه آزمایشی دفترچه سوالات عمومی کاملا یکسان است و در همه رشتههای آن گروه مشابه است. تمام داوطلبان شرکتکننده در این آزمون دو دفترچه دریافت میکنند که دفترچه اول برای سوالات اختصاصی و دفترچه شماره دو مربوط به سوالات زبان و سوالات استعداد تحصیلی است.
همه رشتههای حاضر در آزمون دکتری ، سوالات زبان دکتری، استعداد تحصیلی و دروس تخصصی را شامل میشوند که سطح سوالات آزمون دکتری در هر رشته، در حد علم و دانش داوطلبان فارغالتحصیل کارشناسی ارشد است. دروس عمومی با ضریب اثرگذاری ۱ و دروس تخصصی با ضریب ۴ محاسبه خواهند شد. در هر کدام از گروههای آزمایشی مختلف از جمله فنی و مهندسی، گروه علوم انسانی، گروه علوم پایه، گروه کشاورزی و منابع طبیعی، گروه زبان و گروه هنر، رشته خود را انتخاب کنید و اطلاعات مورد نیازتان را برای شرکت در این رشته به راحتی به دست آورید. منابع آزمون دکتری مدیریت ، منابع دکتری زبان انگلیسی، روانشناسی بالینی و همه رشتههای دیگر در اختیار شماست.
ساختار کلی منابع مطالعاتی آزمون دکتری به این صورت است:
🔴 زبان خارجی (معمولاً انگلیسی) – شامل درک مطلب، واژگان، گرامر و کلوز تست.
🔴 (درس استعداد تحصیلی از آزمون دکتری ۱۴۰۵ حذف شده است.)
🔴 تعداد و نوع دروس بسته به رشته/کد ضریب متفاوت است (معمولاً ۲ تا ۴ درس تخصصی).
🔴 در رشتههای مهندسی: ریاضیات مهندسی، دروس اصلی رشته، دروس تخصصی مرتبط.
🔴 در علوم انسانی (مثل مدیریت، حقوق، روانشناسی): نظریههای مدیریت/حقوق/روانشناسی، متون تخصصی، روش تحقیق و…
🔴 در علوم پایه: دروس اصلی گرایش + ریاضیات/آمار پیشرفته.
بسیاری از داوطلبان از مراجع دانشگاهی (کتب اصلی استادان برجسته)، خلاصه جزوات معتبر و سرفصل های موثق سازمان سنجش، سوالات سالهای گذشته و منابع پیشنهادی در این صفحه استفاده میکنند.
تمرکز اصلی باید روی دروس تخصصی باشد، زیرا ضریب بالاتری دارند.
برای زبان عمومی، کتابهای استاندارد مانند ۵۰۴، Essential Words، Grammar in Use و تستهای کنکورهای قبلی توصیه میشود.