به گزارش پایگاه خبری آزمون دکتری، وام دانشجویی بدون ضامن محضری، یکی از تسهیلات حمایتی صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ است که از آبانماه آغاز شده و هدف آن کاهش فشار مالی بر دانشجویان نیازمند بدون الزام به ضامن سنتی است. این طرح با تمرکز بر اولویتبندی دانشجویان تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد یا بهزیستی، امکان دسترسی سریعتر به منابع مالی را فراهم میکند و فرآیند ثبتنام را از طریق سامانه sws.ir سادهسازی کرده است.
در سالهای اخیر، یکی از بزرگترین موانع دانشجویان برای دریافت تسهیلات مالی مثل وام دانشجویی بدون ضامن از صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم، الزام به ارائه ضامن معتبر بوده است. یافتن ضامن کارمند رسمی یا پیمانی با گواهی کسر از حقوق، اغلب فرآیندی زمانبر و پرچالش ایجاد میکرد که بسیاری از دانشجویان نیازمند را از بهرهمندی از وامها محروم میساخت. اما با تغییرات اخیر، به ویژه در سال تحصیلی جاری (۱۴۰۴-۱۴۰۵)، صندوق رفاه رویکردی نوین اتخاذ کرده و امکان دریافت برخی وامها را بدون نیاز به ضامن فیزیکی فراهم آورده است.
این تحول عمدتاً از طریق جایگزینی سند تعهد محضری با تعهد الکترونیکی در پورتال دانشجویی صندوق رفاه (refah.swf.ir) محقق شده است. دانشجویان حالا میتوانند با ورود اطلاعات هویتی، انتخاب نوع وام، ثبت شماره شبای معتبر و تأیید تعهد دیجیتال، فرآیند درخواست را تکمیل کنند. این روش نه تنها بوروکراسی را کاهش میدهد، بلکه دسترسی به وامهای تحصیلی، ضروری و ودیعه مسکن را برای قشر وسیعتری از دانشجویان ممکن میسازد، به ویژه کسانی که به دلیل مشکلات خانوادگی یا جغرافیایی در یافتن ضامن ناتوان بودند.
از منظر تحلیلی، این تغییر میتواند تأثیرات مثبتی بر عدالت آموزشی داشته باشد. در شرایط اقتصادی فعلی که هزینههای تحصیل، مسکن و زندگی دانشجویی به طور مداوم افزایش مییابد، حذف الزام ضامن میتواند نرخ ترک تحصیل به دلیل مشکلات مالی را کاهش دهد. برای مثال، وام تحصیلی در مقاطع مختلف (از ۵ میلیون تومان برای کارشناسی تا ۱۰ میلیون برای دکتری) با بازپرداخت بلندمدت و بدون کارمزد، حالا سریعتر در دسترس قرار میگیرد. همچنین وام ضروری (تا ۱۰ میلیون تومان برای موارد خاص مانند بیماری یا حوادث) که پیشتر با محدودیتهای بیشتری همراه بود، اکنون با فرآیند سادهتر، نقش حمایتی واقعیتری ایفا میکند.
با این حال، این تسهیل نباید به معنای کاهش مسئولیتپذیری تلقی شود. تعهد الکترونیکی همچنان یک سند قانونی الزامآور است و دانشجویان موظف به بازپرداخت پس از فارغالتحصیلی هستند. در غیر این صورت، ممکن است با محدودیتهای اعتباری یا حقوقی مواجه شوند. علاوه بر این، اولویت همچنان با دانشجویان نیازمند واقعی است و کمیتههای دانشگاهی وضعیت اقتصادی را بررسی میکنند.
در نهایت، وام دانشجویی بدون ضامن نه تنها یک اصلاح اداری، بلکه سیاستی هوشمندانه برای تقویت سرمایه انسانی کشور محسوب میشود. این رویکرد میتواند الگویی برای سایر تسهیلات حمایتی باشد و به دانشجویان اجازه دهد تا تمرکز بیشتری بر تحصیل و پژوهش داشته باشند، نه نگرانیهای مالی. با ادامه این روند، انتظار میرود که پوشش حمایتی صندوق رفاه گستردهتر شود و نسل جوان با انگیزه بیشتری به سوی پیشرفت حرکت کند.
دانشجویان تماموقت با حداقل معدل ۱۴ (یا بدون شرط معدل برای ورودیهای جدید) و بدون اشتغال رسمی، میتوانند درخواست دهند، هرچند مشروطی در دو نیمسال اخیر مانع اصلی است مگر با تبصرههایی مانند دریافت نصف مبلغ برای یک ترم مشروط. اولویت با کسانی است که مدارک نیاز مالی مانند صورتحساب پزشکی یا اجاره مسکن ارائه دهند، و عدم دریافت بورسیه همزمان شرط عمومی است. دانشجویان باید فرم درخواست را از سایت دانشگاه یا امور دانشجویی دریافت و تکمیل کنند، همراه با مدارک هویتی، ریزنمرات، و گواهی اشتغال به تحصیل. مدارک اثبات نیاز مالی مانند فیش حقوق سرپرست خانوار، اجارهنامه رسمی، یا صورتحسابهای درمانی نیز الزامی است تا کمیته بررسی بتواند وضعیت اقتصادی را ارزیابی کند. درخواستهای وام دانشجویی بدون ضامن معمولاً در بازههای زمانی مشخص (مانند ابتدای هر نیمسال) پذیرفته میشوند و پس از بررسی، نتایج از طریق پیامک یا پورتال دانشجویی اعلام میگردد. مبلغ کمکهزینه بر اساس شدت نیاز مالی و رتبه متقاضی تعیین میشود و ممکن است به صورت ماهانه یا یکجا واریز گردد. در صورت تأیید، دانشجو متعهد به حفظ معدل حداقل و گزارش هرگونه تغییر در وضعیت اشتغال یا دریافت کمکهای دیگر است. تجدیدنظر در تصمیم کمیته تنها با ارائه مدارک جدید و در مهلت محدود امکانپذیر خواهد بود.
🔴 وام تحصیلی کوتاهمدت: بدون بهره، تا ۶ ماه بازپرداخت، مناسب هزینههای فوری مانند کتاب (حدود ۱.۵ تا ۵ میلیون تومان بر اساس مقطع).
🔴 وام ضروری و مسکن: تا ۱۰-۱۲ ماه، با کارمزد کم، برای دانشجویان شهریهپرداز یا انتقالی از خارج (تا ۱۲۰ میلیون با گواهی کسر حقوق ساده).
ثبتنام تا پایان آذر در برخی دانشگاهها مانند دانشگاه قم یا پیامنور ادامه دارد و نیاز به شماره شبا بانک تجارت به نام دانشجو است.
ابتدا در سامانه صندوق رفاه (refah.swf.ir) پرونده تشکیل دهید، مدارک پایه مانند کارت دانشجویی و ملی را بارگذاری کنید، و وضعیت را پیگیری نمایید—تصویب معمولاً ظرف ۱۰-۱۵ روز انجام میشود. برای حداکثر بهرهوری، زود اقدام کنید زیرا ظرفیت محدود به ۶۰ درصد دانشجویان هر دانشگاه است.وامهای حمایتی دانشجویی بدون نیاز به ضامن رسمی، ابتکاری از وزارت علوم برای سال ۱۴۰۵ است که از آبان فعال شده و دانشجویان کمدرآمد را هدف قرار میدهد، با اولویت خانوادههای تحت حمایت. متقاضیان با معدل پایه و بدون شغل ثابت، از طریق پورتال sws.ir اقدام کنند؛ مبالغ از ۲ میلیون برای نیازهای فوری تا ۱۰۰ میلیون برای مسکن متغیر است و بازپرداخت انعطافپذیر (۶-۱۲ ماهه) دارد. فرآیند شامل بارگذاری مدارک هویتی و مالی است و ظرف دو هفته نتیجه میدهد، اما ظرفیت دانشگاهی محدود است.
