دهمین روز از چهلوچهارمین جشنوارهٔ ملی فیلم فجر
تأمل در انسانِ تنها؛ از فضای جشنواره تا «اردوبهشت»
یادداشت هومن اولیایی
دهمین روز از چهلوچهارمین جشنوارهٔ ملی فیلم فجر، روزی بود آرامتر از هیاهوی روزهای نخست، اما عمیقتر در لایههای مفهومی و انسانی. در این روز، فیلمها بیش از آنکه به دنبال شوکهای روایی یا اغراقهای فرمی باشند، بر درونکاوی شخصیتها، سکوت، و موقعیتهای اخلاقی تمرکز داشتند. گویی جشنواره در روز دهم، از شور ابتدایی عبور کرده و به مرحلهای رسیده که مخاطب را به تأمل و مکث دعوت میکند.
در چنین فضایی، فیلم سینمایی «اردوبهشت» به نمایش درآمد؛ اثری که تلاش میکند با نگاهی انسانی و کمادعا، به زیست فردی بپردازد که در میان گذشته، مسئولیت و انتخابهای ناگزیر گرفتار شده است.
نقد فیلم سینمایی «اردوبهشت»
روایتی آرام از زخمهای ناپیدا
«اردوبهشت» فیلمی است مبتنی بر فضا، سکوت و شخصیت. فیلم بیش از آنکه متکی بر داستان پرحادثه باشد، بر موقعیت و حالوهوا استوار است. کارگردان با پرهیز از ملودرام اغراقآمیز، سعی کرده روایت خود را در بستری واقعگرایانه و باورپذیر پیش ببرد؛ روایتی که مخاطب را به همراهی دعوت میکند، نه به قضاوت.
شخصیتپردازی در «اردوبهشت» نقطهٔ اتکای اصلی فیلم است. قهرمان داستان، نمایندهٔ انسانی است که میان گذشتهای حلنشده و اکنونی پر از مسئولیت ایستاده؛ انسانی که نه قهرمان است و نه ضدقهرمان، بلکه فردی معمولی با زخمهایی خاموش. بازیها، بهویژه در نقش اصلی، کنترلشده و در خدمت فضای کلی فیلم است و از اغراقهای رایج فاصله میگیرد.
از منظر بصری، فیلم با قاببندیهای ساده و میزانسنهای خلوت، به حس تنهایی و انزوای شخصیتها دامن میزند. ریتم آرام فیلم اگرچه ممکن است برای برخی مخاطبان چالشبرانگیز باشد، اما در منطق درونی اثر، انتخابی آگاهانه است؛ انتخابی که به تماشاگر فرصت همحسی میدهد.
با این حال، «اردوبهشت» در برخی لحظات میتوانست با پرداخت دقیقتر به گرههای دراماتیک، تأثیرگذاری عاطفی عمیقتری ایجاد کند. فیلم گاهی آنقدر در سکوت و ایجاز فرو میرود که برخی مفاهیم ناتمام به نظر میرسند.
در مجموع، «اردوبهشت» فیلمی است شریف، آرام و اندیشمند؛ اثری که بهجای جلب توجه لحظهای، در پی ماندگاری تدریجی در ذهن مخاطب است و در دهمین روز جشنواره، نمونهای قابل تأمل از سینمای انسانی و کمادعای فجر ۴۴ به شمار میآید.
