نهمین روز جشنواره ملی فیلم فجر؛
میان رؤیا و تسکین
یادداشت هومن اولیایی
نهمین روز از جشنوارهٔ ملی فیلم فجر، روزی بود که سینما بیش از آنکه به روایتهای پرحادثه تکیه کند، به درون انسان معاصر سرک کشید؛ روزی که دو فیلم «خواب» و «آرامشبخش» هر یک به شیوهای متفاوت، به مسئلهٔ ذهن، رنج و نیاز به رهایی پرداختند.
فیلم سینمایی «خواب» با رویکردی مینیمالیستی و ذهنمحور، مرز میان واقعیت و رؤیا را به چالش میکشد. فیلم نه در پی داستانگویی کلاسیک، بلکه در جستوجوی تجربهای درونی است؛ تجربهای که مخاطب را ناگزیر میکند به جای دنبال کردن روایت، خود را در فضای تعلیق، سکوت و ابهام رها کند. «خواب» بیش از آنکه پاسخ بدهد، سؤال میسازد و همین ویژگی، آن را به اثری قابل تأمل برای مخاطب جدی سینما تبدیل میکند. با این حال، کندی ریتم و تکیهٔ بیش از حد بر فضای انتزاعی، ممکن است بخشی از تماشاگران را از همراهی کامل با اثر بازدارد.
در مقابل، «آرامشبخش» فیلمی است که تلاش میکند به اضطرابهای انسان امروز نزدیک شود و نسخهای سینمایی برای تسکین آنها ارائه دهد. فیلم با ساختاری نسبتاً کلاسیکتر و روایتمحور، به مسئلهٔ روان، فشارهای اجتماعی و نیاز به آرامش میپردازد. نقطهٔ قوت «آرامشبخش» در پرداخت انسانی شخصیتها و تلاش برای ایجاد همدلی با مخاطب است، اما در برخی لحظات، فیلم دچار شعارزدگی میشود و از عمق روانشناختی مورد انتظار فاصله میگیرد.
نهمین روز فجر، با نمایش این دو فیلم، نشان داد که بخشی از سینمای امسال، دغدغهٔ «درون» دارد؛ سینمایی که به جای فریاد، نجوا میکند و به جای حادثه، ذهن و روان انسان را موضوع اصلی خود قرار میدهد. مسیری که اگر با دقت و جسارت بیشتری ادامه یابد، میتواند به بلوغی تازه در سینمای معاصر ایران منجر میشود.
