نقد فیلم «زیبا صدایم کن» – رسول صدرعاملی

نقد فیلم «زیبا صدایم کن» – رسول صدرعاملی

یادداشت هومن اولیایی

«زیبا صدایم کن» در ادامه مسیر دغدغه‌مند رسول صدرعاملی در روایت دنیای دختران نوجوان، فیلمی است که بیش از آنکه بر حادثه متکی باشد، بر لرزش‌های درونی یک روح حساس تکیه دارد؛ روایتی از تمنای شنیده‌شدن، از آشفتگی هویت، و از آن لحظه‌های ظریفی که بلوغ، جهان را به میدان انتخاب‌ ناخواسته بدل می‌کند.

صدرعاملی دنیای فیلم را با ملایمت سردی می‌سازد که درونش ضربان تند اضطراب می‌جهد. زیبا، شخصیت محوری فیلم، در مرز میان کودکی و بزرگسالی می‌ایستد؛ مرزی که دوربین صدرعاملی آن را نه با اغراق عاطفی، بلکه با جزئیات روزمره و سکوت‌هایی طولانی قاب می‌گیرد. این سکوت‌ها همان جایی‌اند که هویت شکل می‌گیرد؛ جایی که زیبا باید معنای «خود بودن» را کشف کند، حتا اگر این کشف به قیمت فاصله گرفتن از امنیت خانه باشد.

فیلم، همچون بسیاری از آثار این کارگردان، از نگاه بیرونی به دختران نوجوان پرهیز می‌کند و نگاهی از درون برمی‌سازد. زیبا نه قربانی است و نه قهرمان، بلکه انسانی است که میان جهان محدود خانواده و جهان بی‌رحم خیابان، در جست‌وجوی «صدا»ی خویش است. انتخاب نام فیلم نیز هوشمندانه است: «زیبا صدایم کن» یک التماس ساده نیست؛ درخواستِ دیده‌شدن است؛ دعوتی برای اعتراف به وجود.

از نظر فرمی، فیلم با ریتمی آهسته اما هوشمند پیش می‌رود؛ نماهای نزدیک و دوربین آرام، ضربان درونی شخصیت را به تماشاگر منتقل می‌کنند. موسیقی، اغلب غایب یا کم‌رنگ، اجازه می‌دهد سکوت به یک عنصر بیانی تبدیل شود. بازی‌ها، به‌ویژه از سوی بازیگر نقش زیبا، واجد نوعی بی‌قراری مهار‌شده اند؛ گویی شخصیت‌ها در تمنای گفتن‌اند اما زبان‌شان هنوز کامل نشده است.

هرچند ساختار روایت گاهی از یکپارچگی کامل فاصله می‌گیرد و بخش‌هایی از مسیر داستانی می‌توانست با دقت بیشتری پرداخت شود، فیلم همچنان یک اثر انسانی، صمیمی و مؤثر است؛ تصویری از نسلی که میان تصمیم‌های بزرگ و حمایت‌های کوچک گیر افتاده است.

«زیبا صدایم کن» فیلمی درباره بلوغ است، اما نه بلوغ جسمی، بلکه بلوغ حضور؛ این‌که انسان چگونه می‌آموزد نام خود را بلند بگوید و جهان را وادار کند او را «زیبا» صدا بزند.