قبل از نتفلیکس و اینترنت چه خبر بود؟
امروزه تنها با چند کلیک میتوان هزاران فیلم و سریال رو تماشا کرد، اما چند دهه پیش اوضاع کاملاً متفاوت بود. اگر برنامهای رو از دست میدادید، باید منتظر پخش مجدد اون میموندین. همهچیز با ظهور دستگاههای VHS و ضبطکنندههای ویدیویی (VCR) تغییر کرد.
برای نخستین بار مردم میتونستن برنامههای تلویزیونی رو ضبط کنن، فیلمهای مورد علاقه خودشون رو بارها ببینن و آرشیوی شخصی از خاطرات و سرگرمیها بسازن.
غولهای هزار کیلویی آغاز راه بودند
شاید باورش سخت باشه، اما نخستین دستگاههای ضبط ویدیو هیچ شباهتی به مدلهای خانگی نداشتن. اولین نمونه تجاری که در سال ۱۹۵۶ معرفی شد، بیش از ۴۵۰ کیلوگرم وزن داشت، تقریباً به اندازه یک یخچال بزرگ بود و حدود ۵۰ هزار دلار قیمت داشت.
این دستگاهها فقط توی استودیوهای تلویزیونی استفاده میشدن و سالها طول کشید تا نسخههای خانگی اونها به بازار راه پیدا کنن.
نبرد تاریخی VHS و Betamax
یکی از معروفترین رقابتهای تاریخ فناوری بین دو فرمت VHS و Betamax شکل گرفت.
اگرچه کیفیت تصویر Betamax بهتر بود، اما VHS یک مزیت مهم داشت: میتونست مدت زمان بیشتری رو روی یک نوار ضبط کنه. همین ویژگی باعث شد خانوادهها و فروشگاههای اجاره فیلم به سمت VHS برن و در نهایت این فرمت برنده نبرد بشه.
عصر طلایی فروشگاههای اجاره فیلم
در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، فروشگاههای اجاره فیلم به بخشی جداییناپذیر از زندگی مردم تبدیل شدن. خانوادهها آخر هفتهها به این فروشگاهها میرفتن، فیلم انتخاب میکردن و شب رو کنار تلویزیون سپری میکردن.
موفقیت این بازار به حدی بود که درآمد فروش و اجاره نوارهای ویدیویی توی برخی سالها حتی از درآمد گیشه سینماها نیز بیشتر شد.
وقتی ضبط برنامه تلویزیونی یک مسئله حقوقی شد
امروزه ضبط برنامهها امری عادی به نظر میرسه، اما تو دهه ۱۹۸۰ شرکتهای فیلمسازی تلاش کردن استفاده از VCR رو غیرقانونی اعلام کنن.
این پرونده تا دیوان عالی آمریکا پیش رفت و در نهایت دادگاه حکم داد که ضبط برنامههای تلویزیونی برای استفاده شخصی قانونی است؛ تصمیمی که راه رو برای فناوریهای امروزی مانند DVR و سرویسهای ضبط دیجیتال هموار کرد.
VHS و تولد فیلمهای کالت
بسیاری از فیلمهایی که تو زمان اکران موفق نبودن، به لطف نوارهای VHS محبوب شدن. مخاطبان میتونستن اونها رو بارها تماشا کنن و به دوستان خود معرفی کنن.
به همین دلیل برخی آثار مشهور امروزی شهرت خودشون رو مدیون دوران VHS هستن.
فراتر از سرگرمی
VHS تنها برای فیلم دیدن استفاده نمیشد. مدارس، دانشگاهها، کتابخانهها و مراکز آموزشی از این فناوری برای آموزش زبان، دورههای تخصصی و برنامههای آموزشی استفاده میکردن.
در واقع VHS یکی از نخستین ابزارهایی بود که آموزش تصویری رو به شکلی گسترده در دسترس عموم قرار داد.
چرا هنوز درباره VHS صحبت میکنیم؟
اگرچه تولید دستگاههای VCR در سال ۲۰۱۶ به طور رسمی متوقف شد، اما این فناوری همچنان جایگاه ویژهای در خاطرات بسیاری از مردم داره.
صدای باز شدن درِ دستگاه، عقب بردن نوار، نگرانی از خراب شدن فیلم و جمع شدن اعضای خانواده دور تلویزیون، بخشی از تجربهای است که نسلهای جدید هرگز اون رو به شکل واقعی تجربه نکردن.
میراثی که فراموش نمیشود
VHS شاید دیگر در اتاق نشیمن خانهها حضور نداشته باشه، اما نقش اون در تاریخ فناوری و سرگرمی انکارناپذیر است. این فناوری راه رو برای ضبط برنامهها، تماشای فیلم در خانه و درنهایت سرویسهای پخش دیجیتال امروزی هموار کرد. روز ملی VCR فرصتی است برای مرور خاطرات نسلهای گذشته و قدردانی از دستگاهی که شیوه تماشای تلویزیون و فیلم رو برای همیشه تغییر داد. 📼✨
✍🏻روزنگار جهانی
