خیلی از کسانی که نوشتن را شروع میکنند تصور میکنند اگر ایده خوبی داشته باشند، متن هم باید همان بار اول خوب از آب دربیاید. وقتی این اتفاق نمیافتد، فکر میکنند استعداد نوشتن ندارند.
اما واقعیت این است که بیشتر متنهای خوب در نسخه اول نوشته نمیشوند.
آنها در مرحلهای ساخته میشوند که بسیاری از نویسندگان تازهکار از آن فرار میکنند: بازنویسی متن.
بازنویسی همان جایی است که یک متن خام به یک متن قابل خواندن تبدیل میشود.
بازنویسی فقط اصلاح غلطهای نگارشی نیست.
بازنویسی یعنی بازگشت دوباره به متن برای بهتر کردن آن.
در این مرحله نویسنده:
- جملههای اضافی را حذف میکند
- کلمات مبهم را دقیقتر میکند
- ترتیب جملهها را اصلاح میکند
- و متن را به هسته اصلی خود نزدیکتر میکند
در واقع پیشنویس اول فقط ماده خام نوشتن است. متن واقعی در بازنویسی شکل میگیرد.
در آموزشهای نویسندگی هم گفته میشود که نوشتن یک عمل آگاهانه است و متن باید کلمه به کلمه و جمله به جمله ساخته شود
نسخه اول معمولاً در حالت شتاب ذهنی نوشته میشود.
نویسنده بیشتر تلاش میکند فکرهایش را سریع ثبت کند تا اینکه متن را دقیق بسازد.
به همین دلیل پیشنویس اولیه معمولاً این ویژگیها را دارد:
- پراکندگی در موضوع
- جملههای تکراری
- توضیحهای طولانی
- واژههای کلی و مبهم
بازنویسی کمک میکند این مشکلات اصلاح شوند و متن شکل منظمتری پیدا کند.
بسیاری از نویسندگان حرفهای معتقدند که تفاوت نویسنده خوب با نویسنده معمولی در قدرت بازنویسی است، نه در سرعت نوشتن.
بازنویسی باعث میشود:
متن کوتاهتر و دقیقتر شود
در نسخه اول معمولاً نویسنده بیشتر از حد لازم توضیح میدهد. بازنویسی کمک میکند متن فشردهتر شود.
معنا شفافتر منتقل شود
گاهی نویسنده دقیق میداند چه میخواهد بگوید، اما متن آن را واضح منتقل نمیکند. بازنویسی این فاصله را کم میکند.
ریتم متن بهتر شود
جملههای بلند، ناهماهنگ یا سنگین در بازنویسی اصلاح میشوند و متن خواندنیتر میشود.
کلمات دقیقتر انتخاب شوند
گاهی تغییر یک کلمه میتواند تأثیر یک جمله را چند برابر کند.
-
یکی از نکات مهم در آموزش نویسندگی این است که بازنویسی محدود به یکبار نیست.
نویسنده ممکن است بارها به متن برگردد و آن را اصلاح کند تا به نتیجه مطلوب برسد
این کار نشان میدهد که نوشتن بیشتر از آنکه به الهام وابسته باشد، به دقت و صبر وابسته است.
اگر میخواهید بازنویسی را اصولی انجام دهید، این مراحل ساده کمککننده است:
1. از متن فاصله بگیرید
چند ساعت یا حتی یک روز بعد دوباره متن را بخوانید.
2. متن را مثل یک خواننده ببینید
از خود بپرسید: آیا این جمله واقعاً لازم است؟
3. جملههای اضافی را حذف کنید
بسیاری از متنها فقط با حذف ۲۰ درصد جملهها بهتر میشوند.
4. واژههای دقیقتر پیدا کنید
کلمات کلی را با کلمات روشنتر جایگزین کنید.
5. متن را با صدای بلند بخوانید
این کار ریتم واقعی جملهها را نشان میدهد.
---
چون بازنویسی یعنی پذیرفتن اینکه نسخه اول کامل نیست.
این کار برای بسیاری از نویسندگان سخت است، چون به جملههایی که نوشتهاند وابسته میشوند.
اما نویسنده حرفهای میداند که حذف کردن بخشی از نوشتن است.
گاهی بهترین کاری که میتوان برای یک متن انجام داد، حذف یک جمله زیبا اما غیرضروری است.
نوشتن فقط ثبت افکار نیست؛ فرایند ساختن معناست.
و مهمترین ابزار این ساختن، بازنویسی است.
یک متن در نسخه اول فقط شکل ابتدایی خود را دارد.
اما وقتی نویسنده بارها به آن برمیگردد، جملهها را اصلاح میکند، اضافهها را حذف میکند و کلمات را دقیقتر انتخاب میکند، متن به تدریج پخته میشود.
به همین دلیل میتوان گفت:
پیشنویس اول شروع نوشتن است، اما متن واقعی در بازنویسی متولد میشود.
این مقاله بر اساس دوره "تجربه های نوشتن مصطفی مستور " که توسط موسسه گارنت برگزار شده است، تهیه شده است
