بیتکوین رمزارزی است که در سالهای اخیر محبوبیت زیادی بدست آورده و به احتمال زیاد نام آن را شنیدهاید. اولین چیزی که با شنیدن اسم بیتکوین به ذهن بسیاری از افراد خطور میکند استخراج یا ماین کردن آن و رسیدن به درآمد بالایی است. اما این کار خیلی پیچیدهتر از آن چیزی است که فکرش را میکنید و ممکن است به جای درآمدزایی باعث متضرر شدن شما شود. پس بهتر است قبل از هر اقدامی تمام جوانب آن را بررسی کرده و اطلاعات لازم را بدست آورید. در دنیای ارزهای دیجیتال از اصطلاحات گوناگونی استفاده میشود که یکی از آنها مزرعه بیتکوین است. شاید با خودتان بگویید اصطلاح مزرعه چه ربطی به ارز دیجیتال بیتکوین دارد و چگونه در مزرعه میتوان ارز استخراج کرد؟ برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد مزرعهی بیتکوین در این مقاله با ما همراه باشید. اما بهتر است قبل از توضیح اینکه مزرعهی بیتکوین چه شکلی است و چگونه کار میکند اطلاعات مختصری درباره این ارز پرکاربرد در اختیار شما قرار دهیم. اگر هیچگونه اطلاعاتی درمورد بیتکوین ندارید این بخش به شما کمک خواهد کرد.
بیتکوین اولین ارز دیجیتالی است که توسط ساتوشی ناکاموتو ایجاد شده و به دلیل رشد چشمگیری که از ابتدا تاکنون داشته عنوان پادشاه ارزهای دیجیتال را به خود اختصاص داده است. افرادی که در همان سالهای اول مقداری از این ارز را خریداری کردند، در طول زمان سود بسیار خوبی به دست آوردند. یکی از ویژگیهای اصلی این پول الکترونیک غیرمتمرکز بودن آن است و توسط هیچ سازمانی کنترل نمیشود. بیتکوین دارای یک بلاکچین اختصاصی است که تمام اطلاعات مربوط به تراکنشها و جابجاییها روی آن ثبت میشوند و این بلاکچین به نوعی یک دفتر حساب عمومی است. برای خرید و فروش بیتکوین و به طور کلی فعالیت در بازار رمزارزها لازم است تا حداقل در یکی از صرافیهای ارز دیجیتال ثبت نام کرده و برای خود حساب کاربری داشته باشید. بیتکوین بر مبنای (Proof of work) طراحی شده و ارزی قابل استخراج است. به طورکلی 21 میلیون بیتکوین وجود دارد و زمانی که همهی این تعداد استخراج شود دیگر امکان استخراج آن وجود ندارد. همین محدود بودن بیتکوین و افزایش قیمت آن بیشتر مردم را وسوسه میکند تا به فکر استخراج بیتکوین باشند. اما غافل از اینکه این کار نیازمند تجهیزات و امکانات خاصی است و هرکسی نمیتواند به استخراج ارز بپردازد.
مزرعه بیتکوین مکانی است که تعداد زیادی دستگاه ماینر در آن قرار دارد و کار استخراج ارز توسط این ماینرها انجام میشود. شاید با شنیدن اصطلاح استخراج تصور کنید که تعدادی از افراد با بیل و کلنگ در معدن مشغول به کار هستند اما ماینینگ یا استخراج ارزها به نوع متفاوتتری انجام میشود. برای این کار به تعدادی دستگاه مخصوص به نام ای سیک (ASIC) نیاز است که در کنار هم قرار گرفته و با بکارگیری توان سخت افزاری خود مقداری ارز استخراج کنند. مزرعه بیتکوین یا فارم ماینینگ معمولا جایی به شکل سوله یا کارگاه است که در خارج از شهر و منطقه مسکونی قرار دارد و داخل آن پر از دستگاههای ماینینگ است. زمانی که همهی این دستگاهها روشن باشند هم به میزان برق بیشتری نیاز دارند و هم سروصدای زیادی ایجاد میکنند. به همین دلیل است که معمولا مزرعههای استخراج را بیرون از شهر احداث میکنند. به اعتقاد برخی افراد تعداد ماینرها اهمیتی ندارد اما واقعیت این است که هرچه تعداد دستگاهها بیشتر باشد سرعت استخراج بالا میرود. برای درک بهتر مفهوم استخراج، آن را با یک مثال ساده برایتان توضیح میدهیم. روزانه تعداد زیادی تراکنش در بلاکچین بیتکوین انجام میشود و برای تکمیل این فرآیند باید تراکنشها تایید شوند. کار تایید برعهدهی ماینرها است و آنها با قرار دادن توان سخت افزاری خود در اختیار شبکهی بلاکچین و تایید تراکنشها مقداری پاداش دریافت میکنند. این پاداش درواقع همان ارزهای استخراج شده است.
شاید این سوال برایتان پیش بیاید که چرا ماینرها چنین کاری انجام میدهند؟ پاسخ این سوال بسیار واضح است. راه اندازی مزرعه بیتکوین با تعداد زیادی دستگاه ASIC نیازمند هزینههای سنگینی است. این دستگاهها با حل فرمولهای پیچیده و اضافه کردن بلوکهای جدید به شبکهی بلاکچین تعداد معینی سکه دریافت میکنند و این کار برای آنها سود ده است. استخراج بیت کوین به صورت انفرادی کار معقولی نیست و صرفه اقتصادی هم ندارد. از این رو بیشتر افراد در سراسر جهان مزرعههایی برای این کار احداث میکنند. این روزها در برخی مشاغل از بیتکوین برای انجام فعالیتها و ارائه خدمات استفاده میشود. صاحبان مزرعهها هم میتوانند بعد از استخراج ارزها آنها را از طریق صرافی ارز دیجیتال پول دولتی تبدیل کرده و یا به افراد دیگری بفروشند.
برای شروع فعالیت در مزرعه بیتکوین لازم است تجهیزات و شرایطی فراهم شود. اولین قدم مشخص کردن مکان موردنظر و سپس برآورد تعداد و نوع تجهیزات متناسب با آن مکان است. به طورکلی تجهیزات موردنیاز برای راه اندازی یک فارم بیتکوین عبارتند از:
یکی از اصلیترین تجهیزات موردنیاز دستگاه استخراج یا همان ماینر است. دستگاههای ASIC به گونهای طراحی شدهاند که قدرت سخت افزاری بالایی دارند و برای استخراج بیت کوین مناسب هستند. هرکدام از این دستگاهها به تنهایی توانایی تکمیل بلوکها و به اصطلاح قدرت استخراج را دارند اما زمانی که تعدادی از آنها در کنارهم قرار میگیرد این کار با سرعت بیشتری انجام میشود. در اوایل پیدایش ارز دیجیتال بیتکوین امکان استخراج آن با کامپیوترهای خانگی و با بهره گیری از قدرت CPU و کارت گرافیک وجود داشت. اما به مرور زمان و با افزایش سختی شبکه استفاده از این تجهیزات فقط منجر به از بین رفتن وقت و هزینه میشود. به همین دلیل درحال حاضر از دستگاههای ASIC برای راه اندازی مزرعه استخراج بیت کوین استفاده میشود.
برای تکمیل فرآیند استخراج ارز به رایانهای نیاز داریم که به شبکه اینترنتی متصل باشد. هرچه سرعت اینترنت بالا باشد بهتر است اما ضروری نیست. درواقع شما باید از اتصال دائمی آن مطمئن شوید. اینترنتی که پایداری بیشتری داشته باشد و کمتر قطع و وصل شود برای عملیات استخراج مناسبتر است. برای این کار میتوان از انواع سرویسهای اینترنتهای ثابت ADSL و TD-LTE استفاده کرد.
پس از استخراج بیتکوین ها به کیف پولی نیاز داریم که ارزها را داخل آن نگهداری کرده و در مواقع لازم از طریق صرافی ارز دیجیتال یا افراد معتبر به فروش رساند. از آنجایی که بیتکوین یک ارز کاملا شناخته شده و پرکاربرد است انواع مختلفی از کیف پولهای سخت افزاری و نرم افزاری برای آن وجود دارد و برخی از آنها قابلیت نصب بر روی کامپیوتر و تلفن همراه را دارند.
با وجود اینکه دستگاههای استخراج یا همان ASIC ها جزو تجهیزات ضروری هستند اما این دستگاهها به تنهایی قابل استفاده نیستند و برای استخراج بیت کوین باید نرم افزار مخصوص آن را روی ماینرها نصب کرد. نرم افزارهای متنوعی برای این کار وجود دارند و بیشتر آنها توسط دستگاههای ASIC پشتیبانی میشوند.
تامین برق مزرعه استخراج و تهیهی تجهیزات برقی مناسب از جمله مواردی است که اهمیت بسیاری دارد. دستگاههای استخراج با نیروی الکتریکی کار میکنند و میزان مصرف برق آنها بیشتر از سایر وسایل برقی است. استفاده از برق خانگی برای استخراج ارز کاری غیرقانونی است و از طرفی ایمنی دستگاهها را تامین نمیکند. به همین دلیل از برق صنعتی برای این کار استفاده میشود.
مهم نیست از چه تعداد دستگاه استخراج بیت کوین استفاده میکنید. در هر صورت حتی برای یک دستگاه هم باید سیستم تهویهی مناسب درنظر بگیرید. چون این دستگاهها هنگام فعالیت گرمای زیادی تولید میکنند و اگر بدون سیستم تهویه به کار خود ادامه دهند قطعات آنها در اثر گرمای بیش از حد خواهد سوخت. بنابراین لازم است از انواع فنها و کولرها برای خنک کردن دستگاههای ماینینگ استفاده کرد. این کار علاوه بر افزایش طول عمر و کارایی دستگاه، باعث میشود که بتوانید برای مدت بیشتری از دستگاهها استفاده کنید. البه این نکته را هم درنظر داشته باشید هرچه تعداد دستگاهها بیشتر باشد، به خنک کنندههای قویتری نیاز خواهید داشت.
بعد از فراهم کردن تمام این تجهیزات لازم است به یک استخر استخراج (Mining Pool) متصل شوید. این استخر یک فضای مجازی است که با جمع آوری قدرت پردازشی دستگاهها در حل معادلهی بلوکها به آنها کمک میکند. ضرورت پیوستن به استخر استخراج زمانی اهمیت پیدا میکند که تعداد دستگاه محدودی در اختیار داشته باشید. مزرعههایی با بیش از 50 هزار ماینر قدرتمند میتوانند به تنهایی و به صورت مستقل عملیات استخراج را انجام دهند اما ماینرهای کوچک و با قدرت کمتر برای رسیدن به سود مجبورند به استخر متصل شوند. در این فضا هر ماینر بر اساس قدرتی که دارد پاداش دریافت میکند.

همانطورکه در بخش قبلی توضیح دادیم راه اندازی فارم ماینینگ نیازمند یک سری تجهیزات است و بعد از آن باید در یک استخر استخراج عضو شد. پس از طی این مراحل و دادن آدرس کیف پول به استخر و دریافت تنظیمات مربوطه دستگاهها فعال شده و آماده استخراج بیت کوین خواهند بود. همهی ما میدانیم که بیتکوین یک ارز غیرمتمرکز است و اشخاص یا نهادی کنترل آن را در دست ندارند. درواقع به نوعی طراحی و برنامه ریزی شده که کاربران با اتصال به این شبکه جزئی از آن میشوند. اما عدم کنترل بیتکوین توسط سازمانی خاص دلیل بر بی امنیتی آن نیست و استخراج کنندگان وظیفهی تایید و پشتیبانی تراکنشها را برعهده دارند. ماینرها در ازای قرار دادن قدرت پردازشی خود در اختیار شبکه پاداشی دریافت میکنند که همان سکههای استخراج شده است. درحقیقت امنیت شبکهی بیتکوین توسط ماینرها تامین میشود.
بیتکوین بر پایهی الگوریتم اثبات کار (POW) طراحی شده و به همین دلیل قابل ماین کردن یا همان استخراج است. نحوهی استخراج بیت کوین در مزرعه به این صورت است که تعدادی دستگاه به طورهماهنگ با یکدیگر برای حل معاملات ریاضی شبکه بلاکچین تلاش میکنند و ماینری که زودتر از بقیه به جواب برسد بیتکوین تولید شده را به عنوان پاداش دریافت میکند. درواقع ماینرها با این کار امنیت شبکه را تامین کرده و وفاداری خود را اثبات میکنند. با اینکه فرآیند ماینینگ یک برنامه از پیش تعیین شده است اما برای ایجاد تعادل در روند استخراج مانعی به نام سختی استخراج درنظر گرفته شده تا حتی با افزایش قدرت پردازشی ماینرها بیتکوینها در بازهی زمانی تعیین شده استخراج شوند. البته فرآیند ماینینگ بسیار پیچیدهتر از این توضیحات است اما برای درک بهتر آن را به صورت ساده شرح دادیم.
اولین قدم برای فروش و تبدیل بیتکوینهای استخراج شده، برداشت آنها از استخر استخراج است. برداشت ارز به دو صورت دستی و خودکار انجام میشود. فقط قبل از برداشت باید توجه کنید که موجودی انباشته بیشتر از حداقل میزان برداشت باشد. درصورتی که برداشت را به طور خودکار انجام دهید امکان تنظیم بازهی زمانی (روزانه، هفتگی، ماهانه) وجود دارد. برای برداشت خودکار کافی است به حساب کاربری خود وارد شده و از قسمت setting (تنظیمات) ارز بیتکوین را انتخاب کرده و آدرس کیف پول و کد تایید دو مرحلهای را وارد کنید. بعد از این مراحل گزینهی Auto withdrawal (برداشت خودکار) را فعال کرده و بازه زمانی دلخواه را تعیین کنید. چنانچه بخواهید موجودی خود را به روش دستی برداشت کنید اولین قدم ورود به حساب کاربری، انتخاب ارز موردنظر و انتخاب گزینهی Withdraw است. سپس آدرس کیف پول بیتکوین را وارد کرده و کد تایید دو مرحلهای را وارد کنید. پس از انتقال ارزها به کیف پول نوبت به فروش آنها میرسد. برای فروش بیتکوینهای موجود در کیف پول دو راه در پیش رو دارید. اولین و مطمئنترین راه، فروش بیتکوینها به صرافیهای ارز دیجیتال است که معمولا به صورت آنلاین فعالیت میکنند. برای این کار میتوانید هرکدام از صرافیهای داخلی یا خارجی را انتخاب کنید. البته اگر قصد تبدیل بیتکوین به ریال را داشته باشید صرافی ارز دیجیتال داخلی گزینهی مناسبی است. زیرا در صرافیهای خارجی امکان تبدیل ارزها به ریال وجود ندارد و تنها میتوانید برای تبدیل ارزها به یکدیگر از این صرافیها استفاده کنید. اما در صرافیهای ارز دیجیتال داخلی بعد از ثبت نام و ارائه مدارک هویتی خواسته شده میتوانید مقدار بیتکوینی که میخواهید بفروشید را به آدرس کیف پول صرافی واریز کرده و وجه ریالی معادل آن را دریافت کنید. برخی از صرافیهای ایرانی برای تکمیل فروش فرآیند احراز هویت را انجام میدهند که این کار باعث افزایش امنیت صرافی میشود.
انجام معاملات اولیه و بررسی تمام جوانب قبل از راه اندازی مزرعه بیتکوین امری ضروری است. هر سرمایه گذاری قبل از شروع به کار باید در مورد مجوزهای قانونی، میزان سوددهی ارز انتخابی و میزان مصرف دستگاهها اطلاعات کافی داشته باشد. زیرا در غیر این صورت ممکن است ضررهای زیادی متحمل شود. در ادامه به چند نکتهی مهم در خصوص راه اندازی مزرعه بیتکوین اشاره میکنیم.
اولین و مهمترین موردی که فرد سرمایه گذار باید به آن توجه داشته باشد اخذ مجوزهای لازم از سازمان صنعت، معدن و تجارت است. هر دولتی سیاستهای مخصوصی دربارهی ارزهای دیجیتال به کار گرفته و هر فردی برای فعالیت قانونی موظف است از شرایط و دستورالعملها پیروی کند. قوانین وضع شده اطلاعات لازم را در اختیار افراد قرار میدهند و بعد از مطالعهی آن، فرد به این نتیجه میرسد که توان احداث مزرعهی استخراج را دارد یا خیر. مطالب موجود در این دستورالعمل شامل حداقل تعداد ماینرها، مقدار برق مصرفی، مکان استخراج، نحوهی صدور جواز تاسیس و دریافت پروانه بهره برداری است. ضوابط اعلام شده توسط سازمان ممکن است در طول سالها اصلاح شود. از این رو مطالعهی آن قبل از هر اقدامی ضروری است.
دستگاههای استخراج میزان برق زیادی مصرف میکنند و بعضی مواقع این مورد به یک چالش مهم تبدیل میشود. زیرا از یک طرف بهای تمام شدهی برق اهمیت دارد و از طرفی دیگر در بعضی فصلها با کمبود برق مواجه هستیم. این در حالی است که یک مزرعهی بیتکوین به طور متوسط حداقل یک مگاوات برق مصرف میکند. با درنظر گرفتن حداقلها که در مجوز صادر شده توان مصرفی دستگاهها حداقل 100 کیلو وات محاسبه شده، شما باید بتوانید این میزان را تامین کرده و هزینهی آن را بپردازید.
با توجه به اینکه با طولانیتر شدن بلوکها در بلاکچین بیتکوین، معادلات آن پیچیدهتر میشود و به قدرت بیشتری برای حل آن نیاز است. مدت زمانی که هر بلوک بیتکوین در ان کامل میشود 10 دقیقه است. بنابراین کامپیوترهای خانگی و قطعاتی همچون CPU و GPU قادر به انجام استخراج نیستند و حتما باید از دستگاههای ASIC استفاده کرد. حتی در انتخاب این دستگاهها نیز باید دقت زیادی به خرج داد. زیرا میزان سودآوری تاسیس مزرعهی استخراج و بازگشت سرمایه تا حد زیادی به هشریت کل دستگاهها و میزان برق مصرفی آنها بستگی دارد.
استخراج بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال در ایران یک صنعت جدید و البته پر ریسک است که میتواند سرمایه گذار را به سود رسانده یا او را متضرر کند. برای شروع فعالیت در زمینهی استخراج ارز باید آخرین قوانین و دستورالعملها را مطالعه کرده و مطابق با آنها برای دریافت مجوز اقدام کنید. در سالهای قبل استخراج هرگونه ارز در ایران کاری غیرقانونی بود اما در سال 98 مصوبهای در هیئت دولت تصویب شد که افراد با دریافت مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت میتوانند به صورت قانونی به استخراج بیت کوین و سایر ارزها بپردازند. اما در صورت استخراج بدون داشتن مجوز، امکان ضبط دستگاهها و ایجاد مشکلات قضایی وجود دارد.
مرجع:tradingview