استیکینگ یکی از آشناترین اصطلاحات دنیای کریپتوکارنسی است که بدون شک نام آن را شنیدهاید. در استیکینگ کاربران به ازای ذخیره و نگهداری رمزارزهای خریداریشده از صرافی ارز دیجیتال بصورت غیرفعال درآمد کسب میکنند.
همزمان با استقبال از بلاکچینهای مبتنی بر گواه اثبات سهام پلتفرمهای استیکینگ نیز به محبوبیت بسیار خوبی دست یافتند. در حوزه استیکینگ مانند دیگر بخشهای مالی مفاهیم مختلف و بسیاری نظیر؛ پارامترهای نقدینگی، ریسک نوسانات ارز، نرخ بهره و... موجب سردرگمی سرمایهگذاران میشوند، به همین خاطر باید پیش از انتخاب پلتفرمهای استیکینگ آنها را به خوبی شناخت. در ادامه به بررسی دقیق مفهوم استیکینگ و نکات مهم جهت انتخاب پلتفرمهای این امر میپردازیم، پس تا انتها با ما همراه باشید.
تعریفی از استیکینگ رمزارز
بطورکلی منظور از استیکینگ یا سهامگذاری در دنیای رمزارزها اختصاص مقدار مشخصی ارز دیجیتال به شبکه بلاکچین با هدف پاداش است. استیکینگ یک روش مناسب و بیزحمت و بیدردسر جهت کسب درآمد از دنیای رمزارزها است.
در استیکینگ کاربران یا سرمایهگذاران ارزهای دیجیتال خود را در یک کیف پول یا حساب صرافی ارز دیجیتال ذخیره میکنند و به ازای این امر سود دریافت میکنند. لازم به ذکر است که کاربران در فرآیند استیکینگ با دو روش مواجه هستند: نگهداری و ذخیره رمزارزها در کیف پول که استیکینگ سرد نام دارد و سهام گذاری در یک صرافی ارز دیجیتال که به دوشکل Locked و Flexible انجام میگیرد.
احتمالاً با خود میگویید که فرایند استیک یک رمزارز همان هولد رمزارز است. اما به این نکته دقت داشته باشید که این دو اصطلاح یکسان نیستند و تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند.
در استیکینگ برخلاف هولد داراییهای کاربران قفل میشود و دیگر امکان استفاده یا برداشت آن تحت هیچ شرایطی وجود ندارد. همچنین در هولد یک رمزارز به دارایی شما چیزی اضافه نمیشود اما در سمت دیگر در استیکینگ کاربران علاوه بر دریافت پاداش در قالب رمزارز استیکشده در تأمین افزایش کارایی، بهرهوری، غیرمتمرکزشدن شبکه بلاکچین، افزایش امنیت شبکه و ... رمزارزی که استیک کردهاند نیز مشارکت دارند.
یکی از آشناترین و شناختهشدهترین مثالهای الگوریتم اثبات کار رمزارز بیت کوین است. مطابق با این الگوریتم تراکنشها در قالب بلاک دستهبندی میشوند و درنهایت درون پایگاه داده با همان بلاکچین ذخیره و نگهداری میشوند. با اتصال بلاکها با یکدیگر زنجیرهای از بلاک به نام بلاکچین تشکیل میشود.
مطابق با الگوریتم اثبات کار ماینرها در شبکه برای حل یک مسئله ریاضی پیچیده با یکدیگر به رقابت میپردازند و هر ماینری که زودتر از دیگر رقبا موفق به حل مسئله مربوطه شود مجوز افزودن بلاک بعدی به بلاکچین را دریافت میکند و پاداشی تحت عنوان رمزارز شبکه مربوطه به آن تعلق میگیرد. به این ترتیب میتوان گفت که الگوریتم اثبات کار یک روند کاملاً متفاوت با استیکینگ رمزارزها است.
لازم به ذکر است که مشکل اصلی الگوریتم اثبات کار نیازمندی آن به منبع پردازشی بسیار زیاد و میزان اتلاف انرژی برق و هزینه بسیار بالای آن است. همانطور که میدانید شبکه بیت کوین امنیت بسیار بالایی دارد. اما برخی از کارشناسان معتقد هستند که این امنیت را میتوان با هزینههای پردازشی بسیار کم و مصرف مناسب میزان برق یعنی استیکینگ رمزارز یا سهامگذاری نیز ایجاد کرد.
الگوریتم اثبات سهام توسط مهندسان با هدف برطرفکردن مشکلات و ایرادات فرآیند اثبات کار به وجود آمد. اساس این نوع الگوریتم ذخیره و نگهداری ارزهای دیجیتال یا رمزارزهای مختلف با هدف کسب فرصت پردازش تراکنشها و درنتیجه افزودن بلاک است.
لازم به ذکر است که در الگوریتم اثبات سهام بصورت تصادفی یکی از نودهای استیکینگ حق اعتبارسنجی بلاک بعدی را دریافت میکند. البته این انتخاب نود با تعداد بلوکهای استیکشده رابطه مستقیم دارد. به این معنا که هرچه تعداد کوینهای استیکشده شما بیشتر باشد شانس شما برای انتخابشدن نیز بیشتر خواهد شد. البته فاکتورهای دیگری نیز در انتخاب گره نقش دارند که از مهمترین آنها میتوان به تعداد کوینهای استیکشده اشاره کرد.
همانطور که گفتیم دارندگان رمزارزها با استیکینگ میتوانند علاوه بر پشتیبانی از شبکههایی که به آنها اهمیت میدهند درآمدزایی نیز داشته باشند. در ادامه به معرفی و بررسی مهمترین مزایای استیکینگ میپردازیم.
با بهرهگیری از استیکینگ کاربران یا سرمایهگذاران میتوانند به تداوم رشد و امنیت بلاکچینی که از آن پشتیبانی میکنند کمک بسیار زیادیکنند.
یکی از مهمترین و اصلیترین مزایای استیکینگ یک رمزارز این است که شما دیگر نیاز به خرید مداوم و منظم سختافزارهای گرانقیمت نخواهید داشت.
الگوریتم اثبات کار برای اجرا نیاز به مقدار زیادی انرژی دارد اما در سمت دیگر این انرژی در الگوریتم اثبات سهام حداقل میزان ممکن است.
در استیکینگ شما بدون نیاز به تریدکردن و تنها با نگهداری کوین میتوانید کوینهای بیشتری به دست آورید، این نوع درآمد را درآمد منفعل یا پسیو مینامند. یعنی اینکه دارایی سمت برای شما پول به دست میآورد. به این نکته دقت داشته باشید که برای کسب درآمد از استیکینگ تنها لازم است که رمزارزهای خود را در شبکه قفل کنید.
• استیکینگ ارز دیجیتال یک امر بسیار ساده و آسان است و نیاز به مهارت خاصی ندارد.
• استیکینگ یک رمزارز به سرمایه زیاد نیاز ندارد و هر فرد با هر مقدار سرمایه میتواند آن را انجام دهد.
• رمزارزهای استیکشده تنها تحت تأثیر نوسانات قیمت بازار قرار دارند و هیچ عامل دیگری موجب کاهش کارآیی و ارزش آنها نمیشود.
• استیکینگ ارز دیجیتال یک منبع درآمد قابل پیشبینی است و شما میتوانید به سادگی سود خود را از ذخیرهکردن یک رمزارز محاسبه نمایید.
• و...
تعداد بسیار زیادی از افراد به دلیل سادهبودن فرآیند استیکینگ به آن جذب میشوند اما به این نکته دقت داشته باشید که استیکینگ یک رمزارز ریسکهای بسیار زیادی دارد و پاداش آن همیشه قطعی نیست و عوامل خارجی میتوانند بر آن اثر بگذارند.
مهمترین و اصلیترین عواملی که پاداش استیکینگ را تحت تأثیر قرار میدهند عبارتند از:
هنگامی که رمزارز خود را استیک میکنید دارایی شما قفل میشود و دیگر نمیتوانید رمزارز استیکشده را جابهجا یا معامله کنید. البته برخی از رمزارزها نیاز به قفلکردن ندارند و از روشهای خاصی جهت بررسی موجودی و وضعیت استیک بهره گرفته میشود.
رفتار بازار همان چیزی است که هیچکس نمیتواند آن را کنترل کند، چراکه قیمت میتواند در عرض چند ثانیه بالا و پایین رود. حال زمانی که توکنهای شما قفل شدهاند هیچ کاربر تماشای روند بازار از شما برنمیآید.
شایان ذکر است که در برخی موارد توکنهای استیکشده شما با روند قیمت بازار نقدینگی خود را از دست میدهند و ارزش پایینتری به خود میگیرند.
در الگوریتم اثبات سهام تعدادی ولیدیتور تأیید تراکنشها را انجام میدهند، این ولیدیتورها سیستم همیشه روشن و فعالی دارند. به این نکته دقت داشته باشید که هر کاربر بر اساس اعتبار و درصد پاداشها میتواند ولیدیتور موردنظر خود را انتخاب کند.
لازم به ذکر است که ولیدیتورها به ازای کاری که انجام میدهند از کاربران درصدی بهعنوان کارمزد دریافت میکنند. حال ولیدیتور میتواند هر زمان که تمایل داشته باشد این می آن کارمزد را بدون اطلاع کاربر افزایش دهد.
پاداشی که یک سرمایهگذار در ازای استیککردن یک رمزارز دریافت میکند در برخی موارد پس از چند روز به کیف پول وی واریز میشود. شایان ذکر است که تعیین زمان واریز پاداش به ولیدیتور انتخابی سرمایهگذاران بستگی دارد، به همین خاطر در انتخاب ولیدیتور دقت بسیار زیادی بکار ببرید.
همچنین بخوانید:
سوئینگ تریدینگ (Swing trading) چیست؟ بهترین اندیکاتور برای نوسان گیری ارز دیجیتال کدام است؟
همانطور که گفتیم استیکینگ یک روش جدید و نوین برای کسب درآمد غیرفعال است که امروزه از پلتفرمهای مختلف قابل انجام است. در ادامه به بررسی مهمترین نکات جهت انتخاب پلتفرمهای استیکینگ میپردازیم.
امروزه برخی افراد گمان میکنند که با استیکینگ ارز دیجیتال در پلتفرمهای استیکینگ از سواستفاده و هک در امان میمانند. به این نکته دقت داشته باشید که پیش از انتخاب پلتفرم استیکینگ باید از حضانتی یا غیرحضانتیبودن آن اطمینان حاصل نمایید و ریسکهای احتمالی هریک را بدانید.
لتزم به ذکر است که شرکتهای مالی حضانتی مالکیت داراییهای کاربران را به شکل فیزیکی در اختیار دارند. کارگزاریها، بانکهای تجاری یا دیگر موسسات مالی با هدف تأمین امنیت و آسایش کاربران مسئولیت نگهداری از پول و سرمایه سهامگذاران را برعهده میگیرند.
بطورکلی میتوان گفت که در استیکینگ حضانتی کاربر رمزارز خود را از طریق یک نهاد متمرکز نظیر؛ صرافی ارز دیجیتال بایننس، کراکن و کوین بیس استیک میکند. به عبارت دیگر میتوان گفت که در استیکینگ حضانتی کاربر مدیریت کلیدهای خصوصی خود را به صرافی واگذار میکند و به این ترتیب صرافی ارز دیجیتال مالک اختیار تام و کاربر مشمول شرایط و ضوابط خاص صرافی میشود.
استیکینگ حضانتی مزایا و معایب بسیاری دارد که در ادامه به بررسی مهمترین آنها میپردازیم.
مهمترین مزایای پلتفرمهای استیکینگ حضانتی عبارتند از:
• راحتی و آسایش خاطر کاربر
• عدم نیاز به مدیریت و ذخیره کلیدهای خصوصی توسط کاربر
• عدم نیاز به مهارت یا آموزش خاص
• در بسیاری از موارد امکان نقدشوندگی بسیار بالا دارد.
• و...
پلتفرمهای استیکینگ حضانتی علاوه بر مزایای ذکرشده معایبی نیز دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
• ریسکهای امنیتی و ایجاد شکافهای امنیتی و حمله آسانتر هکرها
• عدم کنترل کاربر بر روی داراییهای کریپتویی خود
• واگذاری کلیدهای خصوصی به صرافی ارز دیجیتال موجب میشود که سرمایهگذار کنترل خود بر روی داراییهایش را از دست بدهد.
• برداشت مبلغی از پاداش توسط صرافی ارز دیجیتال و درنتیجه کسب پاداش کمتر
• عدم شفافیت محاسبه پاداشها و نحوه حضانت داراییها
• و..
در این نوع استیکینگ تنها کاربر حضانت کلیدهای خصوصی را برعهده دارد یا به عبارت دیگر کنترل داراییها و سرمایه ارزهای دیجیتال تنها در اختیار کاربر است.
برای استیکینگ غیرحضانتی از کیف پولهای بسیاری میتوان استفاده کرد که آشناترین و محبوبترین آنها عبارتند از: کیف پول تحت وب متامسک و کیف پول سختافزاری لجر.
استیکینگ غیرحضانتی مزایای بسیاری دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
• امنیت بالا
• کنترل کلیدهای خصوصی توسط کاربر
• حضانت و نگهداری داراییها توسط کاربر
• دریافت پاداش بیشتر
• مشارکت در تمرکززدایی شبکه
• و...
مهمترین معایب پلتفرم استیکینگ غیرحضانتی عبارتند از:
• پلتفرمی سخت و تقریباً پیچیده برای افراد تازهکار که باید با مفاهیم پایه و چگونگی استفاده از کیف پولهای ارز دیجیتال آشنایی کامل داشته باشند.
• لزوم ذخیره و نگهداری ایمن کلیدهای خصوصی که برای کاربران بسیار سخت و دلهرهآور است.
• عدم نقدینگی دارایی و مشکلاتی که به دنبال آن برای سرمایهگذاران به وجود میآید.
• انتخاب اعتبارسنج و آشنایی با نحوه انتخاب آن
• و...
درصد سود سالانه یکی از پارامترهای تشخیص بازده سرمایه است. این پارامتر در حال حاضر توسط پلتفرمهای استیکینگ جهت استیک رمزارزها ارائه میشوند. اما برخی صرافیهای ارز دیجیتال با هدف جذب سرمایهگذاران بیشتر این درصد را به شکل غیرواقعی و ناشی از تورم توکن به کاربران ارائه میدهند.
احتمالاً هنگام استیکینگ رمزارزهای مختلف با خود میگویید که در صورت دریافت پاداشهای ۱۰۰ درصدی بدون شک شود خوبی کسب خواهید کرد. اما به این نکته دقت داشته باشید که با طراحی و عرضه توکنهای جدید و فروش آنها قیمت توکنهای شما به دلیل افزایش عرضه تا حد بسیار زیادی کاهش مییابد. به این ترتیب میتوان گفت که در برخی موارد با وجود ۱۰۰ درصد بودن سود سالانه به دلیل کاهش ارزش توکنها ناشی از فشار فروش باز هم شما ضرر متحمل خواهید شد.
خوب است بدانید که درصد سود سالانه بیشتر مساوی با دورههای قفل طولانیمدت است.
همانطور که میدانید پلتفرمهای استیکینگ دورههای قفل سرمایه دارند و در این دورهها داراییهای کاربران قفل و غیرقابل معامله میشوند. در شبکههای مختلف گواه سهام مدت دوره قفل یکسان نیست و از چندروز تا یکماه متغیر است. اما برخی از پلتفرمها داراییهای کاربران را برای مدت طولانیتر از آنچه تعیین شده است بغل میکنند. به همین خاطر کاربر باید زمان بازشدن داراییهای خود را در نظر بگیرید. جالب است بدانید که برخی از پلتفرمها با هدف جذب سرمایهگذاران دورههای قفل ۱۲۰ روزه با سود بسیار بالا به کاربران ارائه میدهند. به این نکته دقت داشته باشید که قفلکردن داراییها برای مدت زمان طولانی چند ایراد اصلی دارد که عبارتند از:
• عدم نقدینگی
• ریسک بازار
• طولانیترشدن دوره قفل نسبت به دوره استیک در پلتفرمهای بومی
• و...
تعدادی از پلتفرمهای استیکینگ حضانتی مدعی هستند که سرمایهگذاران با استیک مقدار مشخصی رمزارز میتوانند سودی بیشتر از یک سود مشخص به دست آورند. به این نکته دقت داشته باشید که این تبلیغ یک ترفند بازاریابی جهت جذب سرمایهگذار است.
شایان ذکر است که اصطلاح سود تا بیش از... مقدار بازده به لحاظ تئوری است و بازده واقعی را نشان نمیدهد. عوامل مختلف و بسیاری نظیر؛ کارمزدها، زمانهای غیرفعالبودن اعتبارسنجها و هزینههای پنهان موجب تفاوت میان بازده تئوری و بازده واقعی میشوند.
از دیگر پارامترهایی که موجب گمراهی و سردرگمی کاربران و سرمایهگذاران میشود به اصطلاح سود تخمینی میتوان اشاره کرد. برای مثال یک صرافی ارز دیجیتال متمرکز با سود استیکینگ ۵/۱۸ درصد به کاربران خود برای دورههای قفل ۹۰ و ۱۲۰ روزه وعده سود تخمینی ۸۶/۳۹ درصد و ۹۹/۷۳ درصد میدهد. در این شرایط تنها کافی است که سرمایهگذار از خود بپرسد چگونه ممکن است با وجود هزینههای بسیار بالای کارمزد و کمسیون یک صرافی ارز دیجیتال سودی بالاتر از سود استیکینگ به کاربران خود بدهد؟
پیشنهاد ما به شما این است که قبل از سرمایهگذاری و استیک یک رمزارز بررسیهای دقیق و کامل را انجام دهید و فریب پیشنهاد بالای سودهای غیرواقعی را نخورید.
بطورمعمول پلتفرمهای استیکینگ در رابطه با هزینهها و کارمزدهای دریافتی از کاربران اطلاعات صحیح و کاملی ارائه نمیدهند. حال ممکن است که کاربران مبتدی یا ناآشنا در رابطه با نحوه محاسبه بازده واقعی اطلاعی نداشته باشند. درنتیجه این امر پلتفرمهای استیکینگ با سواستفاده از این موضوع هزینههای هنگفت و بسیار زیادی جهت سرویسهای ارائهشده نظیر؛ هزینه کمیسیون و کارمزد شبکه از کاربران دریافت میکنند.
پیشنهاد ما به شما این است که پیش از استفاده از پلتفرمهای استیکینگ در رابطه با آنها به خوبی تحقیق کنید تا به این ترتیب متوجه شوید که بابت چه خدماتی هزینه پرداخت میکنید و آیا اصلاً مایل به پرداخت این هزینه هستید یا خیر.
تعداد بسیار زیادی از موسسههای مالی متمرکز نظیر؛ سلسیوس، ویجر، بلاکفای و... اخیراً به دلیل مشکلات نقدینگی و شرایط ناشی از رکود بازار و فروشهای گسترده ورشکسته شدهاند.
متاسفانه اغلب کاربران امروزه بدون اطلاع از نحوه تولید بازده در پلتفرمهای استیکینگ رمزارزهای خود را در آنها سرمایهگذاری میکنند و برخی از این پلتفرمها بدون اطلاع کاربر با هدف کسب سود، سرمایه آنها را به طرفهای ثالث یا بازارسازان وام میدهند. به این نکته دقت داشته باشید که این امر نسبت به استیکینگ رمزارز ریسک بسیار بیشتری دارد.
پیشنهاد ما به شما این است که پیش از استفاده از یک پلتفرم استیکینگ حتماً در رابطه با استیک دارایی خود یا وام آن اطلاعات لازم را کسب نمایید.
اگر برای چگونگی تولید سود پلتفرمهای استیکینگ هیچ پاسخی نیافتید، مطمئن باشید که شما همان منبع سود هستید. یا به عبارت دیگر فعالیت و مشارکت کاربران در یک پلتفرم استیکینگ منبع تولید بازده آن پلتفرم است.
لازم به ذکر است که این نوع کسب درآمد امروزه با اصطلاح پانزی شناخته و معرفی میشود.
مرجع: coin360
