
شب سوم محرم به یکی از هیئتهای معروف قم رفتم. مداح مشهور، طوری از مکالمات حضرت رقیه و ضاربش صحبت میکرد که انگار خود، مدیر فیلمبرداری صحنه بوده است! انگار نه انگار، کلیات زندگی این بانوی سه ساله علیها السلام هم محل ابهام است، چه رسد به جملاتی که میان او و ضارب در بیابان و بدون هیچ شاهدی رد و بدل شده است. جالب این که با نهایت اعتماد به نفس، این مطالب را به صورت قطعی نسبت میداد و از عباراتی مثل «زبان حال» و «شاید» و «من خیال میکنم» که متداول برخی مداحان محتاطتر است هم استفاده نمیکرد. در این باره نکات زیر گفتنی است:
یک: انگار مصیبتها عادی شده است و برخی برای درآوردن اشک مخاطب به نوآوری نیاز دارند. منسوب به امیرمومنان است که اشک، خشک نمیشود مگر به خاطر سنگی دل و دل، سنگ نمیشود مگر به خاطر گناه. شاید برخی پامنبریها (از جمله نگارنده) چنان درگیر گناه شدهاند که کتک خوردن یک دختر سه ساله و یا دقمرگ شدنش کنار سر بریده پدر برایشان چندان غصهآور نیست و برای گریستن، حتما باید بلاهای دیگری بر سر این دخترک مظلوم نازل شود!
دو: گویا برخی مداحان میخواهند بگویند ما متفاوتیم. اگر دیگران این روضه را معمولی میخوانند ما نسخه پلاسش را میخوانیم! اگر دیگران عادیخواناند، ما ویژهخوانیم. اگر دیگران فقط سیلی را روایت میکنند ما چیزهایی دیگر میگوییم که اگر ناصبی هم بشنود پنجه بر گونه بکشد! اگر دیگران اشکتان را درمیآورند، ما کاری میکنیم زخمی از هیئت بیرون بروید و اگر آنها شما را به لطمهزنی وامیدارند ما معتقدیم باید در هیئت جان بدهید. (آن شب به صراحت گفتند با فلان جمله باید جنازه از مجلس بیرون برود!) طوری هم میگوییم که انگار خود صحنهها را دیدهایم، مبادا مخاطب احساس دودلی کند و ضجه نزند.
سه: سید الشهداء، تجسم مظلومیت است. این همه سخنرانی کرد، نامه نوشت، حدیث خواند، آیه تفسیر کرد و اکنون به تنها چیزی که توجه نمیشود همینهاست. وقتی موفقیت یک مداح با حجم آسیبی سنجیده میشود که به بدن امام و یارانش وارد میکند، البته نباید انتظار بیهوده داشت.
چهار: امیدوارم آنها که خیمه شریعتشان را در حسینیه و نه مسجد برپا کردهاند نویسنده را به دشمنی با دستگاه سالار شهیدان متهم نکنند. شیعهای روی زمین نیست که از این تشکیلات بهره نبرده و گره باز نکرده باشد. سخن سر انحرافات است که چون موریانه، تار و پود امامت و دیانت و عقلانیت را میخورد و الا کیست که از چشمه بیکران حسینی بنوشد و مست نشود؟
همین یادداشت در پایگاه خبری وقایع روز