شیطان و نفس خبیثتر از شیطان چنان بین ما و واقعیت حائل شدهاند که گویا ما نسبت به حقیقت نابینا هستیم. برای همین باید دائم به نفس القاء کنیم و بفهمانیم حقیقت فلان است و چشمت را باز کن و وجود آن را انکار نکنی بلکه آن را تصدیق و به آن اذعان کن. یکی دیگر از ابزار یاد مرگ و نمایش حقیقت، دلائل قطعی بر مرگ انسانهای پیشین است. مثل مخروبههایی که زمانی صاحب و ساکن داشتند اما از این دنیا رفتند. بله هر زمان مخروبه دیدی، خود را موعظه کن. دیدی طرف خانه ساخت و زن داشت و بچه داشت و ثروت داشت و الان اثری ازش نیست؟
میخواهی به فکر مرگ باش میخواهی به فکرش نباش، مرگ قطعاً سراغت خواهد آمد مثل صاحب این خانهی مخروبه. الآن کجاست؟ در برزخ یا عذاب کارهای بدش را میچشد یا از کارهای خوبش آنجا بهرهمند میگردد.
قبل از این که این خانه خراب بشود، صاحب و مالک و ساکنش خراب شدهاند و مردهاند.
این خانهی خراب زمانی زندگی درش جریان داشت. پر سر و صدا بود. صداهای خنده و گریه و بازیهای کودکانه و .... الان همهی آن صداها خاموش شدهاند و هیچ کس از اهالی آن در دنیا نمانده است. ما هم یه زمانی ......
راوی میگوید: از امام رضا علیه السلام پرسیدم: این که روایت داریم لحظهای فکر کردن از عبادت یک سال بهتر است مثل چه؟
حضرت فرمودند:
«تَمُرُّ بِالْخَرِبَةِ وَ بِالدِّيَارِ الْقِفَارِ فَتَقُولُ أَيْنَ بَانِيكِ أَيْنَ سُكَّانُكِ مَا لَكِ لَا تَكَلَّمِينَ»
«از کنار خرابهها و شهرها و روستاهایی که یک زمانی آباد بودند ولی الآن آباد نیستند عبور کند و بگوید: آنها که تو را ساختند و بنا کردند کجا هستند؟ ساکنان تو کجا هستند؟ چرا حرف نمیزنید؟»
حقیقت روشن است. قد تبین الرشد من الغی. تمام انسانها رفتنی هستند حتی آنها که در کاخ زندگی میکنند و ما آن به آن به زمان مرگ خویش نزدیک میشویم. الان خرابیها مخصوص خونه نیست. گاهی آدم یه ماشین میبینه اسقاطی هست و مثلاً در بیابان افتاده. یک زمانی راننده داشت الان کجاست آن راننده؟ یا الان عتیقه های صدها سال پیش، هزاران سال پیش رو در موزهها به نمایش میگذارند. وسایلی که در زمانهای دور مورد استفاده قرار گرفته. الان صاحبانش کجا هستند. حتی الان بنابر نقل آثار تخریب شده بر اثر عذاب الهی هنوز هستند. یا میدانیم اقوامی قبلاً بودهاند که الان منقرض شدهاند. کجا هستند؟ چه شدند؟ بر سرشان چه آمده؟
در قرآن بارها امر به سیر در زمین شده است تا در عاقبت انسانهایی که در گذشتهها زندگی میکردند و پشت به خدا کردند بیندیشیم. سرنوشتشان چه شد؟ تاریخ یعنی از گذشتگانی که همه شون از دنیا رفتند از سرنوشتشان درس عبرت بگیریم.
«قُلْ سيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمين»
«بگو در زمین سیر کنید و بنگرید چگونه بود عاقبت اهل گناه.» نمل ــــ 69
و انا بکم لاحقون دیر یا زود ما هم به رفتگان ملحق میشویم.
