اگر شما هم با مشکل روشن و خاموش شدن مداوم پمپ آب ساختمان خود مواجه هستید، باید بدانید که علت اصلی قطع و وصل شدن پمپ آب، معمولا افت فشار در سیستم لولهکشی (وجود نشتی در شیرآلات یا فلاش تانک)، خرابی شیر یکطرفه، از بین رفتن باد منبع تحت فشار و یا تنظیم نبودن کلید اتوماتیک است. در سیستمهایی که فاقد منبع انبساط هستند، این مشکل مستقیما به تنظیمات و عملکرد قطعهای برمیگردد که وظیفه پایش فشار آب را بر عهده دارد. با پیدا کردن منشا افت فشار و انجام یک تنظیم ساده، این مشکل آزاردهنده به راحتی برطرف میشود.
در این مقاله، به بررسی دقیق دلایل این خرابی میپردازیم و در نهایت، نحوه تنظیم صحیح تجهیزات کنترلی پمپ مانند ست کنترل را به صورت گامبهگام به شما آموزش میدهیم.
روشن و خاموش شدن مکرر پمپ (که در اصطلاح فنی به آن Short Cycling میگویند) علاوه بر ایجاد سروصدای زیاد، باعث افزایش مصرف برق و سوختن زودهنگام الکتروموتور میشود. مهمترین عواملی که باعث ایجاد این مشکل میشوند عبارتند از:
نشتی آب در ساختمان: حتی چکه کردن یک شیر آب کوچک یا خرابی فلوتر توالت فرنگی باعث افت فشار در لولهها شده و به پمپ فرمان روشن شدن میدهد.
خرابی شیر یکطرفه: اگر شیر یکطرفه (چک ولو) خراب باشد، آب پمپاژ شده دوباره به سمت لوله اصلی یا مخزن برمیگردد، فشار افت میکند و پمپ مجدداً روشن میشود.
گرفتگی لولهها و فیلترها: وجود رسوب در مسیر آب باعث ایجاد اختلال در جریان آب و عملکرد سنسورهای فشار میشود.
تنظیم نبودن تجهیزات کنترلی: اگر فشار استارت پمپ متناسب با ارتفاع ساختمان و فشار آب شهری تنظیم نشده باشد، دستگاه دچار اشتباه شده و مدام قطع و وصل میشود.

بر روی این دستگاه، یک پیچ تنظیم تعبیه شده است که معمولا با علامتهای مثبت (+) و منفی (-) مشخص میشود. این پیچ وظیفه تنظیم فشار استارت را بر عهده دارد؛ یعنی تعیین میکند که پمپ در چه فشاری روشن شود.
برای تنظیم صحیح این پیچ، مراحل زیر را به دقت دنبال کنید:
قطع کردن برق پمپ: پیش از هر اقدامی، برای رعایت ایمنی، دوشاخه پمپ را از پریز برق بکشید یا مینیاتوری مربوط به آن را قطع کنید.
باز کردن یک شیر آب: بالاترین شیر آب در ساختمان (مثلا شیر آب طبقه آخر) را به مقدار بسیار کمی باز بگذارید تا آب به صورت باریک جریان پیدا کند.
وصل کردن برق و شروع تنظیم: برق پمپ را وصل کنید. اگر متوجه شدید که در این حالت پمپ مدام روشن و خاموش میشود، باید دست به کار شوید.
چرخاندن پیچ به سمت منفی (-): اگر پمپ بیش از حد روشن و خاموش میشود و حساسیت بالایی دارد، پیچ تنظیم را کمی (در حد نیم دور) به سمت علامت منفی (-) بچرخانید تا فشار استارت کاهش یابد.
چرخاندن پیچ به سمت مثبت (+): اگر پس از باز کردن شیر آب، پمپ با تاخیر زیاد روشن میشود یا اصلاً روشن نمیشود، پیچ را به سمت علامت مثبت (+) بچرخانید تا حساسیت سنسور افزایش یابد.
تست نهایی: پس از تنظیم پیچ، شیر آب را کاملا ببندید. پمپ باید پس از چند ثانیه (حدود ۸ تا ۱۰ ثانیه) به طور کامل خاموش شود و تا زمان باز شدن مجدد شیر، استارت نخورد.
نکته مهم: پیچ تنظیم به هیچ وجه نباید بیش از حد سفت یا شل شود. تنظیمات را به صورت میلیمتری و با حوصله انجام دهید.

برای درک بهتر و عیبیابی سریعتر، میتوانید از جدول کاربردی زیر استفاده کنید:

برای اینکه پمپ آب تنها در زمان باز شدن شیرهای آب روشن شود و پس از بستن آنها به طور خودکار خاموش گردد، از تجهیزات هوشمندی استفاده میشود. یکی از رایجترین و کارآمدترین این قطعات، ست کنترل است. این دستگاه با استفاده از سنسورهای جریان و فشار، متوجه باز و بسته شدن شیرهای آب در طبقات میشود و فرمان روشن یا خاموش شدن را به موتور پمپ ارسال میکند.
اگر این قطعه به درستی تنظیم نشده باشد، حساسیت آن نسبت به تغییرات فشار به هم ریخته و شاهد قطع و وصل شدن پمپ آب در فواصل زمانی کوتاه خواهیم بود.
مشکل قطع و وصل شدن پمپ آب، مسئلهای نیست که بتوان آن را نادیده گرفت؛ چرا که در کوتاهمدت میتواند هزینههای سنگینی برای تعمیر یا تعویض الکتروموتور روی دست شما بگذارد. با بررسی نشتیهای ساختمان و یادگیری نحوه تنظیم قطعات کنترلی، میتوانید عمر مفید سیستم آبرسانی خود را به شکل چشمگیری افزایش دهید.