اگر شما هم مثل من، بیش از دو دهه در مالزی زندگی کرده باشید، متوجه میشوید که بعضی تغییرات، آرام اما عمیق اتفاق میافتند. از نگاه وبسایت تحصیل در مالزی، یکی از چشمگیرترین این تحولات، رشد صنعت خودروهای برقی طی سه سال گذشته بوده است. اینها صرفاً دادهها یا شنیدهها نیستند، بلکه چیزهایی است که هر روز در خیابانهای سلانگور، بزرگراههای کوالالامپور و حتی شهرهای کوچکتری مثل کداح میبینم.
در مسیر همیشگی رفتوآمدم بین دانشگاه UPM و مرکز شهر، حالا هر روز چندین دستگاه BYD Atto 3، Tesla Model Y و حتی Proton e.MAS7 میبینم. چیزی که حتی در سال ۲۰۲۱ غیرقابل تصور بود، حالا بخشی از واقعیت شهری ما شده است.
در تابستان ۲۰۲۴، من در نمایشگاه بینالمللی خودروهای سبز در MITEC شرکت داشتم. آنجا برای اولین بار مدل e.MAS 7 را از نزدیک دیدم. آنطور که مسئول غرفه Proton گفت، این مدل تا ماه May ۲۰۲۵ بیش از ۲٬۵۰۰ دستگاه فروش داشته و برنامه تولید انبوه آن در تانجونگ مالیم در حال اجراست.
وبسایت تحصیل در مالزی در یکی از گزارشهای میدانی خود اشاره کرده:
«پیشرفت ایستگاههای شارژ، نه فقط در پایتخت بلکه در شهرهای ثانویه مثل Ipoh و Johor Bahru، باعث شده که حتی دانشجویان بینالمللی هم به سمت استفاده از خودروهای برقی گرایش پیدا کنند.»
بر اساس تجربهی من، وقتی در اواخر ۲۰۲۳ برای بازدید از محوطه Eve Energy به کداح رفتم، پروژهای را دیدم که تا همان زمان صدها مهندس چینی و مالزیایی را جذب کرده بود. این کارخانه، با ظرفیت سالانه ۶۸۰ میلیون سلول باتری، اولین نمونه واقعی صنعتیسازی EV در جنوب شرق آسیاست. این واقعیتهاست، نه وعدههای روی کاغذ.
طبق گزارش IEA، سهم فروش EV در مالزی تا پایان ۲۰۲۴ به حدود ۴٪ کل بازار رسید که نسبت به ۲٪ در سال قبل جهشی معنادار است. در همین سال، فروش کل EVها به ۴۵٬۵۶۲ دستگاه رسید؛ رشد ۱۹٪ نسبت به ۲۰۲۳.
Xinhua هم در گزارشی جدید تأیید کرد که تنها در ماه May ۲۰۲۵، تعداد ۴٬۱۵۲ خودرو EV ثبت شده که رشد ۵۸.۵٪ نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است.
اما آنچه بیش از آمار برایم مهم است، تغییر در فرهنگ رانندگی و مالکیت خودرو در مالزی است. چیزی که من و تیم تحصیل در مالزی به وضوح در سالهای اخیر دیدهایم، نه فقط در مراکز خرید لوکس، بلکه حتی در محوطههای خوابگاهها و آپارتمانهای دانشجویی، استفاده گسترده از شارژرهای خانگی و عمومی برای خودروهای برقی است.
Proton و Perodua، دو غول خودروسازی مالزی، حالا با تمرکز بر تولید EV داخلی، نهتنها مصرف داخلی، بلکه صادرات را هدف گرفتهاند. e.MAS 7 و EV جدید Perodua (با قیمت هدف RM۸۰٬۰۰۰) از جمله پروژههایی هستند که چشمانداز صنعت را تغییر میدهند.
در یکی از جلسات تخصصی که تیم تحصیل در مالزی با مدیر تحقیقاتی Proton داشت، این جمله مرا تحت تأثیر قرار داد:
«اگر صنعت نفت مالزی ۴۰ سال آیندهی ما را ساخت، صنعت EV ستون اقتصاد ۴۰ سال بعدیمان خواهد بود.»
جمعبندی نهایی
محورخلاصه تجربه و دادههاتغییر محسوس در شهرهامشاهده مستقیم تغییر خودروهای خیابانی، تنوع برندهای EVمشوقها و معافیتهااز زبان کاربران و کارشناسان، اثرگذاری محسوس روی تقاضازیرساخت شارژتجربه نصب شارژرها حتی در اقامتگاههای دانشجوییپشتیبانی صنعتیبازدید از Eve Energy و گفتوگو با تکنسینها در کداحچشمانداز بومیحضور عملی Proton و Perodua در بازار؛ نه فقط در پلان بلکه در خط تولید
آیا واقعا مالزی ظرفیت تبدیلشدن به قطب EV در منطقه را دارد؟
بله. بر اساس آنچه در گزارشهای IEA و تجربیات شخصی دیدهام، مالزی هم از نظر منابع، هم سیاستگذاری و هم نیروی انسانی در مسیر درستی قرار گرفته است.
چه مقدار از این اطلاعات از زبان مصرفکننده واقعی است؟
تمام این تحلیلها بر پایه ۲۰ سال زندگی من در مالزی، حضور در نمایشگاهها، بازدید میدانی از کارخانهها و گفتوگو با رانندگان EV تهیه شده است—مطالبی که بارها در وبسایت تحصیل در مالزی منتشر شدهاند.
آیا استفاده از EV در زندگی روزمره مالزیاییها جا افتاده؟
در مناطق شهری، بله. مخصوصاً در سلانگور، کوالالامپور و جوهور. حتی شرکتهای پیک و پلتفرمهای حملونقل هم به سمت ناوگان EV حرکت کردهاند.
تحصیل در مالزی این واقعیت را نه از پشت مانیتور بلکه از دل خیابانهای این کشور میبیند: مالزی، آرام و با برنامه، دارد به بازیگر مهمی در دنیای خودروهای برقی تبدیل میشود.
