در ژانویه ۱۹۴۵ سلاح جدیدی وارد عمل شد که همه محاسبات استراتژیک را بر هم زد. روزولت رئیس جمهور آمریکا ۳ سال از پروژه منهتن حمایت کرد پروژهای که هدف آن تولید بمب هستهای بود. سرچشمه های آن تحولات علمی که در نهایت منجر به تولید بمب هستهای شد به آلمان رسید. اگر یهودیان به حکم تعصبات نژادی آلمانیها وادار به جلای وطن نشده بودند آلمان پیش از سایر کشورها به بمب هستهای دست مییافت. در سال ۱۹۳۹روزولت که نگران مقاصد آلمان بود هیئتی را با هدف ایجاد هماهنگی در انتقال اطلاعات مربوط به حوزه گداخت هستهای تشکیل داد. پس از تابستان ۱۹۴۲ میلیونها دلار مخفیانه صرف پروژه منهتن شد.
در دسامبر ۱۹۴۲ دکتر انریکو فرمی و سایر دانشمندان در زمین اسکواش دانشگاه استگ فیلد شیکاگو شاهد نخستین واکنش زنجیرهای هستهای بودند. به این ترتیب دیگر جای هیچ تردید ی درباره کارایی بمب اتم باقی نماند. در اوک ریج تنسی و هنفرد واشنگتن کارخانههای عظیم تولید پلوتونیوم برپا شد همزمان در در لوس آلموس نیومکسیکو گروهی از فیزیکدانهای زیر نظر دکتر رابرت اپنهایمر مشغول رفع مشکلات علمی و فنی ساخت بمب اتم بودند.
۱۲۰ هزار نفر پروژه ۲ میلیارد دلاری منهتن فعالیت میکردند. این پروژه عمدتاً حاصل ابتکال رزولت بود تا زمان مرگ رزولت در آوریل ۱۹۴۵ معاون او هری ترومن از جریان امور باخبر نبودو همین امر نشان از مخفی کاری در حول و حوش این پروژه داشت. در تابستان ایالات متحده سه بمب اتم آماده کرد که یکی از آنها در ۱۶ ژوئیه در نیومکزیکو با موفقیت آزمایش شد.
ترومن تصمیم گرفت از این سلاح استفاده کند ، در ژوئیه ترومن به قصد دیدار با استالین رهبر شوروی و چرچیل نخست وزیر انگلستان راهی پوتسدام شد . چندی بعد چرچیل جای خود را به کلمنت آتلی رهبر حزب کارگر داد که در انتخابات ژوئیه ۱۹۴۵ بر او غلبه کرده بود ترومن به استالین گفت که ابربمب در اختیاردارد، اما او واکنشی نشان نداد. احتمالاً استالین همان قدر درباره سلاح های هسته ای می دانست که ترومن؛ او نیز پیگیر برنامه هسته ای خود بود و به گزارش های جاسوسی از لس الموس دسترسی داشت.
در ۲۶ ژوئیه ترومن موافقت خود را با اعلامیه پوتسدام اعلام کرد: از ژاپن خواسته بودند که بی درنگ تسلیم شود یا در انتظار انهدام فوری و کامل باشد. چون در آن اعلامیه هیچ اشاره ای سرنوشت امپراتور نشده بود ژاپن پاسخ منفی داد.در ۲۷ ژوئیه ترومن بر دستور قبلی اش مهر تأیید زد؛ بر مبنای این دستورچنانچه ژاپن تا پیش از ۳ اوت تن به تسلیم نمی داد نیروی هوایی بیستم موظف به پرتاب بمب بر یکی از چهار شهری می شد که قرار بود هدف قراردهد. انتخاب محل فرود و زمان پرتاب بمب به شرایط آب و هوایی و سایر ملاحظات منطقه ای بستگی داشت کشتی های جنگی نیروی دریایی امریکا پیش تر ده بمب را به تینیان منتقل کرده بودند دومین بمب پلوتونیومی به نام مرد چاق و بمب اورانیومی پسر کوچک هیروشیما به اعتبار ارزش نظامی اش انتخاب شد.
پل تی شکل آن هدف کاملاً مناسبی به حساب می آمد. در ضمن تصور بر آن بود که در هیروشیما اردوگاه اسرای متفقین برپا نباشد ( که تصوّر غلطی از آب درآمد)در ۶ اوت بمب افکن بی - ۲۹ انولاگی به همراه خدمه و با هدایت سرهنگ خلبان پل تيبتس از تینیان به راه افتاد. در ساعت ۸:۱۵ دقيقة صبح، بمب پسر کوچک بر هیروشیما فرود آمد. حدود ۶۰,۰۰۰ نفر در جا کشته شدند. چندهفته بعد هزاران نفر نیز بر اثر جراحت سوختگی و تأثیر تشعشعات هسته ای جان باختند. در ۸ اوت روسیه به ژاپن اعلام جنگ کرد و ۱/۶ میلیون نفر از سربازان شوروی تهاجم گسترده ای را به منچوری آغاز کردند روز بعد یک بمب افکن بی - ۲۹ دیگر بمب مرد چاق را بر ناگاساکی پرتاب کرد که تأثیرات هولناک آن اندکی کم تر بود؛ ۴۰,۰۰۰ نفر کشته شدند.
در آن زمان برخی از امریکایی ها از جمله (آیزنهاور) معتقد بودند که ژاپن درآستانه تسلیم و استفاده از بمب هسته ای ضروری است از ۱۹۴۵ به بعد بسیاری افراد تصمیم ترومن را به پرسش کشیده اند. او چندان ابایی از این کار نداشت شکی نیست که بیش از هر چیز به خاتمه فوری جنگ و نجات جان متفقین می اندیشید ترومن میگفت چنانچه از بمب استفاده نمی،کرد، از شرمندگی نمی توانست در چشم والدین پرسنل نظامی امریکا نگاه کند، چراکه آنان قربانی ترس و دو دلی وی می شدند. این یکی از ساده ترین تصمیم هایی بود که او دردوره ریاست جمهوری اش گرفت. همین که این بمب قدرت ایالات متحده را به رخ استالین کشید امتیازی به حساب می آمد وانگهی، اگر این بمب پایان فوري جنگ را رقم می زدکه دست روسیه از چین کوتاه می ماند.
مردم ایالات متحده و بریتانیا از بمب هسته ای حمایت کردند در آن برهه با عنایت به افشای شواهد هولناک رفتار ژاپنی ها با اسرای جنگی و غیرنظامیان اسیر
هیچ کس به حال ژاپنی ها دل نمی سوزاند.
بمب هسته ای واقعاً در تسریع پایان جنگ مؤثر واقع شد. با این که شماری از رهبران ژاپن حتی پیش از ۶ اوت خواستار اعلام تسلیم بودند، دیگران، حتی
پس از فجایع هیروشیما و ناگاساكى نيز رأی به ادامه جنگ دادند. در ۹ اوت،کابینه سوزوکی هنوز به نتیجه قطعی نرسیده بود. همان شب امپراتور هيروهيتو
حضور در جلسه کابینه در جریان امر قرار گرفت. اوایل صبح روز بعد او از اعضای کابینه درخواست کرد که تن به تقدیر داده تسلیم گردند. تنها شرطی که
برای متفقین تعیین کرد این بود که کماکان در مقام امپراتور باقی بماند. پیام وی به واشینگتن لندن و مسکو مخابره شد. ترومن به معامله رضایت داد. آتلی نظرمساعد داشت؛ نظر بریتانیا این بود که نظام امپراتوری ژاپن برقرار بماند.
در این میان فقط استالین که در پی کسب پیروزیِ بزرگی بود خود را مغبون احساس می کرد. در ۱۲ اوت متفقین موافقت خود را با شروط ژاپن اعلام کرده به امپراتور هشدار دادند تا در روند تسلیم ژاپن همکاری لازم را انجام دهد. به علاوه به او گفتند که ترکیب نهایی دولت آینده ژاپن در گرو خواست و اراده آزاد مردم ژاپن باشد. شماری از افسران جزء ارتش ژاپن نقشه کشیدند که پس از به قتل رساندن اعضای جناح صلح طلب امپراتور را وادار به ادامه مبارزه کنند سوزوکی که از تهدید کودتای نظامی باخبر بود دچار تردید شد هيروهيتو قاطعانه عمل کرد.
۱۲ اوت اعضای اصلي كابينه و مشاوران خود را گرد آورد و از آنان خواست تا به اتفاق با تصميم او درباره اعلام تسليم موافقت کنند. وی گفت چنین واقعه تحمل ناپذیری را باید تحمل کرد این آخرین هشدار بود.
هيروهيتو با ضبط نوار رادیویی مردم را از تصمیم خود آگاه کرد. افسران جزء به داخل کاخ او هجوم بردند. می خواستند نوار ضبط شده را از بین ببرند و امپراتور را مجبور کنند تا اخرین نفر به پیکار ادامه دهد اما نه نوار را یافتند و نه جرئت کردند به ساحت مقدس امپراتور دست درازی کنند نیروهای وفادار به امپراتور بلافاصله بساط کودتا را برچیدند صبح روز ۱۵ اوت برای نخستین بار صدای امپراتور ژاپن از رادیو پخش شد. امپراتور دستور داد تا سربازان او سلاح ها را بر زمین بگذارند و برای حفظ نظم و انضباط با نیروهای متفقین همکاری کنند بسیاری از مردم ژاپن از سخنان او که با الفاظ پرطمطراق درباری ادا میشد چندان چیزی نفهمیدند در واشینگتن ترومن اعلام کرد که ژاپن تسلیم بی قید و شرط را پذیرفته است. پس از آنکه فرستادگان ژاپن به مانیل مقدمات کار را فراهم کردن نیروهای آمریکایی در روز ۲۸ اوت بدون هیچ حادثه ای در ژاپن پیاده شدند در ۲ سپتامبر مک آرتر سوار بر عرشه نبردنا و میزوری در خلیج توکيو با تسليم رسمي ژاپن موافقت کرد. به حکم ترومن چنین روزی وی چی (VI: Victory over Japan پیروزی بر ژاپن) نام گرفت.
دستیابی شوروی به بمب اتم :
چهار سال بعد از بمباران هیروشیما و ناکازاکی شوروی در سال ۱۹۴۹ به بمب اتم دست پیدا کرد و به انحصار آمریکا در بمب اتم پایان داد با دستیابی شوروی به بمب اتم معادلات جهانی تغییر کرد و جنگ سرد و جنگ تسلیحاتی آمریکا و شوروی به اوج خودش رسید متعاقب این این مسابقه تسلیحاتی اتمی باعث بحران موشکی کوبا شد که جهان را تا آستانه جنگ جهانی سوم پیش برد.
