بيمه باربري قراردادي است که به موجب آن بيمه گر در قبال دريافت حق بيمه، تعهد مي کند اگر در جريان حمل کالا از مبدا تا مقصد، خسارت هاي معين و پيش بيني شده رخ داد، زيان وارده را در حدود شرايط بيمه نامه جبران کند. مبناي حقوقي اين تعهد همان مفهوم کلي بيمه در ماده ۱ قانون بيمه است و از نظر الزام آوري نيز بيمه نامه و الحاقيه هاي آن به عنوان قرارداد معتبر، تابع قواعد عمومي قراردادها از جمله مواد ۱۰ و ۲۱۹ قانون مدني هستند. نتيجه عملي اين است که «نوع پوشش» و «حدود تعهد» را متن بيمه نامه تعيين مي کند، نه برداشت طرفين بعد از وقوع خسارت.
برای مطالعه بیشتر ، وکلای شایان را در گوگل سرچ کنید و از مقاله و ویدیو های تخصصی ما استفاده کنید.
پرداخت خسارت در بيمه باربري معمولا وقتي مطرح مي شود که کالا دچار تلف کلي، تلف جزئي، کسري، آسيب فيزيکي، خيس شدن، شکستگي، آتش سوزي، تصادف وسيله حمل، واژگوني، سرقت به عنف، يا خسارت هاي ناشي از حوادث متعارف حمل شود، البته به شرط آنکه اين خطرها در پوشش انتخابي شما آمده باشد. در عمل، پوشش ها معمولا از «خطرات نام برده» تا «تمام خطر» دسته بندي مي شوند و هرچه پوشش گسترده تر باشد، اثبات استثناها براي عدم پرداخت پررنگ تر مي شود. نکته مهم اين است که بيمه باربري غالبا خسارت را بر مبناي «ارزش بيمه شده» و «اسناد خريد و حمل» محاسبه مي کند، نه صرفا بر مبناي ادعا يا برآورد شفاهي.
سه دسته مانع، از همه پرتکرارتر است:
اول، استثناهاي ماهوي: بسته بندي نامناسب، عيب ذاتي کالا، فساد تدريجي، تبخير و ريزش متعارف، زنگ زدگي ناشي از ماهيت کالا، و خسارت صرفا ناشي از تاخير در حمل، معمولا يا خارج از تعهد است يا فقط در صورت خريد پوشش خاص قابل بررسي است.
دوم، استثناهاي رفتاري: عمد، تقلب، اعلام خلاف واقع درباره نوع کالا، ارزش، مسير يا شرايط حمل، و هر اقدامي که ماهيت ريسک را تغيير دهد، مي تواند به رد يا کاهش پرداخت منجر شود.
سوم، محدوديت هاي قراردادي: فرانشيز، سقف تعهد براي هر بسته يا هر محموله، شرط استفاده از وسيله حمل معين، و شرط رعايت استانداردهاي بارگيري و مهار کالا. اگر اينها در بيمه نامه آمده باشد، بيمه گر به همان ها تکيه مي کند.
برای مطالعه بیشتر ، وکلای شایان را در گوگل سرچ کنید و از مقاله و ویدیو های تخصصی ما استفاده کنید.
در خسارت باربري، سرعت و مستندسازي، نصف راه دريافت پول است. قدم هاي فوري معمولا اينهاست:
کالا را بدون ضرورت جابه جا يا بازسازي نکنيد و تا حد امکان وضعيت را حفظ کنيد تا امکان کارشناسي از بين نرود.
در همان محل تحويل، «اعتراض و اعلام خسارت» را در اسناد تحويل يا رسيد انبار ثبت کنيد و از متصدي حمل يا انباردار صورتجلسه بگيريد.
به بيمه گر اعلام حادثه کنيد و درخواست کارشناس يا بازديد بدهيد. در قانون بيمه، اصل تکليف اطلاع رساني به بيمه گر و آثار تاخير پيش بيني شده و در عمل هم بيمه گر معمولا به رعايت مهلت ها حساس است (به ويژه با توجه به ماده ۱۵ قانون بيمه).
اقدامات معقول براي جلوگيري از تشديد خسارت انجام دهيد، چون اگر خسارت با سهل انگاري شما بزرگ تر شود، در ارزيابي نهايي اثر مي گذارد.
پرونده خسارت باربري معمولا بدون اين اسناد جلو نمي رود:
اصل بيمه نامه يا گواهي بيمه باربري و شرايط پوشش
بارنامه، راهنامه يا سند حمل و تحويل (در حمل بين المللي: اسناد حمل مربوط)
فاکتور خريد، ليست بسته بندي، وزن و تعداد، و در صورت وجود گواهي بازرسي مبدا
صورتجلسه خسارت يا گزارش کسري و آسيب در مقصد (انبار، گمرک، متصدي حمل)
عکس و فيلم واضح از بسته بندي، مهر و موم، آثار ضربه، رطوبت، پارگي، و خود کالا
برآورد خسارت: فاکتور تعمير، فاکتور جايگزيني، يا نظر کارشناس رسمي در صورت اختلاف
اگر سرقت يا حادثه انتظامي رخ داده باشد: گزارش مرجع انتظامي يا مقام صلاحيت دار
ملاک محاسبه معمولا «ارزش بيمه شده» و ميزان خسارت واقعي است. اگر تلف کلي باشد، پرداخت تا سقف ارزش بيمه شده انجام مي شود. اگر تلف جزئي يا آسيب باشد، پرداخت بر اساس درصد خسارت، هزينه تعمير متعارف، يا کاهش ارزش کالا پس از خسارت محاسبه مي شود. سپس فرانشيز کسر مي گردد. اگر کالا يا بخشي از آن قابليت نجات يا فروش داشته باشد، ارزش بازيافت يا فروش به عنوان «سالويج» در محاسبه اثر مي گذارد و مبلغ پرداختي ممکن است بر همان مبنا تعديل شود. همچنين اگر بيمه نامه شما کمتر از ارزش واقعي کالا تنظيم شده باشد، در خسارت هاي جدي ممکن است با پديده کم بيمه گي و کاهش نسبي پرداخت مواجه شويد.
برای مطالعه بیشتر ، وکلای شایان را در گوگل سرچ کنید و از مقاله و ویدیو های تخصصی ما استفاده کنید.
در بيمه باربري، اگر خسارت ناشي از تقصير متصدي حمل، انباردار، راننده، يا هر شخص مسئول باشد، بيمه گر پس از پرداخت خسارت معمولا حق دارد به قائم مقامي بيمه گذار، براي وصول مبلغ پرداختي به مسئول حادثه رجوع کند. اين قاعده در حقوق بيمه ايران به صراحت در ماده ۳۰ قانون بيمه آمده است. براي همين، بيمه گر معمولا از شما مي خواهد حقوق رجوع را از بين نبريد: مثلا بدون هماهنگي، رضايت نامه و تسويه نامه اي که حق مطالبه از متصدي حمل را ساقط کند امضا نکنيد، يا مهلت هاي اعتراض و اعلام خسارت به متصدي حمل را از دست ندهيد. اگر اين حق رجوع از بين برود، ممکن است بيمه گر پرداخت را محدود کند يا در موارد خاص، مطالبه جبران از بيمه گذار را مطرح کند.
