*نکاتی درخصوص اخلاق ورفتار حرفهایی وکلا*
هوالوکیل
*مقدمه* :
هر حرفه ایی دارای آدابی است که رعایت آن اصول و رفتار برای افراد آن حرفه در شرایطی الزامی نیست وليکن توجه به آن ،موجبات شخصیت شغلی و حفظ بیشتر شأن آن حرفه را به دنبال خواهد داشت.
*مقام معظم رهبری:حضرت آیت الله خامنه ای* می فرماید:
انسان آنوقت انسان است که مکارم اخلاق در او فزونی یابد؛وهمچنین *پیامبر اکرم (ص)* فرمودند: «بعثت لاتمم مکارم الاخلاق»؛ برای تمام کردن مکارم اخلاق مبعوث شدم . یکی از آن مشاغلی که درآن رعایت اخلاق و اصول و رفتارموجب حفظ شخصیت شغلی خواهدشد، حرفه وکالت است، که بالتبع عدم توجه و رعایت آن از ناحیه وکلا ،ضمن اینکه شأن وکالت رعایت نمی گردد ،زمینه ساز، برخورد ناشایست و نامتناسب افراد جامعه را بدنبال خواهد داشت که اگر آن وظايف و شرایط رعایت می شد،این مشکلات را بدنبال نخواهد داشت .
*عملکردی که شایسته وکیل نمی باشد* :
1_هر وکیلی می بایست ، برای شروع کار وکالت ،دفتری دراختیار داشته باشد، و وکیلی که دفتر وکالت نداشته باشد ،به نوعی شأن وکالت را حفظ ننموده و گاها ملاحظه میگردد ،وکیل در مکان های نامناسب و یا در مکانی که َدیگر افراد تعیین مینمایند ،به انجام مشاوره و تنظیم قرارداد وکالت اقدام مینمایند، که با این اقدام برخورد بعدی مناسبی را وکیل نمی تواند از موکلش انتظار داشته باشد.و به عبارتی خود وکیل باید یکسری نظامات و اصول را رعایت کند ،تا دیگران به خود اجازه برخورد ناشایست را به تبع برخورد صحیح وکیل ،به خودشان ندهند.
2_مطلب بعدی اینکه ،زمانی وکیل در دفتر وکالت حضور دارد و ارباب رجوع مراجعه می کند، نباید پرونده هایی را که جنبه دفاع را بدلیل عدم محق بودن ،مراجعه کننده، نداشته وصرفآ برای وکیل جنبه مادی دارد را اخذ نماید و به عبارتی وکیل نباید پرونده هایی که موکلش دارای حق و حقوق نمی باشد،را قبول وکالت نماید.
3_نکته دیگر اینکه وکیل نباید طوری با مراجعه کننده رفتار نمايد که ارباب رجوع، این تصور را داشته باشد که وکیل هدفش اخذ حق الوکاله هست نه احقاق حق.
4_مطلب مهمی که باید مدنظر وکیل قرار گیرد، موضوع رفتار و برخورد وی با طرف مقابل موکلش می باشد، که طوری رفتار ننماید که شک و شبهه ایی برای موکلش از باب تبانی ایجاد گردد و در این خصوص از پذيرش طرف مقابل موکلش در دفتر وکالت امتناع و خودداری نماید.
5_از مهمترین نکاتی که نباید وکلا انجام دهند ؛این است که در گفتار و اقدامات بعمل آمده خویش ،صداقت داشته باشند و در همین خصوص نباید مقدار هزینه دادرسی و تمبر وکالت و یا هزینه کارشناسی را بالاتر از آنچه که می باشد،به موکل اعلام نمایند هرچند این کار از تخلفات انتظامی است ،بعد از متوجه شدن موکل از دلایل و مبنای برخورد ناشایست موکل نسبت به وکیل را ایجاد خواهد کرد و شأن وکالت مخدوش می گردد.
*شرایط و عملکردی که وکیل می بایست، رعایت کند:*
1_اولین موضوعی که وکیل باید رعایت کند تا شأن وکالت حفظ گردد، نحوه صحیح پوشش او نشاندهنده اين موضوع نباشد که شخصیت شغلی و حرفهای او را زیر سوال ببرد. چرا که نحوه لباس پوشیدن وکلا می بایست طوری باشد که با دیدن انان توسط افراد ، در دادگستری، وکیل بودنشان در تصور آنان نقش ببندد.
2_دومین نکته ایی که رعایت آن توسط وکیل سفارش شده،رفتار پسندیده و در حد و اندازه اوست و طوری وکیل باید رفتار کند که در ذهن ارباب رجوع ،وقار و متانت و شخصیت او قابل تحسین و احترام باشد.
3_*عملکرد و رفتار وکلا در مراجعه به محاکم و دادگستری ها* :باید به گونه اي باشد که طرف مقابل و یا قضات محاکم ،به خودشان اجازه بی احترامی و یا رفتار ناشایست را ندهند و به عبارتی احترام متقابل با رفتار وکلا ایجاد گردد ازجمله می توان به نحوه ورود وکلا به محاکم قضایی اشاره نمود ،بدین نحو که وکیل باید بداند *الف* : در زمانی که جلسه رسیدگی در حال برگزاری است، وارد جلسه نشود. *ب* :در جلسات رسیدگی ،تلفن همراه خود را خاموش یا در حالت سکوت قرار دهد و به هیچ عنوان به تماس ها پاسخ ندهد. *ج* :احترام موکل و همچنین احترام اصحاب دعوی و وکلای مقابل را حفظ نماید. *د* :در زدن امضا صورت جلسه دادگاه، احترام وکلایی که از وی سابقه بیشتری را دارند حفظ کند و اگر همکار وی وکیل خواهان دعوی است ،اجازه دهد ابتدا صورتجلسه را او امضا بزند *پ* :در زمانی که وکیل طرف مقابل یا موکل وی مطالبی را بیان می کنند ،حرف آنان را قطع نکند و یا حرفی نزند م:صورتجلسه دادگاه را با احترام از قاضی محکمه جهت درج دفاع و یا امضا دریافت و به همان نحو به قاضی محترم مسترد نماید. *س* :در زمان ورود به دادگاه زمانی که جلسه رسیدگی هم نباشد ،با اذن دادگاه وارد شود . *ش* :سعی شود ،در ورود و خروج به محاکم، بی احترامی به قضات از نحوه ورود و خروج ایجاد نگردد . *ص* :در درج و یا بیان هرگونه مطلبی ،از کلمات و جملات کنایه ایی و توهینی استفاده نگردد. *و* : در لوایح احترام همکاران و اصحاب دعوی را درنظر بگیرید و اصرار بر چیزی و یا صدور دستوری که قانونی نیست و از اختیارات محاکم خارج هست ،نکند. *ت* :با قضات طوری برخورد نکنیم که بخواهیم به موکل نشان دهیم که قاضی با ما ارتباط خوبی دارد .وموارد مشابه دیگر...
4_ مطلب دیگری که باید ،در راستای حفظ شأن وکیل رعایت گردد؛وکیل درزمان اخذ هرگونه مدرک از موکلش، رسید آنرا تقدیم نماید تا مسئولیت کمتری متوجه وی باشد و در مقابل از هر گونه ظن و یا تصور نادرست موکل ،نسبت به خود پیشگیری می نماید.
5_یکی از مطالب دیگری که باید مورد لحاظ وکیل واقع شود،که قانون نیز توصیه به آن داشته، تلاش وکیل در راستای ایجاد صلح و سازش می باشد که تمامی وکلا می بایست در این خصوص اقدامات شایسته را بعمل آورند و با توجه به آیین نامه وکالت که اخیرا تصویب و قابلیت اجرا دارد،وکلا با ایجاد صلح و سازش، نگرانی جهت وصول حق الوکاله نخواهند داشت.
6_وکیل باید اقدامات خویش را به اطلاع موکل برساند،و به تماس های موکل پاسخگو باشد،ولی در خصوص پاسخگویی به تماسها، موکل نیز باید شرایط وکیل را درنظر بگیرد و در ساعات اداری سعی کند ،تماس نگیرد و اگر تماس حاصل کند و وکیل پاسخگو نبوده،وکیل دادگستری این موضوع را فرهنگ سازی نماید که در بعضی مواقع امکان پاسخگویی وجود ندارد. 7_و آخرین نکته ایی که باید عرض گردد ،همکاری وکلا با موسسات حقوقی است،که خلاف شأن وکالت محسوب میگردد و با عدم همکاری وکیل با چنین مؤسساتی، ضمن حفظ شأن وکالت، به نوعی حقوق وکلای دیگران در جهت کاری و کسب درآمد وهمچنین اخذپرونده،حفظ میگردد.
بااحترام محمدعلی طیبی سورکی
عضو هیئت مدیره مرکز وکلا مازندران