آزمایش کوه آتشفشان یکی از آزمایش هایی است که همه ما در دوران دانش آموزی با آن اشنا می شویم. این آزمایش تجزیه دی کرومات آمونیوم را طی یک واکنش سریع و گرمازا نشان می دهد. این آزمایش را می توان در خانه با سرکه و جوش شیرین نیز انجام داد البته باید جوانب احتیاط را به خوبی رعایت کنید تا باعث آتش سوزی گسترده نشود.
دی کرومات آمونیوم یک ترکیب معدنی با فرمول (2Cr2O7(NH4 است که مانند همه کرومات ها و دی کرومات ها در حالت اکسیداسیون ۶+ قرار دارد. این ترکیب در واقع یک نمک است که از یون های آمونیوم و یون های دی کرومات تشکیل شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این رابطه با این مقاله از نشریه جهان شیمی فیزیک همراه ما باشید.
این ترکیب شیمیایی یک جامد یونی به رنگ نارنجی است که قابلیت انحلال در آب را دارد. دی کرومات آمونیوم یک ماده اکسید کننده قوی است که با هر ماده کاهشی واکنش نشان می دهد.
این ترکیب به دلیل تولید آتشفشان های ظاهری در آزمایشات رو میزی در مدارس مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال به دلیل ماهیت سرطان زایی استفاده از آن در مدارس ممنوع شده است ولی در کارهای پیروتکنیک هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد.
جهت انجام این آزمایش دی کرومات آمونيوم را وزن کرده و به شکل تپه در کپسول چینی یا ظرف فلزی می ریزیم. سپس آنرا با کبریت یا پنبه الکل روشن می کنیم. این ترکیب پس از مشتعل شدن با زاویه قائم سوخته و سر تپه به داخل فرو می ریزد. سپس واکنش در جهت عکس شروع می شود یعنی دی کرومات آمونیوم از داخل تپه به سمت بالا درست مانند آتشفشان شروع به سوختن می کند و جرقه های آن به اطراف پخش می شود.
توجه داشته باشید که امکان پرتاب جرقه ها تا مسافت یک الی یک و نیم متر وجود دارد بنابراین بهتر است قبل از شروع واکنش عکس به سرعت بشر را روی آن قرار دهید.
از نتایج این آزمایش می توان به افزایش حجم مواد اولیه علیرغم سوختن و عدم نیاز به اکسیژن اشاره کرد که نشان می دهد این واکنش یک واکنش تجزیه است . محصولات این واکنش بخار آب ، نیتروژن و دی کرومات آمونیوم سبز – خاکستری با وزن کمتر نسبت به وزن اولیه است.
