متاسفانه دیده شده اززمانی پای انسان به این طبیعت بکربازشده شروع به تخریب این بناهای زیبا نموده ودرحال صدمه زدن به بافت تاریخی این مکانهای زیباشده وپیامدآن سیستم آبیاری وآب شرب بهداشتی منطقه درحال هدررفت ونابودی است واین سیستم که به واقع زمانی جزبهترین آثار باستانی ایران بوده هم اکنون درحال تخریب ونابودی است حفاظت از بیاره تنها یک وظیفه نیست بلکه نیازمندهمیاری وهمدلی مردم وپژوهشگران، فعالان گردشگری و نهادهای میراث فرهنگی است. اولین قدمی که میتوان دراین مسیربرای حفظ این آثارزیبا برداشت آگاهی عمومی درباره اهمیت چنین آثار تاریخی است وسپس معرفی این مکانها در رسانهها، وبلاگها و برنامههای گردشگری ابزارهایی مفیدتری برای جلب توجه مردم و نهادهای مسول به حفظ این ارزش هاست.روش دیگر مستندسازی و پژوهش علمی درباره این سازههاست. بررسی دقیق تاریخچه، کارکرد و ساختار بیاره میتواند به درک بهتر اهمیت آن کمک کند و زمینه را برای ثبت و حفاظت رسمی آن فراهم سازدو انجام اقدامات مرمتی و مدیریت درست مسیرهای آب میتواند از تخریب بیشتر آن جلوگیری کند.حفاظت از بیاره حفاظت از دانش بومی مدیریت آب در ایران است؛ دانشی که اجدادمان درشکل گیری آن نقش داشته و نشاندهنده توانایی انسان وسازگاری با طبیعت است اگراین میراث از بین برود، تنها یک سازه تاریخی نابود نمیشه بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و تجربههای ارزشمند گذشتگان نیز از دست میره از این دست میتوان به حفاظت از بیاره و دیگر آثار تاریخی منطقه مالآقا که نقشی مهم در حفظ میراث فرهنگی، تقویت هویت محلی و توسعه گردشگری پایدار ایفا کنداشاره کردحفظ این آثار تا حد زیادی به میزان آگاهی و مسئولیتپذیری ما در برابر آنها بستگی دارد.
«مال آقا؛ سفری به اعماق تاریخ در دل کوههای زاگرس»
«سنگنبشتههای هزاران ساله؛ راز پنهان مال آقا
کتیبهها و سنگنبشتهها (برد گپ):
مردم محلی هنگام حفاری برای ساخت و ساز یا کشاورزی، به سنگنبشتههایی برخورد کردهاند که به «برد گپ» (سنگ بزرگ) معروف است. برخی معتقدند این آثار مربوط به دوره مصریان باستان است. قدمت هزاران ساله این کتیبهها معمایی است که هنوز حل نشده شایدباستان شناسان روزی توانستنداین معما راحل کنند....
سازه آبی «بیاره» و خانههای سنگی:
در گوشهای دیگر از مال آقا، سازهای کهن به نام «بیاره» (در گویش محلی) خودنمایی میکند. این سازه سنتی برای انتقال آب از نقاطی که مسیر گسسته بوده، ساخته شده و نشان میدهد نیاکان ما چقدر هوشمند و خلاق بودند. همچنین در دل کوه، خانههایی کندهکاری شده که تاریخ ساختشان هنوز مشخص نیست. آیا پناهگاهی برای عشایر بوده؟ آیا معبدی باستانی است؟ کسی نمیداند.
فراخوان عملی:
از شما خواننده عزیز میخواهم:
اگر به تاریخ علاقه دارید، این مقاله را برای مسئولان میراث فرهنگی، اداره گردشگری خوزستان و خبرنگاران بفرستید.
اگر روزی به مال آقا سفر کردید، به این آثار باستانی احترام بگذارید و چیزی تخریب نکنید.
اگر عکس یا اطلاعاتی از این آثار دارید، برایم بفرستید تا در وبلاگ به اشتراک گذاریم...
اما این روستای زیبا فقط چشماندازهای خیرهکننده ندارد؛ دلش پر از رازهای تاریخی است که شاید کمتر کسی از آنها باخبر باشد. خوزستان فقط نخل و گرما نیست، تمدن کهن ایران اینجا نفس میکشد.
کتیبهها و سنگنبشتهها (برد گپ):
مردم محلی هنگام حفاری برای ساخت و ساز یا کشاورزی، به سنگنبشتههایی برخورد کردهاند که به «برد گپ» (سنگ بزرگ) معروف است. برخی معتقدند این آثار مربوط به دوره مصریان باستان است. قدمت هزاران ساله این کتیبهها معمایی است که هنوز حل نشده. چرا در دل زاگرس، این همه دور از مصر، نشانههایی از تمدن مصر باستان پیدا شده؟ شاید روزی باستانشناسان پاسخ این سؤال را بدهند.
سازه آبی «بیاره» و خانههای سنگی
خطر نابودی و لزوم حفظ:
متأسفانه این گنجینههای تاریخی امروز حال خوبی ندارند. نه موزهای هست، نه تابلوی راهنما، نه حتی نگهبانی. هر باران، هر سیل، هر دست ناآگاه میتواند برای همیشه این آثار را از بین ببرد. اگر امروز اقدام نکنیم، فردا فقط افسانهای از آنها برای فرزندانمان باقی میماند...
نترس، ساده بنویس. قشنگ میشه. بر
