نوشته شده توسط نسرین برزین
وقتی قانون هست، اما "اعتماد حقوقی" نیست
در دنیای تجارت بینالملل، قانون همیشه بوده؛ اما اعتماد حقوقی نه.
مشکل ما فقط تحریم یا بندهای قراردادی نیست — مشکل اینه که در ذهن طرف مقابل، ایران هنوز یک منطقه خاکستری حقوقی است؛ جایی که اگر حقی ضایع شود، معلوم نیست عدالت از کدام مرز عبور میکند تا برسد.
بحران نامرئی: بیاعتمادی حقوقی پیش از امضا
پیش از آنکه قراردادی امضا شود، ذهن طرف خارجی پر از سؤال است:
اگر اختلافی پیش بیاید، دادگاه کجاست؟
آیا رأی داوری بینالمللی در ایران اجرایی میشود؟
آیا تحریم، ضمانت اجرای قرارداد را بیاثر میکند؟
ما در ظاهر با متن قرارداد سروکار داریم، اما در واقع در حال مذاکره با ذهنیت حقوقی جهان هستیم؛ ذهنیتی که نظم، شفافیت و پیشبینیپذیری را مهمتر از هر چیزی میداند.
پارادوکس قانون در ایران
قانون در ایران وجود دارد — از کنوانسیون CMR تا قواعد تجارت بینالملل.
اما مسئله این است که قانون ما در زمین بازی جهانی بازی نمیکند.
شرکتهای حملونقل ما در چارچوبی فعالیت میکنند که بینالمللی نیست؛ یعنی
امضا میکنیم ولی درک بینالمللی از آن نداریم.
قانون داریم اما ضمانت اجراییاش بیرون از مرزها گم میشود.
قرارداد داریم اما طرف مقابل احساس نمیکند در یک سیستم متقارن حقوقی قرار دارد.
به زبان ساده: ما از نظر قانونی در جهان هستیم، ولی از نظر ذهنی هنوز در جزیرهای جدا.
چرا ذهن خارجیها میترسند؟
ترس آنها از ایران، ترس از "بیقانونی" نیست؛
بلکه ترس از "قانونِ بدون رفتار" است.
قانون فقط ماده و تبصره نیست؛ مجموعهای از رفتارهاست که نشان میدهد جامعه چطور به تعهد، زمان و مسئولیت نگاه میکند.
وقتی در قراردادها هنوز امضا جایگزین ساختار میشود، وقتی حل اختلاف را به روابط شخصی میسپاریم، وقتی بندهای ابهامزا را «بعداً حل میکنیم» میگوییم — جهان از ما فاصله میگیرد، نه به خاطر سیاست، بلکه به خاطر الگوی ذهنی ما در برخورد با قانون.
راهکارها
واسطه قانونی،
مهمتر از داشتن دفتر حقوقی در ترکیه یا امارات، این است که "منطق حقوقی ما" شبیه منطق جهانی شود؛ یعنی قرارداد، تعهد، شفافیت و زمانبندی برای ما همان معنا را داشته باشد که برای یک شرکت اروپایی دارد.
قرارداد شفاف یعنی رفتار شفاف.
متنهای حقوقی اگر بدون تغییر رفتار اجرایی امضا شوند، فقط ظاهر مدرن دارند. شفافیت یعنی هر بند قرارداد به یک رفتار واقعی گره خورده باشد.
اعتماد، از شجاعت در پذیرش قانون میاد.
شرکتهایی که داوری بینالمللی را میپذیرند، در واقع اعلام میکنند:
«من از عدالت نمیترسم، چون ساختارم درست است.»
تا وقتی ذهن ما درگیر فرار از قانون باشد، دنیا از ما فرار میکند.
تحریم، یک مانع سیاسی است؛ اما بیاعتمادی حقوقی، یک مانع تمدنی.
اگر میخواهیم در بازار جهانی حضور داشته باشیم، باید از "حضور فیزیکی کالا" فراتر برویم و به "حضور ذهنی قانون" برسیم.
چون در نهایت، حملونقل فقط جابهجایی بار نیست —
جابهجایی اعتماد است بین دو فرهنگ حقوقی.
#ریسک_حقوقی
#اعتماد_تجاری
#قرارداد_بینالمللی
#حقوق_تجارت
#حمل_ونقل_بینالمللی
#تحریم
#حقوق_قرارداد
#CMR
#اعتماد_حقوقی
#بازار_جهانی
#NasrinBarzin #InternationalShipping #ExportGuide
#NasrinBarzin
#NasrinBarzin_Leadership
#NasrinBarzin_Logistics
#NasrinBarzin_GlobalTrade
#AvinLogistics
#avinlogistics_nasrinbarzin
