
تاریخ بشر را میتوان از زاویه رسانهها هم بررسی کرد. هر تغییر در رسانه، روش انتقال اطلاعات، شکل قدرت و سبک زندگی انسانها را تغییر داده است.
در ابتدا انسانها از زبان گفتاری و نقاشیهای غار برای ارتباط استفاده میکردند. در این دوره همه چیز وابسته به حافظه بود و اطلاعات دقیق و ثابت باقی نمیماند.
بعد از آن نوشتار به وجود آمد و انسان توانست اطلاعات را ذخیره کند. این اتفاق باعث شکلگیری تمدنهای بزرگ و ثبت تاریخ شد.
در ادامه اختراع چاپ توسط گوتنبرگ (Printing Press) یک تحول بزرگ ایجاد کرد. برای اولین بار کتابها به صورت گسترده منتشر شدند و دانش از انحصار افراد خاص خارج شد. این موضوع باعث افزایش سواد و رشد علم شد.
در قرنهای بعد رسانههای جمعی مثل روزنامه، رادیو و تلویزیون وارد زندگی انسان شدند. تلویزیون (Television) نقش مهمی در شکل دادن افکار عمومی داشت و رسانه به ابزار قدرت تبدیل شد.
با آمدن اینترنت همه چیز تغییر کرد. ارتباط دوطرفه شد و هر کسی توانست تولیدکننده محتوا باشد. شرکتهایی مثل گوگل (Google) و متا (Meta Platforms) نقش مهمی در این دوره داشتند.
بعد از آن گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی آمدند. حالا رسانه همیشه همراه انسان است و الگوریتمها تعیین میکنند چه چیزی ببینیم. در این دوره توجه انسان به یک ارزش اقتصادی تبدیل شد.
در نهایت امروز به عصر هوش مصنوعی رسیدهایم. ابزارهایی مثل اوپنایآی (OpenAI) باعث شدهاند که رسانه فقط منتقلکننده اطلاعات نباشد، بلکه تولیدکننده هم باشد. محتوا به صورت خودکار ساخته میشود و تشخیص واقعیت از محتوای مصنوعی سختتر شده است.
در کل میتوان گفت رسانهها از ابزار ساده ارتباطی به نیرویی تبدیل شدهاند که روی فکر و رفتار انسانها تأثیر مستقیم دارند.
سؤال مهم امروز این است که ما رسانه را کنترل میکنیم یا رسانه ما را؟