فولاد 1.2080، که در بازار به اسم SPK و K100 هم معروف است، یکی از بهترین فولادها برای ساخت ابزارهای مقاوم است. اگر بخواهم ساده بگویم، این فولاد آنقدر سخت و مقاوم در برابر سایش است که برای ساخت ابزارهایی مثل قالبهای برش فلز، تیغهها و پانچها از آن استفاده میکنند. این ابزارها باید خیلی محکم باشند تا در برابر فشار و اصطکاک زیاد دوام بیاورند. جوشکاری فولاد 2080 مثل کار با یک متریال حساس است؛ کوچکترین اشتباهی میتواند باعث ترک خوردن آن شود.
چرا جوشکاری فولاد 2080 کار سختی است؟
دلیل اصلی دشواری جوشکاری، ترکیب شیمیایی فولاد 2080 است که در آن مقدار زیادی کربن و کروم وجود دارد. این عناصر باعث میشوند:
خطر ترکخوردگی: وقتی یک قطعه فولاد را جوش میدهید، ناحیه جوش و اطرافش به شدت داغ میشود و بعد به سرعت سرد میشود. این سرد شدن سریع، ساختار فولاد را شکننده میکند و احتمال ترک خوردن آن، بهخصوص بعد از خنک شدن کامل، خیلی بالا میرود.
شکنندگی طبیعی: خود فولاد spk هم مقاومت بالایی در برابر ضربه ندارد. جوشکاری با ایجاد فشار داخلی، این شکنندگی را بیشتر میکند و ممکن است قطعه بشکند.
تفاوت دمایی زیاد: این فولاد گرما را خوب پخش نمیکند. این یعنی یک بخش خیلی داغ میشود و بخش دیگر سرد میماند. این تفاوت دما باعث ایجاد فشار داخلی در قطعه شده و ممکن است باعث کج شدن یا ترک خوردن آن شود.
روشهای مناسب برای جوشکاری k100
انتخاب روش درست، درصد موفقیت شما را بالا میبرد. بهترین روشها برای این عملیات عبارتند از:
● جوشکاری TIG (آرگون): این روش بهترین انتخاب است. چون به شما اجازه میدهد گرما و قوس جوش را به دقت کنترل کنید و یک جوش تمیز و با کیفیت ایجاد کنید.
● جوشکاری با الکترود دستی (MMA): این روش برای ترمیمهای کوچک یا پر کردن نقصها خوب است. فقط باید از الکترودهای مخصوصی استفاده کنید که خطر ترکخوردگی را کم میکنند.
● جوشکاری لیزری: این روش برای کارهای خیلی دقیق مناسب است. لیزر فقط قسمت کوچکی را گرم میکند، بنابراین آسیب و فشار داخلی به حداقل میرسد. البته چون هزینهاش بالاست، بیشتر در کارهای حساس استفاده میشود.
چطور فولاد spk را جوش دهیم؟
مراحل جوشکاری فولاد k100 به شرح زیر است:
تمیزکاری کامل: سطح قطعه را کاملاً از هرگونه کثیفی، چربی، زنگزدگی یا رنگ پاک کنید.
پیشگرمایش: این مهمترین مرحله است! قبل از جوشکاری، کل قطعه را به طور یکنواخت تا دمای 300 تا 500 درجه سانتیگراد گرم کنید. این کار باعث میشود جوش به آرامی سرد شود و ترک نخورد. به نقل از میهن فولاد: "برای جوشکاری این فولاد الکترود آلیاژی Cr-Mo بهتر است."
انتخاب سیم جوش: از سیمهای جوشی استفاده کنید که انعطافپذیری بیشتری دارند (مثل سیمهای پایه نیکل). این سیمها میتوانند فشار ناشی از جوش را بهتر تحمل کنند.
● گرمای کم، پاسهای نازک: به جای اینکه یک جوش ضخیم بزنید، چند پاس نازکتر بزنید و گرما را کم نگه دارید.
● آرام خاموش کردن: در پایان هر پاس، قوس جوش را به آرامی و با کم کردن تدریجی آمپراژ خاموش کنید.
● عملیات حرارتی پس از جوشکاری: بلافاصله بعد از جوشکاری، قطعه را در دمای 200 تا 300 درجه سانتیگراد نگه دارید. این کار باعث میشود فشار داخلی کم شود و جوش محکمتر شود.
● سختکاری دوباره: اگر میخواهید قطعه به سختی اولیه خود برگردد، باید آن را دوباره در کوره قرار دهید تا فرآیند سختکاری روی کل آن انجام شود.
در کل، جوشکاری فولاد 1.2080 یک عملیات تخصصی است که نیاز به دقت و حوصله زیادی دارد. اما با رعایت مراحل گفته شده، میتوانید با موفقیت این کار را انجام دهید. با داشتن دانش و تجربه کافی، امکان تعمیر و ساخت ابزارهای مقاوم از این فولاد فراهم میشود. البته بهتر است همیشه این کار را به یک متخصص بسپارید تا از کیفیت و ایمنی عملیات مطمئن باشید.
سوالات متداول
چرا پیشگرمایش در جوشکاری فولاد spk مهم است؟
پیشگرمایش باعث میشود قطعه جوش و اطراف آن به آرامی سرد شود و از ایجاد یک ساختار شکننده جلوگیری میکند. با این کار، احتمال ترک خوردن قطعه به شدت کم میشود.
آیا میتوان برای جوشکاری 2080 از الکترود معمولی استفاده کرد؟
خیر، به هیچ عنوان. الکترودهای معمولی برای این نوع فولاد مناسب نیستند و باعث ایجاد یک جوش پر از ترک و ضعیف میشوند. حتماً باید از الکترودهای مخصوص با انعطافپذیری بالا استفاده کنید.
آیا جوشکاری سختی فولاد 1.2080 را از بین میبرد؟
بله، جوشکاری میتواند سختی فولاد را در ناحیه جوش تغییر دهد. اگر مراحل را درست انجام ندهید، ممکن است این ناحیه خیلی شکننده شود. برای اینکه سختی به حالت اولیه برگردد، باید کل قطعه را دوباره در کوره سختکاری کنید.
