مصدق، از حذف تا مصادره

✍️ مائده خیّری | جامعه‌شناس

سال‌هاست که نام و یاد دکتر محمد مصدق، نخست‌وزیری که در دل مردم جا داشت، از روایت رسمی حذف شده بود. توی کتاب‌های درسی، رسانه‌های حکومتی، حتی در نمادهای ملی، سعی شد انگار اصلاً وجود نداشته. چون مصدق نه "ولایی" بود، نه با تندروها سر سازگاری داشت.

ولی حالا چی؟ تو این بحران شدید بی‌اعتمادی، سقوط مشروعیت، و شکاف عمیق بین مردم و حکومت، همون‌هایی که روزی حذفش می‌کردن، دارن از نام و سرمایه اجتماعی‌ش برای نجات خودشون خرج می‌کنن.
نمادش رو می‌ذارن کنار تصویر رهبری، نقل‌قولاشو می‌چسبونن به دیوار نهادهای رسمی، طوری که انگار همیشه طرفش بودن.

این پدیده از نگاه جامعه‌شناسی، "بازمصرف نمادین سرمایه‌های حذف‌شده" ست. یعنی وقتی منابع مشروعیت خودت ته کشیده، میری سراغ گذشته؛ اما نه برای بازخوانی صادقانه، بلکه برای مصادره و مصرف ابزاری.

مصدق امروز بیش از همیشه زنده‌ست،
نه به خاطر اون‌ها،
بلکه چون مردم هنوز به‌دنبال صداقت، استقلال، و مقاومتِ بی‌ادعا هستن.