در عبارت انها تحیض به هر دو صورت أنها و إنها قابل قرائت است. اگر أنها بگوییم به لحاظ معانی بیانی به تقدیر لام تعلیل آمده یعنی ذلک لانها تحیض… و میتوانیم آن بگوییم از باب استیناف بیانی نه استیناف نحوی.
یکی از ابواب بسیار مهم معانی بیان باب فصل و وصل است به طوری که بعضی مبالغتا گفتهاند: تمام معانی بیان فصل و وصل است به طوری که مخاطبی که وارد تعامل با متن می شود چه تعامل با آیات الهی یا تعامل با روایات اگر فصل و وصل را نداند شاید به درجات بسیار زیاد در درک صائب، نسبت به روایات و آیات تاثیر می گذارد و این به دلیل اهمیت فصل و وصل می باشد. استیناف بیانی از موارد فصل است نه وصل یعنی در جایی که حکم را گفت و بعد گفت اذا بلغت تسع سنین، یا بعد گفت ذلک انها تحیض، اینجا فصل آورد، وصل نکرد و نگفت ذلک و انها تحیض به این استیناف بیانی گفته میشود.
استیناف بیانی جایی است که سوالی در تقدیر باشد، که بلافاصله با استیناف و با فصل آن سوال جواب داده میشود. لذا چون فصل است إنها گفته میشود. در آیات قرآنی چنین مواردی زیاد است می فرماید: قال یا نوح إنه لیس من اهلک و به دنبال آن می فرماید: إنه عمل غیر صالح …عبارت به فصل آورده شد و استیناف کرد گویی سوالی در تقدیر است حضرت نوح می فرماید لماذا…
یا «و ما ابرء نفسی» نمی گوید «و ان النفس لاماره بالسوء» بلکه می گوید «ان النفس لاماره بالسوء».
بنابراین ذلک انها تحیض تعلیل است در ذیل روایت یا به تقدیر لام تعلیل که آن خوانده می شود و یا از باب استیناف بیانی که إنّ خوانده می شود در هر صورت تعلیل نسبت به سن ۹ سال است.
نتیجه بحث:
روایاتی که ۹ سال را بیان میکند: یا مطلق است یا در ذیل آن تعلیل آورده شده و روایاتی نیز داریم که مسئله ۱۳ سال را بیان کرده اند. بنابراین ۹ سال دخالت دارد اما به قرینه تعلیل و به قرینه ذیل این روایات، نه سببیت استقلالی بلکه سببیت به معنای جزء السبب و جزءالعله بودن و جز العله دیگر آن ظهور و بروز علامات بلوغ تکوینی و طبیعی است که از جمله آنها رویت حیض و ازجمله آنها فعلیت نیازهای جنسی و تمایلات جنسی است.
حال اگر ۹ سال شد و ظهور و بروز علائم دیگر نبود مسئله به چه صورت میشود؟ در اینجا معیار نوعیه چیست؟ چون شرایط عامه تکلیف دخالت علی نوعی دارند در حالیکه ظهور امارات که دخالت علی داشت هنوز نیامده پس باید چه کنیم؟ با اخذ به روایات ۱۳ سال در اناث که در کنار ظهور امارات، سن ۱۳ سال را سن بلوغ اشد تلقی کردهاند این بر کدام مبانی اصولی است؟
بر اساس جمع بین دو دسته از روایات اینطور میشود که: روایات ۹ سال معلل به ظهور و فعلیت امارات بلوغ و در روایات ۱۳ سال به لسان قیدی که مطرح کردند و گفت او حاضت قبل … بله اگر حاضت قبل از ۱۳ سال بلوغ تکوینی اشد میشود و اگر حیض نشد ۱۳ سال میشود روایت عمار ساباطی را دقت کنیم سالت عن الغلام متی یجب… والجاريه مثل ذلک…او حاضت قبل ذالک…
بنابراین به قرینه روایات معلل که ۹ سال را معلل میکرد به بلوغ تکوینی، اگر قبل از ۱۳ سال ظهور و بروز علائم تکمیلی شد دختر در سن بلوغ اشد است و در صورت وجود عقل و قدرت و بلوغ تکوینی به عنوان شرایط عامه تکلیف دختر بالغ است و اگر نشد سن ۱۳ سال است.
نتیجه نهایی بحث:
نتیجه نهایی این است که: ما همانند مشهور در بلوغ اشد ذکور با توجه به روایات که سن استجماع جمیع شرایط تکلیف است ۱۵ سال را تلقی کردیم و در خصوص اناث اخذ به سن ۹ سال کردیم و به سن ۹ سال سببیت دادیم مثل مشهور، اما نه سببیت استقلالی بلکه به تعلیلی که در ذیل روایات آمده، سببیت آن غیر استقلالی و جزءالعله ای است و جزءالعله دیگر خود تعلیل در روایات یعنی ظهور و فعلیت علایم و امارات. در دو جا از مشهور فاصله گرفتیم در سببیت استقلالی سن ۹ سال و دیگر در صورت عدم بروز امارات اخذ به ۱۳ سال کردیم پس ما به ۱۳ سال اخذ نکردیم و به ۹ سال به عنوان جزء العله اخذ کردیم اما در صورت عدم بروز و ظهور امارات تکوینی بلوغ در بستر ۹ سالگی، سن ۱۳ سال را امارهی نوعیه بلوغ اشد اناث تلقی کردیم. بنابراین قبل از ۹ سالگی در خصوص دماء ثلاثه اعتباری نیست و ملحوظ شارع نیست اگر چه نادرا امکان ظهور علامات طبیعی بلوغ هست ولی دارای اعتبار شرعی نیست. در بستر ۹ سال که خود ۹ سال جزءالعله است و دختر در ۹ سالگی مشروط به ظهور امارات بالغ است و وضع قلم تکلیف بر او می شود و اگر این علامات نبود ۱۳ سالگی سن بلوغ اشد دختران میباشد.
