خیانت در امانت زمانی رخ میدهد که فردی که مسئولیت نگهداری یا حفظ مال یا سندی را بر عهده دارد، به نحوی نادرست از آن استفاده کند یا آن را به نفع خود تصرف نماید.
این عمل موجب نقض اعتماد سپردهگذار و بهوجود آمدن خسارت به او میشود. در واقع، خیانت در امانت به معنای نقض پیمان امانی است که برای نگهداری و حفظ صحیح اموال به عهده گرفته شده است.
در ادامه از این بخش جرم خیانت در امانت، عناصر تحقق جرم خیانت در امانت، عقد امانت و دیگر نکات مهم را شرح میدهم.
جرم خیانت در امانت به عملی اطلاق میشود که در آن فردی که مال، سند یا هر نوع دارایی ارزشمند دیگری را به امانت دریافت کرده است، به نحو نادرستی با آن رفتار کند. این اعمال نادرست شامل استعمال غیرمجاز، تصاحب، تلف کردن، یا مفقود کردن اموال امانی میشود.
به عبارت دیگر، خیانت در امانت به نقض پیمان و عهدی اشاره دارد که بر اساس آن فرد امانتدار موظف است تا اموال را به صورت صحیح و بر طبق توافقنامه محافظت کند و از آن به درستی استفاده نماید.
بر اساس قانون مجازات اسلامی، خیانت در امانت به عنوان یکی از جرایم مالی به شمار میآید و به عنوان جریمهای علیه اموال و حقوق مالکیت شناخته میشود.
در این جرم، معمولا با انعقاد قراردادی به نام «عقد عاریه»، یکی از طرفین قرارداد به طرف دیگر اجازه میدهد تا به طور رایگان از مال یا اموال او نگهداری کند یا از آن بهرهبرداری نماید.
در این زمینه، اصطلاحات مختلف به شرح زیر تعریف میشود:
استعمال: به معنای استفاده شخصی از مال امانتی است.
تصاحب: به معنای تصرف غیرمجاز و غیرقانونی مال امانتی است.
اتلاف: به معنای از بین بردن یا تخریب مال امانتی به هر صورت است.
مفقود کردن: به معنای پنهان کردن مال امانتی به گونهای که صاحب آن نتواند به آن دسترسی پیدا کند، میباشد.
این تعریفات به طور کلی نشاندهنده نقض عهد و پیمان در زمینه امانتداری است و به وضوح رفتارهای نادرست و غیرقانونی را که در چارچوب این جرم قرار میگیرند، توصیف میکند.
