در پروندههای قضایی، آگاهی و استفاده از تفاوتهای کلاهبرداری و تحصیل مال نامشروع نقش کلیدی دارد و میتواند برای طرح اتهام دقیق یا دفاع مؤثر به کار رود[1][2][3].
### استراتژی در طرح اتهام
- اگر شواهد کافی مبنی بر فریب و عملیات متقلبانه وجود داشته باشد (مثل ارائه اسناد جعلی یا فریب قربانی برای واگذاری مال)، طرح اتهام کلاهبرداری منطقی است که مجازات شدیدتر و انفصال از خدمات دولتی را در پی دارد[4][5][1][3].
- در مواردی که صرفاً کسب مال از راه غیرقانونی صورت گرفته باشد، بدون عنصر فریب گزینه مناسبتر، تحصیل مال نامشروع است. برای مثال: بهرهبرداری از موقعیت شغلی یا نقض مقررات برای کسب سود[6][2][3].
### استراتژی دفاعی
- بهترین راه دفاع از متهم، بررسی عناصر جرم است[2]. اگر دادستان فقط کسب مال غیرقانونی را اثبات کند و عنصر حیله، فریب و متقلبانه بودن فعل وجود نداشته باشد، میتوان ادعا کرد که رفتار ارتکابی مصداق کلاهبرداری نیست بلکه تحصیل مال نامشروع است، که مجازات آن کمتر است[4][2].
- اثبات قانونی بودن فرآیند کسب مال با ارائه اسناد و مدارک معتبر در دادگاه و نشان دادن نبود عنصر فریب و تقلب نیز موثر است[2].
### استفاده کاربردی در قضاوت
- قاضیها باید ضمن توجه به ماهیت دقیق عمل مجرمانه، با تحلیل پرونده مشخص کنند که آیا اسناد و مدارک نشاندهنده توسل به وسایل متقلبانه و فریبکاری است (در این صورت کلاهبرداری مورد حکم قرار میگیرد) یا تنها تخلف از مقررات و سوءاستفاده از موقعیت صورت گرفته و عنصر فریب وجود ندارد (در این حالت تحصیل مال نامشروع)[2][3].
- استفاده دقیق از این تفاوتها منجر به صدور حکم صحیح، تناسب مجازات با رفتار مجرمانه و پیشگیری از صدور کیفرخواست اشتباه میشود[4][6].
### نتیجه
در پروندههای مالی، توجه به تفاوت عنصر فریب و روش کسب مال، ابزار مهمی برای وکلا و قضات جهت انتخاب عنوان مجرمانه و دفاع مؤثر خواهد بود[1][2][3].
Citations:
[1] جرم تحصیل مال نامشروع - حکم قانون و مجازات - نمونه رای - مشاوره حقوقی دینا
[2] تحصیل مال از طریق نامشروع - وکیل وند
[3] رای وحدت رویه در مورد تحصیل مال از طریق نامشروع {1404} - حمیرا پارسا
[4] بررسی جرم تحصیل مال نامشروع و مجازات آن + مشاوره با وکیل - داداپویان
[5] تفاوت کلاهبرداری و تحصیل مال نامشروع - موسسه حقوقی دادپویان
[6] تحصیل مال نامشروع، راهنمای جامع برای مواجهه با آن - گروه حقوقی دادپویان
[7] تفاوت کلاهبرداری و تحصیل مال از طریق نامشروع
[8] تحصیل مال از طریق نامشروع چیست؟ چه مجازاتی دارد؟
[9] تحصیل مال از طریق نامشروع - رسول کوهپایه زاده
[10] دفاع در مقابل اتهام تحصیل مال از طریق نامشروع - دکتر حمید بذرپاچ