
یکی از بیماریهای بسیار مهم جوجهها که بیشتر پرورش دهندگان را درگیر نموده ، فلج به دنیا آمدن جوجهها و یا فلج شدن آنها چندی پس از تولد است. در این نوشته از سایت خانه پرندگان قصد داریم شما را با عوامل مختلف فلج کننده جوجهها آشنا کنیم و روشهای پیشگیری و درمان آنها را بیان کنیم.
عوامل فلجی جوجه ها
به صورت کلی میتوان عوامل زیر را در فلج و یا پا باز بودن جوجهها برشمرد که در ادامه به بررسی هر کدام خواهیم پرداخت:

الف – ارتباط فامیلی جفت
یکی از علتهایی که باعث فلج شدن جوجهها میشود، به ژنتیک آنان مربوط میشود. یعنی فلجی به صورت ژنتیکی و وراثتی از پدر و مادر به جوجه انتقال پیدا میکند و یا جفت مولد با هم نسبت فامیلی دارند به عنوان مثال جفت مولد تولید کننده تخم خواهر و برادر هستند و هر دو از یک پدر و مادر متولد شدهاند.
بنابراین در صورتی که به این موضوع توجه نشود جوجههای متولد شده نوک متقاطع و کجی خواهند داشت و فلج و پا باز بودن جوجه نیز یکی دیگر از عوارض جفت گیری پرندههای هم خانواده میباشد.
برای جلوگیری از این مشکل باید جفت را اصلاح نمود. یعنی از نرهای غریبه و تهیه شده از یک جفت یا سالن دیگر جهت جفت انداختن با مادههای خود استفاده کنید.
ب – نگهداری در بستر نامناسب و شیب دار
دومین علت فلجی و یا پا باز شدن جوجهها، نگهداری آنها در بستر نامناسب است. همانطور که میدانید جوجهها پس از تولد باید در یک بستر نرم نگهداری شوند.
جوجهها استخوانهای ضعیفی دارند که دارای حالت غضروفی است، پس برای ایستادن بر روی یک سطح صاف و لغزنده مجبور به باز کردن پنجههای پای خود هستند چون که به راحتی نمیتوانند بر روی بستر بمانند و به اصطلاح پنجههای جوجه بر کف بستر قفل نمیشود.
در صورت ادامه این روند و سفت شدن استخوان پا و پنجههای جوجه، شاهد پا باز ماندن و حتی فلج ماندن آن جوجه خواهیم شد چون جوجهها برای حفظ تعادل خود هر روز باید این حرکت را تکرار کنند و در نتیجه استخوانها نیز به همین شکل تکامل خواهد یافت.
لذا برای جلوگیری از این مشکل باید بستر را با استفاده از مواد نرم مانند تراشه چوب و یا خاک اره پر کرد، بهتر است که از تراشههای درشت چوب استفاده کنید. بستر نرم سبب راحتی در حرکت و ایستادن جوجهها خواهد شد و هیچ تلاشی برای صاف نگه داشتن بدن خود انجام نخواهند داد، هم چنین بهتر است از یک بستر صاف و بدون شیب استفاده کنید تا با فلجی و خمیدگی پاهای جوجهها روبرو نشوید.

ج – عدم تنظیم دقیق دما و رطوبت
عدم تنظیم دقیق دما و رطوبت نیز بر فلج شدن جوجهها تاثیر گذار است، بنابراین بهتر است قبل از جوجه کشی نسبت به صحت سنجش دما و رطوبت مطمئن شوید، برای این منظور میتوانید از دماسنج و رطوبت سنج های با کیفیت موجود کمک بگیرید.
د – کمبود ویتامینها و سوء تغذیه
مهمترین عامل در رشد صحیح جوجهها و افزایش مقاومت بدنی آنها در برابر انواع بیماریها ، مسلما تغذیه صحیح است. در صورت وجود مقدار ناکافی از ویتامین A در جیره غذایی پرنده با فلجی و عدم تعادل بدن جوجه روبرو خواهیم شد، هم چنین کمبود ویتامین E علاوه بر فلجی، سبب خونریزی و ورم مغز جوجه نیز خواهد شد ، حال در نظر بگیرید که در جیره غذایی جوجهها ویتامینها، مواد معدنی، کربوهیدرات و پروتئینها به درستی قرار داده نشده است، خواهید دید که چه تلفاتی بر دوش پرورش دهنده تحمیل خواهد شد.
برای جلوگیری از عواقب ناشی از تغذیه ناصحیح حتما در آب آشامیدنی جوجهها از مولتی ویتامین استفاده کنید.

هـ – بروز بیماری
عامل دیگری که در فلج شدن جوجهها تاثیر دارند، بیماری است، اما در این حالت جوجهها از بدو تولد فلج نخواهند بود، بلکه به مرور زمان در اثر درگیر شدن با بیماری دچار فلجی در ناحیه پا، سر و گردن میشوند.
برای مقابله با این بیماریها حتما باید نظافت را در محیط پرورش و تغذیه جوجهها رعایت کرد و از پاکسازیهای مناسب استفاده نمود. بستر جوجهها را هر چند روز یکبار تمیز کنید. از آب و غذای تازه و سالم استفاده کنید و ظروف آبخوری و دانخوری را روزانه با استفاده از مواد شوینده شستشو دهید تا جای هیچ میکروبی در بستر باقی نماند.

درمان جوجههای فلج
برای درمان باز شدن پا ابتدا باید پا یا پنجههای پرنده را آتل بندی کنید تا پس از گذشت حدود یک هفته به حالت اصلی خود برگردد، برای تسریع روند درمان میتوانید از کلسیم استفاده کنید، البته تشخیص زود هنگام و درمان به موقع در بهبودی سریع جوجه نیز تاثیر زیادی خواهد داشت.
در صورت وجود هرگونه سوال از طریق سایت خانه پرندگان سوالات خود را با ما در میان بگذارید.