قوانین هفدهگانه ۲۰۱۰۲۰۱۰در صورتی که در مسابقات حذفی تیم برنده در طول در ۹۰ دقیقه و وقتهای اضافه مشخص نشود، باید از ضربات پنالتی استفادهکرد. پنج بازیکن دلخواه میتوانند برای هرتیم یک پنالتی بزنند. اگر برنده در پنج پنالتی نخست نیز مشخصنشود، ضربات پنالتی وارد مرحلهٔ مرگ ناگهانی میشود که هرتیم یک پنالتی میزند و به این معنی است که اگر یک تیم پنالتی را تبدیل به گل کرد و تیم دیگر موفق به انجام این کار نشد، تیم گلزن برنده بازی میشود.[۵۸]
قانون گل زده در خانه حریف یکی از قوانین رسمی مسابقات رفت و برگشت اینطور است که در صورت برابر بودن تفاضل گل دو تیم در دوبازی، تیمی که در خانه حریف گل بیشتری زدهباشد، برنده مجموع دو بازی است و به مرحلهٔ بعدی راه پیدا میکند.[۵۹] این قانون توسط یوفا طراحیشد و برای نخستینبار در جام در جام اروپا ۱۹۶۶–۱۹۶۵ استفادهشد و در سال ۱۹۶۸–۱۹۶۷ نیز به لیگ قهرمانان اروپا راهیافت. پس از این، در مسابقات دیگر این قاره نیز به تصویب رسید.[۶۰]
نمایی از سیستم ۲–۴–۴ در زمین فوتبال
گل طلایی در فوتبال به گلی اطلاق میگردد که اگر در وقتهای اضافهٔ ۱۵ دقیقهای بهثمر رساندهشود، تیم گلزن برنده بازی میشود و بازی به پایان میرسد. گل طلایی را در گذشتههای نهچندان دور مرگ ناگهانی مینامیدند؛ این اصطلاح برای نخستینبار در سال ۱۹۹۲ برداشتهشد و اصطلاح گل طلایی بر آن نهادهشد.[۶۱] گل طلایی در سال ۱۹۹۳ توسط فیفا معرفیشد که در آن زمانها عنصری کلید در تعیین برنده در مسابقات حذفی محسوب میشد. نخستین گل طلایی در مسابقهٔ میان استرالیا و اروگوئه در یکچهارم نهایی جام جهانی فوتبال زیر ۲۰ سال به ثمر رسید. در پی طوفان شکایات و گلهها از این قانون، یوفا گل نقرهای را در سال ۲۰۰۲ معرفیکرد و این قانون جایگزین گل طلایی شد.[۶۲] گل نقرهای یکی از روشهای تعیین برنده در مسابقات حذفی بهشمار میرفت. اگر در طول ۹۰ دقیقه دو تیم بهتساوی برسند و تیمی در یکی از وقتهای اضافهٔ ۱۵ دقیقهای گلی بهثمر برساند و آن نیمهٔ وقت اضافه به پایان برسد، تیم گلزن برنده بازی است. گل نقرهای قانونی اجباری بوده است. نخستین گل نقرهای در جام یوفا ۲۰۰۳ بهثمر رسیده است. همچنین در جام ملتهای اروپا ۲۰۰۴ مورد استفاده قرارگرفت؛ بهطوریکه یونان با بهثمر رساندن گل نقرهای مقابل جمهوری چک، به مسابقهٔ پایانی راهیافت. این قانون نیز توسط هیئت بینالمللی فوتبال برداشته شزمین استاندارد بازی
مقالهٔ اصلی: زمین فوتبال
ابعاد زمین فوتبال
زمین بازی فوتبال باید مستطیلشکل با سطحی از جنس چمن باشد. با توجه به این که قوانین فوتبال در انگلستان شکل گرفته است، اندازه زمین فوتبال براساس دستگاه امپراتوری بیان میشوند و در این اندازهگیری، از دستگاه متریک استفاده نمیشود. استفاده از واحدهای اندازهگیری دیگر، بهشکل سنتی در خارج از بریتانیا نیز مرسوم است.[۵۴]
طبق ابعاد میدان زمین که توسط هیئت بینالمللی فوتبال نوشته شده است، طول زمین باید ۹۰ تا ۱۲۰ متر (۱۰۰ تا ۱۵۰ یارد) و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر (۵۰ تا ۱۰۰ یارد) باشد. خط میانی زمین که بهاندازه عرض زمین است، مناطق حمله و دفاع دو تیم را جدا میکند و شعاع دایره میانی میدان ۹٫۱۵ متر (۱۰ یارد) است. زمین از دو سمت به محوطه جریمه مستطیلشکل امتداد مییابد و این محوطه جریمه ۱۶٫۵ متر (۱۸ یارد) از خط دروازه فاصلهدارد. محوطه کوچک مستطیلشکل درون محوطه جریمه که منطقهٔ گلزنی نامیده میشود، ۵٫۵ متر (۶ یارد) از خط دروازه فاصله دارد.[۵۵]
فاصلهٔ نقطهٔ پنالتی تا خط دروازه ۱۱ متر (۱۲ یارد) است. دور نقطهٔ کرنر یکچهارم دایرهای وجود دارد که شعاع آن ۱ متر (۱ یارد) است. فاصلهٔ میان دو تیرک دروازه ۷٫۳۲ متر (۸ یارد) و فاصلهٔ میان سر تا ته آن نیز ۲٫۴۴ متر (۲٫۷۵ یارد) است. طول محوطه جریمه ۴۰ متر (۴۴ یارد) است.[۵۶]
مدت زمان، گل زده و سیستم
نمایی از ورزشگاه آزادی تهران. اسکوربردی که در این ورزشگاه وجوددارد، مدت زمان و نتیجهٔ بازی را اعلام میکند.
بازی فوتبال در دونیمه ۴۵ دقیقهای اجرا میشود و ممکناست که با موافقت دو تیم و داور، مدت زمان آن کاهشیابد. هرگونه تغییر مدت بازی باید پیش از آغاز بازی میان داور و دو تیم هماهنگ شود. (برای نمونه، به دلیل نبود نور کافی هر نیمه به ۴۰ دقیقه تغییر زمان میدهد) میان دونیمه بازی وقت استراحتی بهمدت ۱۵ دقیقه تعیینشده است و مدتزمان آن فقط با موافقت داور تغییر میکند. وقتهای اضافهٔ پس از دونیمه بهمنظور اجرا کردن وقتهای تلفشدهای است که در اعمالی مانند تعویض بازیکنان، بررسی آسیبدیدگی بازیکنان، بیرونآوردن بازیکنان آسیبدیده از زمین، اتلاف وقت یا هر دلیل دیگری تلفشده است. تعیین چند دقیقه وقت تلفشده در هر بازی بهعهدهٔ داور وسط است. هر چقدر وقت برای زدن یک ضربه پنالتی تلفشود، داور آن را در وقتهای اضافهٔ پایان هر نیمه در نظر خوکارت قرمز که داور بهمنظور اخراج به بازیکنانی میدهد که خطای بسیار بزرگی انجام دادهباشد.[۴۷] (در صورتی که بازیکنی ۲ کارت زرد دریافت کند، کارت قرمز را دریافت کرده و از بازی اخراج خواهد شد)
کارت زرد که داور بهمنظور اخطار به بازیکنان میدهد، به بازیکنی داده میشود که خطای نسبتاً بزرگی روی بازیکن حریف انجام دهد یا مرتباً قوانین بازی را رعایت نکند.[۴۷]
یک بازی شامل دو تیم است که هرکدام ۱۱ بازیکن درون زمین دارند که یکی از آنها دروازهبان است. اگر تعداد بازیکنان یک تیم درون زمین کمتر از ۷ نفر باشد، یا بیش از چهار بازیکن از یک تیم کارت قرمز بگیرند، بازی لغو میشود. در مسابقات رسمی، حداکثر سه بازیکن میتوانند جایگزین سه بازیکن درون زمین بشوند. در همه مسابقات، باید نام بازیکن جایگزین به داور دادهشود. هریک از بازیکنان در طول بازی میتوانند جایگزین دروازهبان شوند. اگر بازیکنی بدون اجازه داور جایگزین بازیکنی دیگر شود، بازی توسط داور متوقف میشود؛ بنابراین تا هنگامی که بازی در جریان است، بازیکنی نمیتواند جایگزین بازیکن دیگر شود و باید بازی متوقفشود تا تعویض انجامگیرد.[۳۱]
بازیکنان حق استفاده از وسایل خطرناک مانند جواهرات را ندارند. برخی از تجهیزات پایه بازیکنان که داشتن آنها اجباری است، عبارتند از: یک پیراهن بدون آستین که میتوان از زیر آن پیراهنی آستیندار پوشید؛ به شرطی که رنگ پیراهن آستیندار همرنگ پیراهن بدون آستینباشد. یک شورت ورزشی که اگر از زیرش شورتی دیگر پوشیدهشود، باید همرنگ شورت اصلی باشد. یک جوراب کشباف ساقدار که ظاهراً ساق بلندی هم دارد و کفش. بازیکن علاوه بر تجهیزات پایه، باید ساقبند داشتهباشد که کاملاً توسط جوراب ورزشی پوشیدهشده است و از لاستیک، پلاستیک یا مواد مشابه آنها ساختهشده است.[۴۸]
بازیکنان هر دو تیم و داوران باید لباسهایی را بپوشند که تیمها و داوران را از یکدیگر متمایز بکند. علاوه بر این، دروازهبانان نیز باید لباسهایی بپوشند که آنها را از همتیمیهایشان و داوران متمایز و جدا کند. بازیکنان نمیتوانند هیچگونه شعار و تبلیغات سیاسی و مذهبی و شخصی را روی تجهیزات پایه خود آشکار کنند. همچنین بازیکنان باید هرگونه شعار و تبلیغات سیاسی و مذهبی را از روی لباس زیرین پیراهن ورزشی خود ازبینببرند. آشکار کردن شعارها و تبلیغات سیاسی و مذهبی و شخصی توسط فیفا تحریم شده افوتبال (به انگلیسی: Football) یک ورزش تیمی و محبوبترین ورزش در بیشتر کشورهای جهان است.[۴] فوتبال را دو تیم یازدهنفره متشکل از بازیکنان فوتبال با یک توپ فوتبال بر روی چمن طبیعی یا مصنوعی با هدف گلزدن انجام میدهند. یازده بازیکن هر تیم شامل چند مهاجم، هافبک، مدافع و یک دروازهبان میشوند که توسط سرمربی در زمین چیده میشوند و مانند یک سیستم عمل میکنند که سیستم فوتبال نامیده میشود. امروزه بیش از ۲۵۰ میلیون فوتبالیست در بیش از ۲۰۰ کشور وجود دارد.
فوتبال
بازیکن مهاجم (شمارهٔ ۱۰) در حال تلاش برای واردکردن توپ درون دروازه و گلزدن است.
بالاترین نهاد ورزشی
فیفا
لقب(ها)
بازی زیبا،[۱] بازی جهانی،[۲] ورزش پادشاه[۳]
نخستین مسابقه
سدهٔ نوزدهم میلادی در کشور انگلستان
ویژگیها
اعضاء تیم
۱۱ نفر در هر تیم
جداسازی جنسیتی
بله (جداگانه)
ردهبندی
ورزش تیمی، بازی توپی
تجهیزات
توپ فوتبال
محل برگزاری
زمین فوتبال
برگزاری
کشور یا منطقه
سراسر جهان
المپیک
از المپیک ۱۹۰۰ پاریس–تاکنون (بهجز المپیک ۱۹۳۲ لسآنجلس)
پارالمپیک
بله
قدمت فوتبال به چندین سدهٔ پیش از میلاد و به چین بازمیگردد که به تدریج در یونان و روم نیز رواج مییابد. فوتبال مدرن امروزی نیز در سال ۱۸۶۶ در مدارس انگلستان شکل گرفت و به تدریج گسترهٔ پراکندگی آن همهٔ جهان را زیر پوشش خود قرارداد. با شکلگیری سازمان فیفا در سال ۱۹۰۴ و ایجاد رقابت جام جهانی فوتبال، این ورزش بسیار گستردهتر شد.
طول زمین فوتبال ۹۰ تا ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر است. مسابقهٔ فوتبال در دو نیمهٔ ۴۵ دقیقهای انجام میگیرد و در بازیهای حذفی و رفت و برگشتی، گاهی، در صورت تساویِ نتیجه، وقتهای اضافه و پنالتی نیز به آن افزوده میشود. فوتبال ضوابطی دارد که قوانین فوتبال نامیده میشوند و نمیتوان برخلاف آنها عمل کرد. سازمان فیفا، علاوه بر فوتبال، نهاد رسمی ورزشهای فوتسال و فوتبال ساحلی نیز هست و کنفدراسیونهای قارهایِ یوفا، اِیاِفسی، سیاِیاِف، کونکاکاف، کونمبول و اُافسی از زیرشاخههای فیفا هستند.
جام جهانی فوتبال از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان است که هر چهار سال یک بار در یکی از کشورهای جهان روی میدهد. علاوه بر این، مسابقات بینالمللی دیگری مانند بازیهای المپیک تابستانی، جام کنفدراسیونها، جام باشگاههای جهان، جام ملتهای اروپا و لیگ قهرمانان اروپا نیز رایج است. لیگهای متعددی ازجمله لالیگا و لیگ برتر انگلستان در کشورهای مختلف بهوجود آمدهاند که نوعی مسابقات داخلی محسوب میشوند. فوتبال زنان نیز از اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی به راه افتاد. فیفا ادعا میکند که وظیفهٔ محافظت بازیکنان از دوپینگ را بهخوبی انجام میدهد و فوتبال از دوپینگ پاک است. در سال ۲۰۰۴، فیفا یک منشور اخلاقی برای اجرای بازیهای جوانمردانه به تصویب رساند. اما در سال ۲۰۰۶، این منشور بازنگری شد و منجر به تشفوتبال (به انگلیسی: Football) یک ورزش تیمی و محبوبترین ورزش در بیشتر کشورهای جهان است.[۴] فوتبال را دو تیم یازدهنفره متشکل از بازیکنان فوتبال با یک توپ فوتبال بر روی چمن طبیعی یا مصنوعی با هدف گلزدن انجام میدهند. یازده بازیکن هر تیم شامل چند مهاجم، هافبک، مدافع و یک دروازهبان میشوند که توسط سرمربی در زمین چیده میشوند و مانند یک سیستم عمل میکنند که سیستم فوتبال نامیده میشود. امروزه بیش از ۲۵۰ میلیون فوتبالیست در بیش از ۲۰۰ کشور وجود دارد.
فوتبال
بازیکن مهاجم (شمارهٔ ۱۰) در حال تلاش برای واردکردن توپ درون دروازه و گلزدن است.
بالاترین نهاد ورزشی
فیفا
لقب(ها)
بازی زیبا،[۱] بازی جهانی،[۲] ورزش پادشاه[۳]
نخستین مسابقه
سدهٔ نوزدهم میلادی در کشور انگلستان
ویژگیها
اعضاء تیم
۱۱ نفر در هر تیم
جداسازی جنسیتی
بله (جداگانه)
ردهبندی
ورزش تیمی، بازی توپی
تجهیزات
توپ فوتبال
محل برگزاری
زمین فوتبال
برگزاری
کشور یا منطقه
سراسر جهان
المپیک
از المپیک ۱۹۰۰ پاریس–تاکنون (بهجز المپیک ۱۹۳۲ لسآنجلس)
پارالمپیک
بله
قدمت فوتبال به چندین سدهٔ پیش از میلاد و به چین بازمیگردد که به تدریج در یونان و روم نیز رواج مییابد. فوتبال مدرن امروزی نیز در سال ۱۸۶۶ در مدارس انگلستان شکل گرفت و به تدریج گسترهٔ پراکندگی آن همهٔ جهان را زیر پوشش خود قرارداد. با شکلگیری سازمان فیفا در سال ۱۹۰۴ و ایجاد رقابت جام جهانی فوتبال، این ورزش بسیار گستردهتر شد.
طول زمین فوتبال ۹۰ تا ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر است. مسابقهٔ فوتبال در دو نیمهٔ ۴۵ دقیقهای انجام میگیرد و در بازیهای حذفی و رفت و برگشتی، گاهی، در صورت تساویِ نتیجه، وقتهای اضافه و پنالتی نیز به آن افزوده میشود. فوتبال ضوابطی دارد که قوانین فوتبال نامیده میشوند و نمیتوان برخلاف آنها عمل کرد. سازمان فیفا، علاوه بر فوتبال، نهاد رسمی ورزشهای فوتسال و فوتبال ساحلی نیز هست و کنفدراسیونهای قارهایِ یوفا، اِیاِفسی، سیاِیاِف، کونکاکاف، کونمبول و اُافسی از زیرشاخههای فیفا هستند.
جام جهانی فوتبال از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان است که هر چهار سال یک بار در یکی از کشورهای جهان روی میدهد. علاوه بر این، مسابقات بینالمللی دیگری مانند بازیهای المپیک تابستانی، جام کنفدراسیونها، جام باشگاههای جهان، جام ملتهای اروپا و لیگ قهرمانان اروپا نیز رایج است. لیگهای متعددی ازجمله لالیگا و لیگ برتر انگلستان در کشورهای مختلف بهوجود آمدهاند که نوعی مسابقات داخلی محسوب میشوند. فوتبال زنان نیز از اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی به راه افتاد. فیفا ادعا میکند که وظیفهٔ محافظت بازیکنان از دوپینگ را بهخوبی انجام میدهد و فوتبال از دوپینگ پاک است. در سال ۲۰۰۴، فیفا یک منشور اخلاقی برای اجرای بازیهای جوانمردانه به تصویب رساند. اما در سال ۲۰۰۶، این منشور بازنگری شد و منجر به تشکیل نهاد قضایی سوم فیفا گردید.[۵]کیل نهاد قضایی سوم فیفا گردید.[۵]ست.[۴۸]اهد گرفت.[۵۷]د.[۶۳]
مقالهٔ اصلی: قوانین فوتبال
شونسوکی ناکامورا در حال زدن ضربه آزاد مستقیم، بازی ژاپن و بحرین در مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰
فیفا قوانینی در درون و بیرون از زمین فوتبال وضع کرده است. این قوانین در ۳ مارس ۲۰۱۲ تغییر کرد و در ۱ ژوئن ۲۰۱۲ به اجرا درآمد. در زیر بهطور مختصر به شرح آنها میپردازیم:[۷۱]
زمین بازی: بازی باید روی چمن طبیعی یا مصنوعی به رنگ سبز انجامگیرد. از چمن مصنوعی در بازیهای جام کنفدراسیونها یا مسابقات بینالمللی باشگاهی استفاده میشود. زمینها باید حداقل کیفیت بینالمللی تعیینشده توسط فیفا را داشتهباشد.[۷۲]
توپ: توپ بازی باید از چرم یا مواد مناسب دیگر ساخته شدهباشد و محیط آن بیش از ۷۰ سانتیمتر یا کمتر از ۶۸ سانتیمتر نباشد.[۷۳]
تعداد بازیکنان: هرتیم در هر بازی باید ۱۱ بازیکن درون زمین داشتهباشد که یکی از آنها دروازهبان است. تیمی که افراد درون زمینش کمتر از ۷ بازیکن باشد، حق ادامهٔ بازی را ندارد.[۳۱]
تجهیزات بازیکنان: بازیکن حق استفاده یا پوشیدن هرگونه چیز خطرناکی مانند جواهرات را ندارد.[۴۸]
داور: هر بازی توسط یک داور که اقتدار کامل بر اجرای قوانین بازی را داشتهباشد، کنترل میشود.[۴۹]
کمکداوران: دو کمکداور در زمین وجود دارند که میتوانند در این موارد به تصمیم داور اعتراضکنند: ۱- هنگامی که تمام توپ میدان بازی را ترککند. ۲- هنگامی که کرنر، گل و پرتاب انجام میگیرد. ۳- هنگامی که ممکناست یک بازیکن در شرایط آفساید باشد. ۴- زمانی که تیمی درخواست تعویضکند. ۵- هنگامی که از دیدگاه داور، سوءرفتار یا هر حادثهٔ دیگری رخدهد. ۶- هنگامی که خطایی انجام میگیرد، کمکداور میتواند مسئله را بهتر برای داور توضیحدهد. ۷- هنگامی که در ضربات پنالتی، پیش از این که بازیکن ضربه را بزند، دروازهبان پایش از خط دروازه جلوتر بیاید و توپ وارد دروازه شود، کمکداور اعتراض میکند.[۵۰]
گلزدن با یک ضربه پنالتی توسط تیم ملی فوتبال ساحل عاج در خلال جام جهانی فوتبال ۲۰۰۶
مدت زمان بازی: بازی فوتبال در دو نیمه ۴۵ دقیقهای انجام میگیرد، مگر اینکه داور و دو تیم بر تغییر مدت زمان بازی توافق کردهباشند. هرگونه توافق برای تغییر مدت زمان بازی (برای مثال کاهش هر نیمه به ۴۰ دقیقه بهدلیل نبود نور کافی) باید پیش از انجام بازی، صورت گرفتهباشد.[۵۷]
آغاز مجدد بازی: بازی در این موارد مجدداً آغاز میگردد: ۱- هنگام آغاز مسابقه ۲- پس از بهثمر رسیدن یک گل در طول بازی ۳- هنگام آغاز نیمه دوم ۴- هنگام آغاز هردو نیمه وقتهای اضافی.[۲۹]
توپ درون و بیرون از بازی: هنگامی که تمام توپ از خط دروازه یا خطهای طولی و عرضی زمین رد شود، بازی توسط داور متوقف میشود.[۷۴]
گلزدن: هنگامی که تمام توپ از خط دروازه رد شود، بهشرطی که پیش از آن خطایی صورت نگرفتهباشد، این تیم گل بهثمر رسانده است.[۷۵]
آفساید: بر اساس این قانون بازیکنی که در موقعیت آفساید قرار دارد حق مشارکت فعال در بازی را ندارد. بازیکنی در موقعیت آفساید است که در هنگام زدن ضربه توپ توسط همتیمیش هم جلوتر از توپ و هم جلوتر از بازیکن ماقبل آخر تیم حریف به دروازه حریف نزدیکتر باشد.[۷۶][۷۷]
خطا و سوءرفتار: هنگامی که بازیکنی هریک از این خطاها را انجامدهد، خطا کرده است و ضربهٔ آزاد به تیم حریف تعلق میگیرد: ۱- زدن ضربه یا لگد به بازیکن حریف ۲- خطای پشت پا زدن یا تلاش برای انجام خطای پشت پا زدن ۳- پرش بر روی بازیکن حریف ۴- حمله به حریف ۵- حملات یا اقدام به حملات به حریف ۶- هلدادن حریف ۷- تکلزدن بر روی حریف.[۲۸]
ضربات آزاد: ضربات آزاد یا بهشکل مستقیم یا غیرمستقیماند.[۷۸]
ضربه پنالتی: اگر بازیکن تیم خودی، بر روی بازیکن حریف که در محوطهٔ جریمهشان است، خطا کند، خطای پنالتی صورت گرفته است. شانس گلزدن از ضربهٔ پنالتی بهشکل مستقیم، بسیار زیاد است. زمان تلفشده برای زدن یک پنالتی، در پایان هر نیمه یا وقت اضافه گرفته میشود.[۷۹]
پرتاب: پرتاب یکی از روشهای آغاز مجدد بازیاست. هنگامی که توپ به بازیکنی برخورد کند و تمام توپ از خط طولی زمین بیرونبرود، تیم حریف باید توپ را از محل بیرونرفتن آن روی خط، پرتابکند. گلزدن با یک پرتاب ممنوعاست.[۸۰]
ضربه گل: گلزنی یکی دیگر از روشهای آغاز مجدد بازیاست. اگر توپ از خط دروازه رد شود و بازیکن دیگری به توپ برخورد کند، آن ضربه گل محسوب میشود. یک گل ممکناست تنها با زدن یک ضربه بهثمر برسد.[۸۱]
ضربه کرنر: ضربهٔ کرنر روشی دیگر برای آغاز مجدد بازیاست. هنگامی که توپ به بازیکن خودی برخورد کند و از خط عرضی دروازه خودی رد شود، برای تیم حریف ضربهٔ کرنر بهدست میآید. یک گل ممکن است از راه ضربهٔ کرنر بهطور مستقیم به تیم حریف بهثمر رساندهشود.[۸۲]
