درختچههای زینتی از جمله گیاهان محبوب برای تزیین فضاهای داخلی و خارجی هستند. این گیاهان با شاخهها و برگهای زیاد، در باغها، پارکها، محیطهای شهری و خانهها به طور گستردهای کشت میشوند.
کاربرد درخت و درختچه های زینتی بسیار متنوع است. این گیاهان برای ایجاد سایه بان در فضاهای باز مورد استفاده قرار میگیرند. آنها همچنین میتوانند به عنوان دیوار محصور کننده مورد استفاده قرار گیرند و برای پوشش دادن یک فضا یا محیط خاص نیز کاربرد دارند. استفاده از نهالهای زینتی همچنین به زیباسازی محیط کمک میکند.
برای نگهداری و حفظ درختان و درختچههای زینتی، باید به نکات زیر توجه داشت:
1. آبیاری باید بر اساس نوع گیاه انجام شود. درختان جوان نیاز به آبیاری بیشتری دارند.
2. جلوگیری از ورود علفهای هرز باعث نگهداری بهتر نهالهای زینتی در خاک میشود.
3. حفاظت از نهالهای زینتی در برابر بیماریها و آفات بسیار مهم است. شناخت بیماریها و استفاده از سمها برای کنترل آنها ضروری است.
4. خاک حاوی مواد مغذی لازم برای درختان و درختچههای زینتی باشد. استفاده از کمپوست و کود دامی میتواند کمک بزرگی به افزایش حاصلخیزی خاک کند.
5. هرس منظم و صحیح نهالهای زینتی نیز از مراقبتهای اساسی است. حذف شاخههای بیفایده و آفتزده میتواند به رشد سالم گیاه کمک کند.
در اینجا برخی از انواع نهال زینتی و گونه های درخت و درختچه های زینتی پرطرفدار را معرفی می نماییم.
درخت باران طلایی (که در هند به آن درخت افتخار و در چین درخت اطلس میگویند)، یک درخت برگریز زینتی و بسیار زیباست. این درخت در اواخر اردیبهشت یا در فصل پاییز، خوشههایی از گلهای زرد رنگ و چشمنواز تولید میکند. برگهای آن به شکل پر و بهصورت یکی در میان روی شاخهها قرار دارند؛ این برگها تخممرغیشکل بوده و رگههایی مشابه پر دارند. طول برگها بین ۵ تا ۱۰ سانتیمتر است و در پاییز رنگشان از سبز به زرد تغییر میکند.
گلدهی درخت بسته به شرایط محیطی، ممکن است تا دو ماه ادامه داشته باشد. در پاییز، میوههایی فانوسمانند بر روی آن ظاهر میشود که درون آنها پر از دانه است. این لفافهای میوهای طی ماهها رنگ خود را از سبز روشن به زرد، سپس قرمز، ارغوانی و در نهایت مسی تغییر میدهند. دانههای درون این میوهها پس از برشته شدن قابل مصرف هستند.
سرعت رشد نهال باران طلایی، کند تا متوسط است و سالانه حدود ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر رشد میکند. در حالت بالغ، ارتفاع آن به ۹ تا ۱۲ متر میرسد. باران طلایی علاوهبر زیبایی خیرهکننده، در برابر گرما مقاوم است و میتواند در خاکهای نسبتاً فقیر نیز به خوبی رشد کند.
عمر این درخت بین ۵۰ تا ۱۵۰ سال برآورد میشود. به دلیل زیبایی درخت در تمام فصول (از برگهای سبز تابستانی گرفته تا گلهای زرد درخشان و میوههای رنگارنگ پاییزی) بهطور گسترده در طراحی فضای سبز، پارکها، باغچهها و محوطهسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
نهال توت کاکوزا یکی از گونههای زینتی و بدون میوه درخت توت است که بهطور ویژه برای فضای سبز شهری، پارکها، زمینهای بازی، و باغچههای تزئینی مورد استفاده قرار میگیرد. این درخت به دلیل داشتن سایهاندازی مناسب و شکل ظاهری زیبا، بسیار محبوب و کاربردی در طراحی منظر شهری است.
توت کاکوزا میوهای تولید نمیکند، اما در عوض مقاومت بالایی در برابر آفات و بیماریها دارد، و به همین دلیل نگهداری از آن آسان و کمهزینه است. این رقم از توت در دهه ۱۹۷۰ با همکاری جهاد کشاورزی و گروه منابع طبیعی، در چارچوب طرحهای تحقیقاتی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ایران بررسی و اصلاح نژاد شد. پس از موفقیت در آزمایشهای اولیه، تولید انبوه آن آغاز شد و از نهالستانهای معتبر به سراسر کشور عرضه شد.
جالب است که برخی منابع، توت کاکوزا را با یکی از ارقام پسته اشتباه میگیرند؛ در حالی که این دو کاملاً متفاوتاند. منشأ توت کاکوزا در اصل به مراکز تحقیقاتی در ایالات متحده بازمیگردد، اما نسخه اصلاحشده آن در ایران به خوبی بومیسازی و گسترش یافته است.
درختان کاکوزا در اواخر بهار شکوفه میدهند و حدود ۲۰ روز پس از دیگر گونههای نهال شروع به رشد میکنند، که آنها را به گزینهای مناسب برای مناطقی با سرمای دیرهنگام بهاره تبدیل میکند. با این حال، در مناطقی که فصل رشد کوتاه است، به دلیل دیررس بودن رشد، توصیه نمیشود.
این درخت علاوهبر زیبایی، از رشد متوسط، عملکرد بالا در سایهاندازی، و رنگ برگهای متنوع و خیرهکننده برخوردار است. برگهای آن در تابستان رنگ سبز تیره دارند و در پاییز به رنگهای چشمنواز قرمز، زرشکی یا سرمهای در میآیند که جلوهای خاص به فضای سبز میدهند.
زیتون تلخ یکی از گونههای درخت زیتون است که خاستگاه اصلی آن کشور چین بوده و از آنجا به سایر نقاط جهان گسترش یافته است. نکته قابل توجه درباره این درخت، غیرخوراکی بودن میوههای آن برای انسان است.
برخلاف آنچه ممکن است از نام آن برداشت شود، میوههای زیتون تلخ نهتنها خوراکی نیستند، بلکه خاصیت سمّی دارند و مصرف آنها میتواند برای سلامت انسان خطرناک باشد. با این حال، این میوهها منبع غذایی مناسبی برای برخی پرندگان محسوب میشوند.
زیتون تلخ درختی برگریز و زینتی است که در فصل گلدهی، شکوفههایی زیبا به رنگ یاسی تولید میکند؛ به همین دلیل در برخی مناطق به آن یاس بنفش نیز گفته میشود. این ویژگیها باعث شده تا نهال زیتون تلخ، علاوه بر کاربردهای زیستمحیطی، در طراحی فضای سبز و کاشت تزئینی نیز بسیار مورد توجه قرار گیرد.
پیش از کاشت نهالهای زینتی، بررسی کیفیت خاک بسیار ضروری است. اگر خاک از نظر ساختار و ترکیب برای رشد نهال مناسب نباشد، باید نسبت به اصلاح آن اقدام کرد؛ چرا که سلامت و رشد مطلوب نهالها به شدت تحت تأثیر نوع خاک قرار دارد. به عنوان مثال، خاکهای گچی میتوانند روند رشد طبیعی درختان زینتی را مختل کنند. همچنین در زمینهایی که دارای سنگریزه یا سنگهای بزرگ هستند، ریشه درختان نمیتواند به عمق کافی نفوذ کرده و مواد مغذی مورد نیاز را جذب کند، که این مسئله به سلامت درخت آسیب میزند.
بافت خاک و میزان نفوذپذیری آن نقش مهمی در موفقیت کاشت نهالهای زینتی دارد. اگر خاک منطقه رسی باشد، برای بهبود زهکشی و سبکتر شدن آن، باید با ماسه و کود حیوانی ترکیب شود. در مقابل، اگر خاک شنی باشد، افزودن خاک رس و کود حیوانی میتواند بافت خاک را به شرایط مناسبتری برای رشد نهالها تبدیل کند. علاوه بر کود حیوانی، استفاده از کودهای آلی مانند کمپوست زباله و کودهای شیمیایی نیز به تقویت نهالهای زینتی کمک خواهد کرد.
اگر قصد کاشت نهال زینتی را دارید یا در حال پرورش آن در حیاط منزل یا باغ خود هستید، باید به نکات مهمی در زمینه نگهداری آن توجه کنید. یکی از عوامل مهم در سلامت نهالهای زینتی، آبیاری صحیح و منظم آنهاست. میزان آب مورد نیاز بسته به نوع درخت یا درختچه زینتی متفاوت است، اما بهطور کلی نهالهای جوان به آبیاری بیشتری نیاز دارند.
خاکی که نهال در آن کاشته میشود، باید غنی از مواد مغذی باشد. برای تقویت خاک میتوان از کود دامی پوسیده و کمپوست استفاده کرد. همچنین، یکی از بهترین گزینهها برای تغذیه نهالهای زینتی، استفاده از کود کامل مانند فرمول 10-10-10 است. زمان مناسب برای کوددهی درختان و درختچههای زینتی، اوایل فصل بهار است. فراموش نکنید که علفهای هرز باید بهصورت منظم وجین شوند تا وارد بستر کاشت نشوند و ریشه نهال را تحتتأثیر قرار ندهند.
درختان زینتی نیز مانند سایر درختان نیاز به هرس دارند. شاخههای خشک، آفتزده یا مزاحم باید حذف شوند تا سلامت و زیبایی درخت حفظ شود. برای نگهداری بهتر، آشنایی با بیماریها و آفات احتمالی و راهکارهای مقابله با آنها بسیار ضروری است. از جمله اقدامات مهم در این زمینه، سمپاشی زمستانه است که به از بین بردن تخم کنهها کمک میکند. این سمپاشی باید در اواخر زمستان و پیش از متورم شدن جوانهها انجام شود. همچنین، سمپاشی در بهار و تابستان نیز نباید نادیده گرفته شود تا سلامت نهال در طول سال حفظ شود.
اگر قصد دارید نهالهای تزیینی را برای کاشت در حیاط یا باغ خود تهیه کنید، باید دقت کنید که نهالی انتخاب کنید که با شرایط منطقهای شما سازگاری داشته باشد. همچنین، کیفیت و سلامت نهال خریداری شده از اهمیت بالایی برخوردار است. هنگام خرید نهال، توجه داشته باشید که ریشه آن قوی و دارای انشعاب مناسب باشد. تنه نهال باید سالم و بدون آسیب یا زخم باشد. همچنین از عدم وجود بیماری و آفت در نهال اطمینان حاصل کنید.
نهالستان مبین نهال علاوه بر ارائه انواع نهالهای مثمر، انواع نهالهای زینتی غیر مثمر را نیز به مشتریان خود عرضه میکند. کارشناسان ما آمادهاند تا مشاورههای لازم را برای پرورش انواع درختان و درختچههای زینتی به شما ارائه دهند.
