سفر به کشورهای خارجی همواره با دغدغههایی همراه است؛ از انتخاب مسیر و رزرو بلیط گرفته تا اقامت، حملونقل و هزینههای روزمره همه و همه یک چالش محسوب میشوند. یکی از مهمترین مسائل در برنامهریزی سفر خارجی، تأمین ارز موردنیاز است. اگر بتوان بخشی از ارز سفر را با نرخی پایینتر از بازار آزاد تأمین کرد، میتوان بخش قابلتوجهی از هزینهها را کاهش داد. در ایران، مکانیزمی به نام ارز مسافرتی وجود دارد که به مسافران اجازه میدهد مقدار معینی ارز را با نرخ دولتی یا نیمهدولتی دریافت کنند؛ اما این سیستم دارای شرایط، محدودیتها و پیچیدگیهایی است. از همین رو در این مقاله، ابتدا مفهوم ارز مسافرتی را توضیح میدهیم، سپس درباره ارز مسافرتی چقدر است؟ متناسب با تغییرات اخیر خواهیم گفت، در ادامه فرآیند دریافت آن را بیان میکنیم و درنهایت نکات و راهکارهایی برای استفاده هوشمندانه از آن ارائه خواهیم داد پس با ما همراه باشید.
ارز مسافرتی به ارز خارجیای گفته میشود که دولت آن را با نرخ ترجیحی نرخی پایینتر از نرخ بازار آزاد در اختیار مسافران قرار میدهد تا بخشی از هزینههای سفرشان کاهش یابد. این ارز معمولاً از طریق بانکها یا سامانههای تعریفشده به مسافرانی که شرایط لازم رادارند، اختصاص داده میشود. حال با ما باشید تا به این سؤال که ارز مسافرتی چقدر استبپردازیم.
کاهش هزینه سفر: باعرضه ارز به قیمت پایینتر از بازار، بخشی از هزینه تبدیل ارز کاهش مییابد.
کنترل بازار ارز: باعرضه کنترلشده ارز به مصرفکنندگان واقعیِ سفر، دولت میتواند از فشار تقاضای ارزی برای مصارف غیر مرتبط جلوگیری کند.
شفافیت و نظارت: با تخصیص ارز از مسیرهای رسمی، امکان رصد و نظارت مصرف ارز بهتر فراهم میشود.
مقدار ارز مسافرتی در ایران در سالهای اخیر دستخوش تغییراتی شده است. در ادامه به بررسی ارز مسافرتی چقدر است بیشتر میپردازیم. طبق اطلاعات منتشرشده، در سال ۱۴۰۴ سقف ارز مسافرتی برای هر فرد برابر با ۵۰۰ یورو یا معادل دلاری آن تعیینشده است. البته پیش از نوروز ۱۴۰۳، سقف ارز مسافرتی به ۱۰۰۰ دلار افزایشیافته بود، اما پسازآن به ۵۰۰ دلار/یورو کاهشیافته است. طبق بخشنامه بانک مرکزی ایران، هر شخص تنها یکبار در هر دوره ۳۶۵ روزه میتواند ارز مسافرتی دریافت کند. برای سفرهایی که با ویزا همراه هستند یعنی کشورهای نیازمند ویزا معمولاً سهمیه کامل ۵۰۰ یورو در نظر گرفته میشود و برای سفر به کشورهای بدون نیاز به ویزا ممکن است سهمیه کمتری مانند ۳۰۰ یورو اعمال شود. نرخ تبدیل ارز مسافرتی به ریال نیز بر اساس اعلام روزانه بانک مرکزی تعیین میشود و تفاوتی با نرخ بازار آزاد دارد.
برای بهرهمندی از ارز مسافرتی، باید مراحل و شرایطی را طی کنید. در ادامه مراحل کلی را با ذکر مدارک موردنیاز و نکات مهم بیان میکنیم.
فقط افرادی که قصد سفر خارجی دارند و بلیط هواپیما یا مدرک سفر دارند، واجد شرایط میشوند.
فرد نباید در بازه یک سال گذشته ارز مسافرتی دریافت کرده باشد.
بسته به نوع سفر هوایی یا زمینی سهمیه متفاوتی ممکن است اعمال شود.
ارائه مدارک هویتی، بلیط، گذرنامه، ویزا در صورت نیاز است.
معمولاً باید چند روز قبل از سفر درخواست داده شود و در ساعات کاری سامانه مربوطه فعال باشد.
پس از ثبت، درخواست بررسی میشود و در صورت تأیید، ارز تخصیص مییابد.
ورود به سامانه فروش ارز مسافرتی یا مراجعه به بانک یا شعب تعیینشده را در قدم اول دنبال میکنید.
سپس ثبت اطلاعات هویتی که شامل نام و نام خانوادگی، شماره ملی یا کد شناسایی، اطلاعات پاسپورت، مقصد سفر، تاریخ خروج و برگشت یا مدتزمان اقامت، مقدار ارز درخواستی، نوع ارز یورو یا دلار و شماره بلیط یا اطلاعات پرواز را اعلام میکنید.
امضاء تعهدنامهای مبنی بر اینکه از ارز دریافتی صرفاً برای هزینههای سفر استفاده خواهد شد.
بررسی درخواست توسط بانک و تأیید توسط سامانه و نهادهای ذیربط صورت میگیرد.
صدور حواله ارزی یا امکان خرید ارز در بانک یا صرافی تعیینشده انجام میشود.
تحویل ارز یا حواله در شعب مختص یا صرافی مرتبط گام نهایی است.
همانطور که در مقاله پیش رو مطالعه کردید ارز مسافرتی ارزی است که دولت با نرخ ترجیحی یا پایینتر از نرخ بازار آزاد به مسافران خارجی اختصاص میدهد تا بخشی از هزینههای سفر کاهش یابد. در ایران، سقف این ارز در سال ۱۴۰۴ معادل ۵۰۰ یورو یا دلار برای سفرهای با ویزا و حدود ۳۰۰ یورو برای سفرهای بدون ویزا تعیینشده است. هر فرد فقط یکبار در سال میتواند ارز مسافرتی دریافت کند و نرخ آن بر اساس اعلام روزانه بانک مرکزی محاسبه میشود. برای دریافت آن، باید از طریق سامانه یا بانکهای مشخص اقدام کرده و مدارکی مانند بلیط، گذرنامه و ویزا در صورت نیاز ارائه شود. پس از ثبت درخواست و تأیید نهادهای مربوط، ارز از طریق بانک یا صرافیهای تعیینشده تحویل داده میشود. پیش از اقدام، بررسی آخرین مقررات از منابع رسمی مانند سایت بانک مرکزی توصیه میشود. امید است مطالب ارائهشده در راستای دریافت ارزهای مسافرتی موردتوجه شما عزیزان قرارگرفته باشد و یکی از چالشهای سفر از پیش روی شما برداشتهشده باشد.
