سوندوک، ملکه شیلا

ملکه سئون دوک )به کرهای: 선덕여왕 )بیست و هفتمین فرمانروای شیال و نخستین پادشاه زن در کره و شیال بود. او همچنین یکی از اولین فرمانروایان زن در تاریخ شرق آسیا بود. زمانی وی به قدرت رسید که شیال درگیر جنگها و کشمکشهای سیاسی با همسایگان خود بود. ملکه سئوندوک نقش کلیدی در توسعه فرهنگی، علمی و سیاسی شیال ایفا کرد. سئوندوک از کودکی به دلیل هوش سرشار، خردمندی و توانایی درک عمیق مسائل سیاسی و اجتماعی مورد توجه قرار داشت. دختر پادشاه جینپیونگ بود، مادرش ملکه مایا نیز از خانوادهای سلطنتی و دارای ریشههای اشرافی بود. با اینکه سلطنت در آن زمان بهطور سنتی به مردان منتقل میشد، نداشتن وارث مذکر برای پادشاه جینپیونگ باعث شد تا او سوندوک را به عنوان وارث تاج و تخت معرفی کند. او دستور ساخت معابد و بناهای بودایی بسیاری را داد که از جمله آنها معبد هوانگنیونگسا و برج ستارهنگاری چومسونگدا بودند. چومسونگدا که به عنوان قدیمیترین رصدخانه نجومی شرق آسیا شناخته میشود، نمادی از عالقه ملکه به علم و دانش بود.

قبل از رسیدن به عنوان ملکه؛ او با عنوان شاهزاده خانم دوک مان شناخته میشد. بر اساس سامگوک ساگی؛ او اولین دختر پادشاه جینپیونگ از شیال بود ولی بر اساس سایر منابع تاریخی او دومین دختر پادشاه جین پیونگ بود و بسیار جوان تر از خواهر بزرگ ترش شاهزاده خانم چون میونگ بود. خواهر زادٔه وی یعنی پسر شاهزاده خانم چون میونگ؛ سرانجام با عنوان شاه مویول از شیال به تخت نشست در حالی که خواهر دیگر ملکه سوندوک یعنی خانم سونهوا سرانجام با پادشاه مو از بکجه ازدواج نموده و مادر پادشاه اویجا از بکجه نیز شد. بر اساس اکتشاف مدرکی در سال ۲۰۰۹ که نشان میدهد مادر اویجا ملکه ساتک بودهاست و آنگونه که یاداشتهای تاریخی میگفتند سونهوا مادر اویجا نبودهاست؛ وجود سونهوا در هاله ای از ابهام قرار دارد. به دلیل اینکه شاه جینپیونگ پسری نداشت او سوندوک را به عنوان جانشین خود برگزید. اگرچه این موضوع سابقه نداشت ولی این اقدام احتما ًال چیزی نبود که باعث تصادم همهجانبه ای در داخل شیال شود زیرا زنان در آن دوران همواره به عنوان مشاور ملکه دواگر و نائب السلطنه درجه ای قطعی از تأثیر گذاری را داشتند و بعالوه شاه جین پیونگ خودش نیز در کش و قوس یک کودتا که توسط میشیل سازماندهی شده بود به سلطنت رسید. در جای جای کشور زنان به دلیل اینکه خط پدری وراثت به همراه خط مادری آن وجود داشت به عنوان مدیران خانواده شناخته میشدند. در شیال موقعیت باال بود اما آنها همچنان به عادات و رفتارهای زنانه اجتماعی زنان نسبتًا محدود میشدند و از فعالیتهایی که زنانه تلقی نمیشد منع میشدند. سرانجام حکومت موفقیتآمیز سوندوک به نوبٔه خود باعث پذیرش حکومت دو ملکٔه دیگر سلسله شیلا شد

در سال ۶۳۲ ملکه سوندوک به عنوان حاکم مستقل شیال به تخت نشست و تا سال ۶۴۷ حکومت نمود. او اولین ملکٔه حاکم )دو فرد دیگر ملکه جیندوک از شیال و ملکه جین سونگ از شیال بودند( شیال از میان سه زن حاکم این سلسله بود توسط دختر عموی خود ملکه جیندوک که تا سال ۶۵۴ حکومت نمود؛ جانشین شد. در تاریخ شبه جزیره کره و و سریعًا در بین پادشاهان مرد آن سه پادشاه زن بودند که هر سه از شیال بودند )ملکه سوندوک، جیندئوک و جین سونگ(. دقیقًا معلوم نیست که او در چه سنی ملکه شد ولی بعضی تاریخ دانان بر این تئوری باور دارند که در آن هنگام وی در اوایل سومین یا چهارمین دهٔه زندگی اش بودهاست. دوران حکومت سوندوک در بحبوحٔه یک شورش خشونتآمیز و نبرد در کشور همسایه )بکجه( جایی که او را اغلب به خود مشغول کرده بود؛ آغاز شد. در عین حال او در خالل ۱۴ سالی که ملکٔه شیال بود توانست از هوش خود در جهت پیشرفت بهره ببرد. او باعث تعادل بین گروههای مذهبی متفرق در کره شد. زمانی که بکجه حمله نمود؛ او در جستجوی اتحادی با گوگوریو بود. زمانی که گوگوریو نیز پیکان حملٔه خود را به سمت شیال نشانه گرفت؛ او روابط خود را با سلسلٔه چینی تانگ مستحکم تر نمود. او کشور را به صورت یکپارچه حفظ نمود و فرستادههای سلطنتی و محققین را به چین فرستاد. او همچنین به دلیل ایجاد اولیٔه قوانین عیاری در کره و فرستادن کره ایهای جوان به چین برای دورههای هنرهای رزمی مشهور است. ملکه سئوندوک فرزندی نداشت، و صیغه ۳ مرد از دربارش بود. به مانند شهبانو وو زتیان از تانگ و پدر خودش؛ او مجذوب بودائیت بود و تکمیل معابد بودایی را بر عهده گرفت. مشهورترین بنای بودایی که او ساخت معبد چوبی ۹ طبقه در هوانگ نیونگ سا بود. در هر طبقه از این بنای هشتاد متری نام یکی از همسایگان شیال که قصد تصرف ان وجود داشت حکاکی شده بود. بون هوانگ سا و یونگ میوسا نیز تحت سرپرستی وی ساخته شدند. او چوم سونگدا یا “ برج روئیت ستارگان“ را ساخت که به عنوان اولین رصد خانٔه به جا مانده در جهان محسوب میشود. این برج همچنان در پایتخت قدیمی شیال )گیونگجو( پابرجا میباشد. او همچنین در جهت تسکین آالم فقرا تالشهایی نمود. در اولین ماه قمری از سال ۶۴۷ بیدام با شعار )حاکم زن نمیتوانند بر کشور حکومت کنند( شورشی را آغاز کرد. سامگوک ساگی روایت میکند که در خالل شورش بیدام یک ستاره بر زمین سقوط کرد. بیدام از این نکته برای تشجیع حامیانش بهره برده و اشاره کرد که این نشانه ای از پایان حکومت ملکه میباشد. در سوی دیگر کیم یوشین به ملکه توصیه نمود که یک کایت شعلهور را به نشانٔه »برگشت ستاره به محل خود« به پرواز درآورد. بعد از آن ارتش کیم یوشین حزب شورشی بیدام را شکست داد. فقط ده روز بعد از شورش بیدام او و ۳۰ نفر از مردانش توسط ملکه جیندوک در ۲۶ فوریه اعدام شدند. ملکه سوندوک در ۱۷ فوریه فوت کرد و سپس ملکه جیندوک به عنوان ملکه شیال منصوب شد.

ملکه سوندوک ۱۵ سال بر شیال حکومت کرد و در روز ۱۷ فوریه سال ۶۴۷ چشم از جهان فروبست.شیال با دوره جدیدی رو به رو شد که فرمانروای آن یک زن بود. علیرغم جنگ بین گوگوریو و بکجه، تالش زیادی برای نجات مردم و دفاع از قلمرو شیال کرد. ملکه هیچ فرزندی و همسری نداشت بنابراین حکومتش را به شاهزاده خانم سونگ مان سپرد. در پایان ملکه سوندوک را پس از فوت در پایتخت شیال یعنی شهر سورابل و در منطقه گیونگ سانگ بوک به خاک سپردند

رسانه ها:

مجموعه تلویزیونی ملکه سوندوک در سال ۲۰۰۹ ساخته شد، در این سریال مبارزه سئوندئوک و میشیل و چگونگی به سلطنت رسیدن او را شرح می دهد. سریال رؤیای فرمانروای بزرگ به فرمانروایان شیال پرداخته است که زندگی کامل ملکه سوندوک در آن شرح داده شده است