🛡️ بخش ۱: نبرد کورسک در جنگ جهانی دوم – بازپسگیری توسط شوروی
جنگ جهانی دوم نبرد کورسک (جولای–آگوست ۱۹۴۳) بزرگترین نبرد تانکی تاریخ بود که آلمان نازی برای تصرف کورسک حمله کرد، اما پس از هفتهای نتوانست از خطوط دفاعی عمیق شوروی عبور کند. ارتش سرخ نه تنها حمله را دفع کرد، بلکه در فوریه ۱۹۴۳ این منطقه را آزاد کرد
🚀 بخش ۲: تهاجم اوکراین به کورسک (تابستان ۲۰۲۴) و اشغال
شروع تهاجم: از ۶ اوت ۲۰۲۴، اوکراین عملیاتی غافلگیرکننده به کورسک روسیه آغاز کرد. ظرف یک هفته ابتدا ۱۰۰۰ کیلومتر مربع و ۲۸ شهرک را در اختیار گرفت
هدفها: ضربه به ارتش روسیه، کاهش برد آتش روسها، قطع خطوط لجستیک، و تحت فشار گذاشتن مسکو برای مذاکره
تلفات و تجهیزات (بر اساس منابع اوکراینی و روسی):
حدود ۸۰,۰۰۰ کشته یا زخمی روسی، ۷,۹۰۵ کشته، ۱۲,۲۲۰ زخمی، ۷۱۷ اسیر و حدود ۴۵,۰۰۰ نیرو به کورسک اعزام شد
ندسلاحها: حدود ۶۰–۸۰ تانک، بیش از ۷۴۰ دستگاه تجهیزات نظامی، ۲ تا هلیکوپتر Ka‑52، حدود ۲۴۳۲ پهپاد استراتژیک و تاکتیکی
بخش ۳: بازپسگیری کورسک توسط روسیه (نوامبر ۲۰۲۴ – مارس ۲۰۲۵)
روند زمانی و حملات
از نوامبر ۲۰۲۴، روسیه با کمک نیروهایی از کرهشمالی تهاجم متقابل را آغاز کرد و تا پایان ماه حدود نیمی از مناطق اشغالی را بازپس گرفت
تا ژانویه ۲۰۲۵، حدود ۶۳٪ از مناطق اشغالی توسط روسیه آزاد شدند؛ و تا فوریه–مارس عملیاتها شدت یافت و سرانجام اکثریت اشغال کورسک پس گرفته شد
پنج عملیات مهم روسیه
بر اساس منابع رسمی و تحلیلها، پنج عملیات کلیدی روسیه پیش از آزادسازی کامل به شرح زیرند:
عملیات Stream (یا Pipe) – ۸ مارس ۲۰۲۵
نفوذ از داخل یک خط لوله گاز قدیمی به اهداف پشت خطوط اوکراینی در نزدیکی سودژا. نیروهای ویژه (از جمله ۱۱اُم گارد، ۱۰۶اُم گارد، صلیح و …) به عقب اوکراینیها حمله کردند. حدود ۱۰۰ نیروی روس شرکت داشتند؛ تلفات سنگین گزارش شده و فقط حدود ۹۰ نفر به جلو رسیدند. این عملیات موجب فروریختن خطوط دفاعی گردید و نیروهای اوکراینی عقبنشینی کردند
عملیات بازپسگیری ۱۲ شهرک – مارس ۱۱، ۲۰۲۵
روسیه بهطور رسمی اعلام کرد بازپسگیری ۱۲ شهرک و حدود ۱۰۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغالی سابق را انجام داده است؛ شامل شهرهایی مانند آگرونوم، بوگدانفکا، بوندارِوکا و..
عملیات فشار در سودژا و محاصره – اوایل مارس ۲۰۲۵
حملات پیوسته (حدود ۳۲ حمله در روز) برای محاصره ناحیه اشغالی و قطع خطوط لجستیک اوکراین از جنوب و غرب سودژا
پیشروی از شمال غرب سودژا – اوایل تا اواسط مارس
پاکسازی مناطق اطراف سودژا و واردکردن فشار از چند محور، باعث کاهش قلمرو اوکراینیها و راندن آنها به خطوط دفاعی جدید شد
میزان تلفات و تجهیزات
روسیه: حدود ۷,۹۰۰ کشته، ۱۲,۲۰۰ زخمی و ۱۷۷ اسیر گزارششده تا نوامبر ۲۰۲۴؛ همچنین حدود ۸۰,۰۰۰ نفر تلفات کلی برآورد اوکراینیها
اوکراین: رقم دقیق کمتر در منابع اعلام شده، ولی حملات دفاعی سنگین، پهپادها، زیرساختشکنی و دفاع در برابر عملیات گازانبری را شاهد بودیم.
تجهیزات: تانکها، تجهیزات نیرو زمینی، پهپاد تاکتیکی و استراتژیک، و مدلهای صادراتی از کشورهای غربی نظیر لیونپارد و ماردِر توسط اوکراین در کورسک استفاده شد
اوکراین در ۶ اوت ۲۰۲۴ حمله به کورسک را آغاز و حدود یک ماه بعد کنترل ~۱٬۲۰۰–۱٬۳۷۶ کیلومتر مربع و ~۹۲ شهرک در کورسک را کسب کرد.
روسیه با همکاری نیروهایی از کرهشمالی، از نوامبر ۲۰۲۴ عملیات مقابلهای را آغاز و تا مارس ۲۰۲۵ تقریباً تمام مناطق را بازپس گرفت.
آخرین پنج عملیات کلیدی روسیه شامل: نفوذ خط لوله (Stream)، آزادسازی ۱۲ شهرک، محاصره سودژا، فشار از شمال غرب، و مشارکت نیروهای کرهشمالی.
تلفات قابل توجهی در هر دو طرف ثبت شد، بهویژه در نیروهای روسی گزارشات اوکراین نشاندهنده هزاران نفر تلفات و تجهیزات قابلتوجه است
: بازپسگیری کورسک توسط روسیه (نوامبر ۲۰۲۴ – مارس ۲۰۲۵)
از نوامبر ۲۰۲۴، ارتش روسیه با پشتیبانی نظامی کره شمالی، عملیاتهای متعددی را برای بازپسگیری کورسک آغاز کرد. در نهایت، تا مارس ۲۰۲۵، روسیه بیش از ۹۰٪ از مناطق اشغالی را بازپس گرفت.
تسلیحات روسیه:
تانکهای T-90M و T-72B3
پهپادهای Orlan-10 و Lancet
هلیکوپترهای Ka-52 و Mi-28
سامانههای توپخانهای Smerch و 2S19 Msta
پهپادهای انتحاری Shahed (ساخت ایران)
پشتیبانی لجستیکی و انسانی از کره شمالی (حدود ۱۰٬۰۰۰ )
عملیات Stream (خط لوله) - ۸ مارس ۲۰۲۵
حمله از طریق یک خط لوله گاز فرسوده به پشت خطوط اوکراینی در نزدیکی شهر سودژا.
مشارکت حدود ۱۰۰ نیروی ویژه از تیپهای گارد و مهندسی.
عملیات با تلفات زیاد و موفقیت نسبی همراه بود؛ موجب عقبنشینی نیروهای اوکراینی شد.
عملیات بازپسگیری ۱۲ شهرک - ۱۱ مارس ۲۰۲۵
آزادسازی شهرکهایی مانند آگرونوم، بونداروکا و بوگدانفکا.
عقبنشینی مرحلهای اوکراینیها از حدود ۱۰۰ کیلومتر مربع
عملیات محاصره سودژا - مارس ۲۰۲۵
حملات روزانه (تا ۳۲ مورد در روز) با هدف محاصره و قطع لجستیک اوکراین در محور جنوبی.
استفاده گسترده از توپخانه و پهپادهای انتحاری.
عملیات پیشروی از شمال غرب سودژا
هدف: ضربه به خطوط پشتیبانی اوکراین و ایجاد انقطاع بین جبهات غربی و شرقی.
پیشروی قابلتوجه با درگیریهای سنگین شهری.
در نهایت به سختی کورسک رو پس گرفتن