تداخلهای دارویی کشنده که باید بشناسید
هشدارهایی برای جلوگیری از اشتباهات دارویی مرگبار
تداخل داروها؛ وقتی درمان میتواند تهدیدی برای جان باشد
مصرف همزمان برخی داروها ممکن است منجر به بروز عوارض جدی و حتی مرگ شود. به این پدیده «تداخل دارویی» میگویند. بسیاری از افراد بدون آگاهی از خطرات، داروهای تجویزی، بدون نسخه یا حتی مکملها را با هم مصرف میکنند؛ در حالیکه ترکیب بعضی از آنها میتواند باعث نارسایی قلبی، خونریزی داخلی، کما یا حتی ایست تنفسی شود.
۱. چرا ترکیب استامینوفن با الکل میتواند کشنده باشد؟
یکی از رایجترین تداخلهای مرگبار، ترکیب الکل با داروهای کبدی مثل استامینوفن (پاراستامول) است. مصرف این دو با هم میتواند باعث نارسایی حاد کبد شود، که در بسیاری از موارد کشنده است. بسیاری از افراد برای تسکین سردرد ناشی از خماری، پاراستامول مصرف میکنند، غافل از اینکه در حال وارد کردن ضربهای مهلک به کبد خود هستند.
وارفارین یک داروی ضدانعقاد است که برای پیشگیری از لخته شدن خون استفاده میشود. اما وقتی با برخی آنتیبیوتیکها مانند سفالوسپورینها، ماکرولیدها یا کوتریموکسازول ترکیب شود، ریسک خونریزی داخلی شدید را به شدت افزایش میدهد. در موارد شدید، حتی یک زخم کوچک هم میتواند به خونریزی غیرقابل کنترل منجر شود.
مصرف همزمان داروی مسکن ترامادول با داروهای ضدافسردگی مانند فلوکستین، سرترالین یا سیتالوپرام میتواند منجر به سندرم سروتونین شود؛ وضعیتی نادر اما مرگبار که با تب بالا، تشنج، افزایش فشار خون، بیقراری شدید و در نهایت کما یا مرگ همراه است.
داروهایی مانند دیازپام، لورازپام و زولپیدم همگی باعث کاهش فعالیت سیستم عصبی مرکزی میشوند. ترکیب این داروها با الکل یا سایر آرامبخشها میتواند به کاهش شدید سطح هوشیاری، ایست تنفسی و مرگ ناگهانی منجر شود. این یکی از خطرناکترین تداخلهای دارویی است که اغلب در مصرف تفننی یا ناآگاهانه اتفاق میافتد.
کلمات کلیدی سئو: تداخل لاموتریژین با قرص ضد بارداری، کاهش اثر قرص ضد بارداری، بارداری ناخواسته با دارو
برخی داروهای ضدصرع مثل لاموتریژین، کاربامازپین و فنوباربیتال باعث کاهش اثر قرصهای ضد بارداری میشوند. در نتیجه احتمال بارداری ناخواسته بالا میرود. از سوی دیگر، برخی قرصهای ضد بارداری نیز متابولیسم داروهای ضدصرع را تغییر میدهند و کنترل حملات را دشوارتر میکنند.
ایبوپروفن یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی است که میتواند اثرات داروهای قلبی مانند آسپرین یا مهارکنندههای ACE را کاهش دهد. همچنین مصرف طولانی مدت آن میتواند منجر به افزایش فشار خون، نارسایی کلیه و حملات قلبی شود، مخصوصاً در سالمندان یا بیماران قلبی.
مکملهای گیاهی مثل سنتجانورت که برای درمان افسردگی استفاده میشود، میتوانند متابولیسم بسیاری از داروها را تغییر دهند. این گیاه باعث کاهش اثر داروهای ضدبارداری، داروهای ضدافسردگی، داروهای HIV و حتی داروهای پیوند عضو میشود و خطر شکست درمان را بهدنبال دارد.
چطور از تداخل دارویی پیشگیری کنیم؟
• هرگز دارو را بدون مشورت با پزشک یا داروساز تغییر یا اضافه نکنید.
• حتی داروهای گیاهی و مکملها را هم با اطلاع پزشک مصرف کنید.
• بروشور دارو را دقیق بخوانید.
• لیستی از تمام داروهای مصرفیتان را همراه داشته باشید و به داروساز ارائه دهید.
• مصرف همزمان دارو با الکل، نوشیدنیهای انرژیزا یا مواد مخدر را کاملاً کنار بگذارید.
سخن پایانی
برخی از تداخلهای دارویی ممکن است ظاهراً بیخطر به نظر برسند، اما در عمل میتوانند مرگبار باشند. آگاهی، مشورت با متخصصان و پرهیز از خوددرمانی میتواند جان ما را نجات دهد. این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید تا کسی قربانی یک اشتباه دارویی نشود.
